Chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAPH ở xã Tân Viên (An Lão).
Hiện nay, số hộ chăn nuôi theo tiêu chuẩn VIetGAPH ở các huyện liên tục giảm, đến cuối tháng 10-2020, giảm đến 40-50% so với năm 2019. Để hộ chăn nuôi tích cực ứng dụng quy trìnhVietGAPH vào sản xuất, cần sự vào cuộc của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng.
Người chăn nuôi khó duy trì
Nhóm các hộ chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAPH được hình thành ở xã Lê Lợi (huyện An Dương) có 20 hộ. Từ năm 2018 trở về trước, nhóm này hoạt động khá hiệu quả, thường xuyên tổ chức hội họp, chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi theo đúng quy trình VietGAPH. Các hộ chăn nuôi cũng được dự án LIFSAP đầu tư cho một số cơ sở vật chất như: trang thiết bị bảo hộ phục vụ chăn nuôi, công trình khí sinh học (bioga) để xử lý chất thải chăn nuôi. Tuy nhiên, đến thời điểm cuối năm 2018, nhóm sản xuất theo quy trình này chỉ có 7-8 hộ chăn nuôi tham gia.
Tương tự như vậy, nhóm sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAPH của bà Lê Thị Viền ở xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên) có lúc tới 10 hộ tham gia, nhưng nay, chỉ còn 2 hộ sản xuất theo quy trình này…
Theo báo cáo của trạm khuyến nông các huyện, số tổ, nhóm tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAPH từ sau khi dự án LIPSAP kết thúc giảm đáng kể. Không có hộ chăn nuôi được cấp mới giấy chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAPH. Được biết, hộ chăn nuôi không còn mặn mà với sản xuất theo quy trình VietGAPH là bởi từ khi kết thúc dự án LIPSAP, không còn cán bộ ngành nông nghiệp được phân công nhiệm vụ chuyên trách theo dõi sát sao, tuyên truyền, hướng dẫn người dân trong việc thực hiện. Vì vậy, một số nhóm VietGAPH không duy trì được sinh hoạt trao đổi kinh nghiệm chăn nuôi, hỗ trợ nhau thực hiện quy trình như những năm trước. Một số nguyên nhân khác như quy mô chăn nuôi của các hộ giảm, các hộ chưa năng động tìm liên kết bảo đảm tiêu thụ đầu ra nên sản phẩm khó bán hoặc chỉ bán được với mức giá như sản phẩm thông thường, khiến người sản xuất nản vì hiệu quả thấp.
Ông Nguyễn Văn Hoành, trưởng nhóm chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAPH ở xã Lê Lợi cho biết: Từ năm 2019 đến nay, ngành chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn gặp nhiều khó khăn. Nhiều người chăn nuôi có lợn bị dịch bệnh tả lợn châu Phi kiệt quệ về kinh tế, nên không tiếp tục sản xuất hoặc chỉ tái đàn dè dặt. Quy mô chăn nuôi quá nhỏ nên các hộ không còn thiết tha áp dụng quy trình chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAPH. Ông Vương Văn Hầu, ở xã Tân Dân (huyện An Lão) cho rằng, giá gia cầm gần đây giảm mạnh, người chăn nuôi không có lãi, sản phẩm chăn nuôi khó bán trên thị trường, đồng thời người tiêu dùng lại không phân biệt được sự khác biệt giữa sản phẩm chăn nuôi theo quy trình VietGAPH và sản phẩm thông thường nên bán không được giá hơn. Trong khi đó, người chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAPH đòi hỏi nhiều công sức và tốn kém chi phí hơn.
Phối hợp tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ người sản xuất
Theo bà Nguyễn Thị Biên, cán bộ Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, việc hộ chăn nuôi bỏ áp dụng tiêu chuẩn VietGAPH sẽ lãng phí cơ sở vật chất được Dự án LIPSAP đầu tư từ những năm trước. Bên cạnh đó cũng dễ thấy ngay những bất lợi trong sản xuất do không chú ý quy trình bảo đảm an toàn sinh học trong chăn nuôi. Cụ thể, thời gian gần đây, tại các xã: Tân Dương (huyện Thủy Nguyên), Lê Lợi (huyện An Dương), rải rác một số hộ chăn nuôi xuất hiện dịch bệnh trên đàn lợn buộc phải tiêu hủy, có hộ vài con sau khi mới tái đàn, cá biệt có hộ đến 100 con….
Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi- Thú y Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, thời gian tới, muốn phát triển chăn nuôi bền vững, ít rủi ro về dịch bệnh, đồng thời hướng tới sản xuất theo chuỗi hàng hóa, trên nền tảng các tổ, nhóm VietGAPH đã hình thành trước đây theo dự án LIFSAP, chính quyền địa phương cần tiếp tục vận động các tổ, nhóm này hoạt động ổn định trở lại; tuyên truyền, nâng cao ý thức của người chăn nuôi trong việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAPH. Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Chăn nuôi – Thú y hỗ trợ cán bộ theo dõi, giám sát, hướng dẫn các hộ chăn nuôi duy trì quy trình VietGAPH. Cán bộ khuyến nông cơ sở phối hợp với tổ trưởng các nhóm VietGAPH để tổ chức các buổi trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm chăn nuôi, rà soát lại những khó khăn, vướng mắc để hỗ trợ tháo gỡ từ đó giúp các hộ áp dụng thường xuyên quy trình VietGAPH trong sản xuất. Trưởng các nhóm VietGAPH thường xuyên quan tâm, chia sẻ khó khăn của các hộ chăn nuôi, thay đổi hình thức sinh hoạt nhóm phong phú, hấp dẫn, thiết thực hơn để thu hút các hộ tham gia quy trình VietGAPH trở lại, khuyến khích các hộ khác cùng tham gia…
Từ năm 2012, từ dự án LIPSAP (cạnh tranh ngành chăn nuôi và an toàn thực phẩm) do Ngân hàng Thế giới (World Bank) tài trợ, thành phố hình thành được111 nhóm chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAPH với 2071 hộ chăn nuôi trong chương trình LIFSAP; trong đó có 92 nhóm (1278 hộ) được cấp giấy chứng nhận VietGAPH. Tuy nhiên, do nhiều khó khăn, hiện dự án đã kết thúc, nhiều nhóm VietGAPH ở các địa phương được đầu tư không còn mặn mà áp dụng quy trình VietGAPH trong sản xuất
Hương An
