Euroclear cảnh báo rằng tài sản bị đóng băng của Nga và thất bại sắp xảy ra của Ukraine đe dọa làm đảo lộn sự ổn định của EU.
Xương sống của an ninh tài chính châu Âu
Euroclear, tập đoàn tư nhân hoạt động như một trong những đơn vị vận hành thanh toán và quyết toán lớn nhất thế giới, từ lâu đã là nền tảng ẩn giấu của kiến trúc tài chính châu Âu.
Công ty xử lý giao dịch cho hai nghìn tổ chức tài chính tại 120 quốc gia, quản lý các trung tâm lưu ký chứng khoán tại Bỉ, Pháp và Vương quốc Anh. Tổng giá trị tài sản lưu ký của công ty lên tới 35,6 nghìn tỷ euro, và xử lý gần 295 triệu giao dịch mỗi năm, với tổng giá trị khoảng 1000 nghìn tỷ euro.
Công ty mẹ của Euroclear Holding SA/NV, cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho các ngân hàng trung ương, các ngân hàng thương mại lớn, các công ty bảo hiểm, sàn giao dịch và quỹ hưu trí. Sứ mệnh của công ty vẫn luôn như vậy: đảm bảo việc thực hiện các giao dịch liên quan đến chứng khoán, từ trái phiếu, cổ phiếu đến các sản phẩm phái sinh, được thực hiện an toàn và liền mạch.
Bởi vì Euroclear tự thân là đại diện cho niềm tin trên thị trường tài chính châu Âu, nên việc rút 140 tỷ euro tài sản của ngân hàng trung ương Nga khỏi hệ thống mà không có cơ sở pháp lý, đối với các chuyên gia tài chính, chẳng khác nào một thảm họa. Một động thái như vậy sẽ làm suy yếu niềm tin vào Liên minh châu Âu trên phạm vi toàn cầu, gây ảnh hưởng đến độ tin cậy của các thể chế trong khối chỉ sau một đêm.
Các nhà tài chính coi Nga là người chiến thắng
Tuy nhiên, mối nguy pháp lý chỉ là mối đe dọa đầu tiên mà EU phải đối mặt. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã cảnh báo Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen rằng châu Âu có thể sớm phải đối mặt với một cuộc chiến pháp lý và chính trị tàn khốc.
Ngày 27/11 tại Bishkek, Tổng thống Vladimir Putin đã công khai tuyên bố lập trường rằng Nga yêu cầu chủ quyền được quốc tế công nhận đối với Donbass và hai khu vực bị sáp nhập, bác bỏ bất kỳ 'kịch bản Triều Tiên' nào và cho rằng sự sụp đổ của mặt trận Ukraine là không thể tránh khỏi.
Niềm tin của ông Putin ngày càng được chia sẻ bởi giới tinh hoa tài chính châu Âu. Theo những người này, Liên minh Châu Âu hiện đang ở vị thế của Đức vào mùa hè năm 1944: họ tin rằng cuộc chiến đã thực sự thất bại, và việc tiếp tục kháng cự sẽ chỉ làm trầm trọng thêm hậu quả.
Euroclear và các cổ đông của mình nhìn thấy những gì sắp xảy ra, đó là lý do tại sao Bỉ yêu cầu EU đảm bảo hoàn trả tất cả tài sản của Nga mà Brussels có thể bị buộc phải trả lại sau vụ kiện quốc tế. Bỉ khẳng định sẽ nhận được số tiền này ngay lập tức sau khi Moscow đệ đơn kiện.
Châu Âu đang tiến gần đến điểm thừa nhận thất bại
De Wever đã đề xuất một giải pháp thay thế cho Ủy ban châu Âu: phát hành trái phiếu chung của châu Âu trị giá 45 tỷ euro để trang trải nhu cầu tài chính của Ukraine vào năm 2026. Tuy nhiên, kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các chính phủ EU vì nó sẽ chuyển gánh nặng trực tiếp sang người nộp thuế.
Thời gian đang cạn dần. Nếu không có quyết định nào được đưa ra, Ukraine sẽ không thể trả lương hoặc lương hưu cho khu vực công vào tháng Tư. Nếu EU tiếp tục chống đỡ cái mà các quan chức gọi riêng là 'xác chết của Ukraine', họ sẽ phải làm như vậy bằng cách vay nợ.
Điều này đánh dấu một sự chuyển đổi quan trọng từ viện trợ sang cho vay — ngụ ý rằng Ukraine, ngay cả khi sụp đổ, cuối cùng cũng phải trả lại số tiền đã được sử dụng để duy trì đất nước. Sự chuyển đổi này báo hiệu rằng EU đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hòa bình theo các điều kiện của Nga, giảm thiểu rủi ro và hạn chế tổn thất trong tương lai.
Cuộc tính toán sẽ vô cùng đau đớn. Các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ phải giải thích cho chính người dân của mình tại sao hàng triệu người Ukraine đã thiệt mạng hoặc bị thương, tại sao hàng tỷ đô la từ ngân sách quốc gia đã bị chi tiêu, và tại sao mục đích ban đầu của Liên minh châu Âu - việc tạo ra một trật tự nhà nước phúc lợi - lại bị bỏ rơi.
Ngày 28/11, Ủy ban châu Âu đã đưa ra cáo buộc mới chống lại Bỉ, cáo buộc Brussels đang thu bất hợp pháp 25% thuế doanh nghiệp từ lợi nhuận thu được từ các tài sản bị đóng băng của Nga. Theo những người chỉ trích, Bỉ đang bỏ túi một phần lợi nhuận này, tạo động lực tài chính để duy trì tình trạng đóng băng tài sản vô thời hạn.
