Xuất khẩu thủy sản sang EU cần chú trọng tới nguồn gốc, xuất xứ.
Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH chế biến thủy sản Việt Trường sản xuất hàng xuất khẩu.
Điều doanh nghiệp Hải Phòng, Việt Nam cần quan tâm hơn cả là EVFTA trao nhiều quyền chủ động cho doanh nghiệp. Cơ quan nhà nước chủ yếu thực hiện hậu kiểm. Cụ thể, theo ông Lương Hoàng Thái, đối với chứng nhận xuất xứ, trước đây doanh nghiệp thường phải xin cơ quan nhà nước cấp, bây giờ ngược lại, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về xuất xứ. Nhưng cơ quan nhà nước sẽ quản rất chặt và nếu sai sót, doanh nghiệp phải hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Ngoài những quy định thông thường như thuế quan, thị trường EU còn có nhiều quy định như an toàn thực phẩm, sự quan tâm của người tiêu dùng tới quy định về lao động, môi trường… nên doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước để làm tốt. Đơn cử như xuất khẩu thủy sản, trước đây doanh nghiệp chỉ cần quan tâm tới chất lượng nhưng bây giờ bên nhập khẩu sẽ yêu cầu truy xuất nguồn gốc, thậm chí sang tận nơi để kiểm tra. Nếu cá, tôm đánh bắt bất hợp pháp, không khai báo, sẽ bị ảnh hưởng rất lớn. Hoặc như xuất khẩu gỗ, cần phảỉ lưu ý tới điều kiện về bảo vệ tự nhiên, môi trường…, doanh nghiệp tuyệt đối không nên vi phạm.
Để tận dụng được các cơ hội, doanh nghiệp Việt Nam phải tham gia vào các chuỗi cung ứng. Nếu hoạt động đơn lẻ thì rất khó khăn. Do đó, doanh nghiệp cần liên kết trong các hiệp hội hoặc thành lập nhóm doanh nghiệp cùng ngành hàng, cùng chung mục đích để hỗ trợ nhau sẽ hiệu quả hơn.
Một vấn đề nữa doanh nghiệp cần lưu ý là phạm vi quy định của hiệp định rất rộng, tính tuân thủ cao. Trong đó, sẽ có những trường hợp doanh nghiệp nước khác lợi dụng ưu đãi của hiệp định, có hành vi trà trộn để hàng hóa của họ mang xuất xứ Việt Nam với sự tiếp tay của doanh nghiệp Việt Nam. Trường hợp này phía Việt Nam và EU đều thống nhất sẽ quản lý rất chặt, xử lý nghiêm với mong muốn những lợi ích của hiệp định doanh nghiệp Việt Nam được hưởng, tránh tình trạng doanh nghiệp nước khác lợi dụng lợi ích, kết quả mà hai bên rất khó khăn, vất vả mới thỏa thuận được, ảnh hưởng tới cả lợi ích của Việt Nam và EU. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam nên tuyệt đối tránh, đừng vì lợi ích trước mắt mà thiệt hại lâu dài, chỉ cần một vài doanh nghiệp vi phạm sẽ ảnh lớn tới lợi ích chung của cả đất nước.
Tóm lại, EVFTA mang tới nhiều cơ hội hơn thách thức, doanh nghiệp cũng có nhiều quyền chủ động hơn. Vấn đề cuối cùng chính là mức độ sẵn sàng, sự nghiêm túc, trách nhiệm của mỗi doanh nghiệp trong thực thi các nội dung, quy định của hiệp định để mang lại nhiều hơn nữa lợi ích cho cả doanh nghiệp và cho đất nước.
Bài: Thanh Hiệp; Ảnh: Hoàng Phước