Gen Z Hải Phòng tắt mạng, 'bật' trải nghiệm

Xu hướng giải trí mới

Chiều 17/7, vườn thủ công Góc Mer (địa chỉ số 81/384 Lạch Tray) rất đông các bạn trẻ đến trải nghiệm làm các sản phẩm thủ công hoặc tham gia vào các hoạt động trao đổi, chia sẻ kỹ năng. Dắt theo em trai đến Góc Mer, bạn Bùi Dương Châu, học sinh lớp 10 Trường phổ thông liên cấp Phenikaa (Hà Nội) đang say sưa làm một chiếc lọ nguyện ước để trang trí cho góc riêng của mình tại gia đình.

Bùi Dương Châu cho biết em cùng gia đình về quê nghỉ hè thay vì dành cả ngày "ôm" chiếc điện thoại thì hai chị em tìm đến Góc Mer để trải nghiệm làm thủ công những vật dụng nhỏ xinh.

“Việc trải nghiệm các hoạt động tại vườn thủ công giúp em khám phá ra các năng khiếu, tài lẻ mà trước giờ chưa khám phá ra. Em dành thời gian để làm trực tiếp tạo nên những sản phẩm sáng tạo, giúp tăng sự tập trung và giải tỏa căng thẳng sau cả năm học tập căng thẳng”, Bùi Dương Châu bày tỏ.

Chị Nguyễn Thị Thu Hương, chủ Góc Mer thông tin vườn thủ công có nhiều chương trình dành cho các lứa tuổi. Các em nhỏ thường trải nghiệm vẽ tranh, làm charm, đất nặn, làm gốm… Qua đó giúp các em tự cảm nhận sự khác nhau giữa các loại nguyên liệu để pha trộn chúng thành các sản phẩm mong muốn. Các bạn ở độ tuổi lớn hơn thường chọn tự làm những sản phẩm mang nhiều trí tò mò như làm sô cô la từ hạt ca cao, làm bánh nướng, bánh dẻo.

Ngay cả người lớn đến đây với con hoặc tự mình tham gia cũng có thể chọn trải nghiệm làm những sản phẩm mang tính ứng dụng như tự pha chế nước hoa, son dưỡng môi…

“Các hoạt động thủ công mang đến những ảnh hưởng tích cực về sự sáng tạo và tập trung cho người tham dự. Hoạt động không chỉ giúp người tham dự tăng tính thẩm mỹ, sự tập trung mà còn giúp các bạn, nhất là các bạn nhỏ tránh xa điện thoại, thiết bị điện tử...”, chị Thu Hương bật mí.

Ngày càng có nhiều bạn trẻ rời xa 'thế giới ảo' để tham gia vào các hoạt động trực tiếp thiết thực hơn. Xóa 2 ứng dụng Facebook và TikTok ra khỏi điện thoại hơn một tháng nay, Phạm Nhật Lam, học sinh Trường THPT Chuyên Trần Phú cùng các bạn dành nhiều thời gian hơn để tham gia vào các câu lạc bộ sở thích.

Không chỉ là thành viên lâu năm của Câu lạc bộ Domino, Nhật Lam còn tích cực ghi danh để tham gia các Câu lạc bộ Phát thanh, Mỹ thuật… trong nhà trường để tìm kiếm một sân chơi phù hợp hơn là dành hàng giờ mỗi ngày để lướt mạng.

“Thay vì mỗi người một góc cùng một chiếc điện thoại, giờ chúng em có thể cùng nhau chia sẻ kỹ năng, thực hành những bộ môn cùng sở thích…”, Lam bộc bạch.

Ẩn mình khỏi thế giới ảo

Trong suốt nhiều năm, các bạn trẻ gen Z được định danh là “công dân kỹ thuật số” - những người lớn lên cùng điện thoại thông minh, mạng xã hội và khả năng kết nối 24/7. Họ là thế hệ của TikTok, Instagram, những cú chạm lướt không ngừng nghỉ và guồng quay thông tin dồn dập. Thế nhưng, một sự chuyển mình âm thầm đang diễn ra. Một bộ phận gen Z đang chủ động… "rút phích cắm".

Việc ngắt kết nối không xuất phát từ ác cảm với công nghệ mà từ cảm giác quá tải và kiệt sức. Những chuỗi ngày trực tuyến bất tận, những dòng thông tin liên tục, những khoảnh khắc sống ảo được can thiệp bởi các bộ lọc, chỉnh màu - tất cả dường như đang khiến nhiều bạn trẻ cảm thấy mình bị "nuốt chửng" bởi thế giới số. Và thế thay vì “cắm mặt” vào màn hình, họ chọn cách quay về với những giá trị đời thường.

Chụp ảnh phim, viết nhật ký tay, dán sticker, làm gốm, thêu thùa, đan lát… nghe tưởng như lạc hậu giữa thời đại AI, nhưng lại là lựa chọn của nhiều người trẻ hôm nay. Không có sự hoàn hảo mà công nghệ mang lại, nhưng đổi lại là sự chân thực, cá nhân hóa và cảm xúc thật. Việc chờ rửa một cuộn film hay tự tay làm ra một món đồ gốm mang lại cảm giác hài lòng mà một lượt like hay reaction không thể thay thế.

Gen Z không “quay lưng” với thời đại số, họ chỉ đang học cách sử dụng một cách có ý thức hơn. Sự “rút lui” khỏi thế giới ảo không phải là lùi bước, mà là bước chuyển sâu sắc trong nhận thức: sống chậm hơn để cảm nhận sâu hơn, chọn sự thật thay vì sự hoàn hảo nhân tạo và tìm lại chính mình trong một thế giới vốn ngày càng xô bồ, vội vã.

“Hiện tượng một bộ phận bạn trẻ lứa tuổi gen Z rút khỏi thế giới ảo không nên được xem là hành vi tách biệt hay phản kháng công nghệ, mà nên nhìn nhận như một phản ứng tự điều chỉnh của con người trước sự bão hòa của đời sống số", nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đình Chỉnh, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng (Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật thành phố) nhận định.

Theo ông Chỉnh, bản năng văn hóa của con người là hướng đến sự cân bằng và trong trường hợp này, đó là cân bằng giữa cái thật và cái ảo, giữa tốc độ và chiều sâu, giữa kết nối ảo và chạm cảm xúc thực. Đây không chỉ là một xu hướng nhất thời, mà còn là dấu hiệu của sự trưởng thành văn hóa, cho thấy thế hệ gen Z không đơn thuần là những người tiêu dùng công nghệ, mà đang dần trở thành những chủ thể biết chọn lọc, điều tiết và tự kiến tạo hệ giá trị sống phù hợp với mình.