(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, giá các loại vật liệu xây dựng liên tục tăng khiến các nhà thầu, đơn vị thi công nhiều công trình, dự án ở trong tình trạng không làm thì lo vi phạm hợp đồng, làm thì lỗ vốn. Thực trạng này cũng có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ của các dự án đầu tư công.

Giá vật liệu tăng cao khiến chi phí xây dựng công trình tăng, nhiều nhà thầu gặp khó khăn.
Trong ảnh: Các đơn vị thi công dự án nâng cấp, cải tạo quốc lộ 10.
“Bão” giá nguyên vật liệu
Theo phản ánh của nhiều nhà thầu thi công công trình trên địa bàn thành phố, trong thời gian qua, giá xăng dầu tăng kéo theo giá các loại vật liệu xây dựng tăng mạnh. Tất cả các loại vật liệu xây dựng đều tăng, từ sắt, thép, xi măng, gạch, cát, đá… đến các sản phẩm trong công trình xây dựng như ống nhựa, ống đồng, ván lót sàn, gỗ công nghiệp… Cụ thể, từ đầu tháng 3 đến nay, giá thép tăng 3 lần với tổng mức tăng 1,6 triệu đồng/tấn; tính từ đầu năm 2022 đã tăng 6 lần, tổng mức tăng đến 2,4 triệu đồng/tấn (tăng từ 16,5 triệu - 17 triệu đồng/tấn lên khoảng 19 triệu đồng/tấn). Giá sắt cũng tăng khoảng 20% so với đầu năm, hiện ở mức 21.000 đồng/kg, trong khi cùng kỳ năm 2021 chỉ ở mức 13.000 -14.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá các loại vật liệu khác cũng tăng như xi măng, cát, gạch, đá tăng từ 10-20% so với đầu năm. Không chỉ vật liệu xây dựng mà giá nhân công cũng tăng từ 5-10%.
Giá các loại vật liệu xây dựng đồng loạt tăng khiến các chủ thầu, doanh nghiệp xây dựng gặp áp lực lớn trong tính toán chi phí xây dựng các công trình. Theo anh Mạc Văn Long, chủ thầu xây dựng ở xã Hợp Thành (Thủy Nguyên), chủ thầu ở trong tình trạng “làm cũng khó mà không làm cũng khó”. Không làm thì không bảo đảm tiến độ công trình theo thỏa thuận, mà làm thì nguy cơ không có lãi. Anh Long cho biết thêm, với chi phí đầu vào hiện nay, lợi nhuận của mỗi công trình giảm khoảng 50%, thậm chí phải bù lỗ. Chính vì vậy, tuy chỉ làm những công trình của hộ dân, song từ đầu năm đến nay anh không dám nhận công trình mới mà chỉ nhận gói sửa chữa nhỏ.
Giá vật liệu xây dựng tăng không chỉ tác động đến các đơn vị xây dựng mà ảnh hưởng đến các chủ đầu tư khi tiến độ thi công có thể bị trì hoãn, nhất là đối với các công trình đầu tư công. Tại cuộc kiểm tra các công trình trọng điểm trên địa bàn huyện Thủy Nguyên của đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Thọ, theo thông tin từ Ban quản lý Đầu tư xây dựng huyện Thủy Nguyên, chỉ tính riêng với giá xăng dầu tăng, nhựa đường tăng, trung bình mỗi công trình trượt giá khoảng 20%. Cũng bởi lý do này, hiện một số nhà thầu muốn trì hoãn thi công hoặc chỉ làm cầm chừng.
Tiết kiệm chi phí, bảo đảm tiến độ công trình
Để đối phó với “bão giá” vật liệu xây dựng hiện nay, các nhà thầu đều phải tìm cách trụ vững. Đối với các nhà thầu nhỏ, việc vượt qua “bão giá” thuận lợi hơn khi có thể thỏa thuận lại với chủ đầu tư để điều chỉnh mức đầu tư, phương án thiết kế hoặc cắt các hạng mục chưa cần thiết để phù hợp với mức đầu tư. Đối với các nhà thầu, doanh nghiệp xây dựng thi công công trình trọn gọn, giá cố định, việc điều chỉnh là không thể. Do đó, đòi hỏi phải tính lại phương án thi công để tiết giảm các chi phí, nhất làm giảm thiểu hao hụt vật liệu. Tuy nhiên, thực tế tại một số công trình trên địa bàn thành phố hiện nay, có tình trạng các nhà thầu thi công cầm chừng hoặc trì hoãn thi công để chờ giá xăng, dầu, vật liệu xây dựng “hạ nhiệt”.
Trước thực tế này, tại các cuộc kiểm tra các công trình trọng điểm trên địa bàn thành phố thời gian qua, để bảo đảm tiến độ công trình đầu tư công, lãnh đạo UBND thành phố đều yêu cầu chủ đầu tư dự án tăng cường giám sát, đôn đốc các nhà thầu bảo đảm công tác thi công để đáp ứng yêu cầu chung về tiến độ dự án. Về phía các nhà thầu thi công các dự án đầu tư công, phần lớn đều cam kết nỗ lực thi công theo tiến độ hợp đồng ký kết. Tuy nhiên, các nhà thầu cũng mong muốn các cơ quan chức năng sớm có các giải pháp bình ổn giá, bù giá để các nhà thầu giảm bớt khó khăn.
Trước thực trạng giá cả nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng cao, ngày 23-3 vừa qua, Bộ Xây dựng có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc xác định, công bố giá vật liệu xây dựng, thiết bị công trình, chỉ số giá xây dựng. Trong đó, Bộ Xây dựng đánh giá việc một số địa phương chậm xác định, công bố giá, chỉ số giá xây dựng theo quý đã tạo ra độ trễ, không bám sát được diễn biến thị trường. Trong khi đó, giá cả nhiên liệu, vật liệu xây dựng thời gian qua biến động nhiều theo xu hướng tăng… “Nếu tình trạng trên còn kéo dài sẽ gây khó khăn, vướng mắc cho công tác lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hợp đồng xây dựng của các chủ thể liên quan, ảnh hưởng tiến độ thực hiện và công tác giải ngân của các dự án”. Do đó, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chỉ đạo Sở Xây dựng tập trung thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định để công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng, thiết bị công trình trên địa bàn và tiếp tục thực hiện các giải pháp phù hợp; theo dõi sát diễn biến, kịp thời cập nhật, điều chỉnh công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng phù hợp với mặt bằng thị trường. Đối với các loại vật liệu chủ yếu, có biến động nhiều, các địa phương cần tổ chức xác định, công bố giá vật liệu xây dựng, hằng tháng, đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hợp đồng xây dựng trên địa bàn theo đúng quy định của pháp luật. Các địa phương cũng cần tăng cường, nâng cao chất lượng công tác dự báo về khả năng cung - cầu trên địa bàn, về biến động giá nhất là đối với các loại vật liệu xây dựng chủ yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí đầu tư xây dựng đối với các dự án đang hoặc sẽ thực hiện trên địa bàn; khắc phục các trường hợp thiếu hụt nguồn cung trên địa bàn, tránh tình trạng lợi dụng khả năng cung - cầu để đầu cơ, tăng giá, trục lợi./.
Bài và ảnh: HÀ MINH