“Công xưởng của thế giới” Trung Quốc chao đảo trước dịch bệnh do virus corona chủng mới (Covid-19) bùng phát, kéo theo thị trường tiêu dùng toàn cầu.
Trong tuyên bố ngày 23-2, Tổng Giám đốc IMF Cri-xta-li-na Gioóc-ghi-ê-va nhấn mạnh dịch COVID-19 làm gián đoạn hoạt động kinh tế ở Trung Quốc và có thể đe dọa đà phục hồi kinh tế toàn cầu. Bà Gioóc-ghi-ê-va cảnh báo kể cả trong trường hợp dịch bệnh này nhanh chóng được kiểm soát, tăng trưởng tại Trung Quốc và thế giới chắc chắn sẽ chịu tác động. Cụ thể, theo người đứng đầu IMF, COVID-19 có thể khiến tăng trưởng kinh tế thế giới giảm 0,1% và khiến kinh tế Trung Quốc chỉ đạt mức tăng trưởng 5,6% trong năm nay.
Tại hội nghị, các bộ trưởng Tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 đều cam kết sẵn sàng hành động để xử lý những rủi ro này. G20 cam kết sử dụng tất cả công cụ chính sách hiện có để đạt được tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững, cân bằng và bao trùm, và bảo vệ để chống lại các nguy cơ suy thoái, trong khi tiến hành cải cách về cơ cấu nhằm thúc đẩy tiềm năng tăng trưởng.
Mặc dù tất cả nền kinh tế thành viên G20 nhất trí sẵn sàng can thiệp bằng các chính sách cần thiết, song G20 không đưa ra được những hành động tập thể nhằm đối phó với rủi ro mới nảy sinh từ dịch COVID-19. Trong tuyên bố chung, các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 chỉ khuyến nghị cần thực thi chính sách tài khóa linh hoạt và hỗ trợ cho tăng trưởng, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ công/GDP ở mức hợp lý. Chính sách tiền tệ cần tiếp tục hỗ trợ cho hoạt động kinh tế và bảo đảm sự ổn định của giá cả…
Cũng tại hội nghị, các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 thông qua bản đề xuất mà các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) nhất trí hồi tháng 1-2020 như “nền tảng” cho các cuộc thương lượng hiện nay về vấn đề thuế quan. Mục đích của quá trình này là nhằm “bịt lỗ hổng” trong hệ thống thuế bằng cách thay đổi các quy tắc đánh thuế hiện hành, vốn gắn với sự hiện diện hữu hình của một công ty như văn phòng hay nhà xưởng.
Theo các quy tắc mới, các nước có thể đánh thuế các công ty đa quốc gia, trong đó có các hãng công nghệ, đang thực hiện hoạt động kinh doanh trong biên giới của mình. Các nền kinh tế G20 đặt mục tiêu đạt được đồng thuận về hệ thống thuế quan quốc tế mới vào cuối năm nay.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng G20 khó hoàn thành mục tiêu trên nếu thiếu sự ủng hộ của Mỹ. Do các quy tắc mới có thể tác động trực tiếp tới các hãng công nghệ khổng lồ của Mỹ như Apple, Google hay Amazon nên Oa-sinh-tơn đã đưa ra đề xuất về cơ chế “nơi trú ẩn an toàn” nhằm cho phép các công ty lựa chọn tiếp tục hoạt động theo quy tắc thuế quan hiện hành. Nhiều nền kinh tế thành viên G20 như Nhật Bản và Pháp bày tỏ lo ngại rằng đề xuất của Mỹ có thể làm suy yếu nền tảng của hệ thống thuế quan mới mà các nền kinh tế thành viên G20 đang nỗ lực xây dựng.
Với kết quả của hội nghị G20 tại Ri-át lần này, có thể nói rằng những rủi ro xuất phát từ dịch bệnh không biên giới COVID-19 đã khiến các nền kinh tế G20 đồng lòng sẵn sàng hành động, song rõ ràng còn khoảng cách khá xa từ "đồng lòng" tới "hợp lực" bằng việc triển khai cụ thể các biện pháp cần thiết.
Đào Thanh Tùng
