(HPĐT)- Trong ký ức của nhiều người, cứ mỗi khi thấy hoa đào nở rộ vào xuân thì hình ảnh "ông đồ" già "bày mực tàu giấy đỏ trên phố đông người qua" trong bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Vũ Đình Liên lại hiện lên rõ nét nhất. Bài thơ "Ông đồ" là bài thơ duy nhất được nhà thơ Vũ Đình Liên công bố tới công chúng, cũng là một trong số những bài thơ hay nhất của phong trào Thơ Mới. Phía sau "Ông đồ" là 4.000 bài thơ của tác giả chưa từng được công bố, bởi ông cho rằng "thơ tôi không có giá trị gì".
Nhà thơ Vũ Đình Liên (1913-1996).
Năm 2013, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà thơ Vũ Đình Liên. Tại buổi lễ, nhà thơ Bằng Việt, người bạn thân thiết với gia đình Vũ Đình Liên, cho biết người con Vũ Đình Quỳ của nhà thơ còn giữ 4.000 bài thơ của cha, chưa hề công bố. Vũ Đình Liên tự nguyện đứng ngoài dòng chảy thơ ca chính, dù ông vẫn luôn làm thơ và luôn là người sống lãng mạn. Theo lời kể của nhà thơ Bằng Việt: "Những năm thập niên 70 của thế kỷ trước, chúng tôi thường đến chơi nhà ông. Ông nói hiện giờ ông không đua kịp cảm xúc thơ ca của lớp trẻ nên chấp nhận đứng ngoài cuộc".
Vì suy nghĩ đó, ông hơi khép mình, không chỉ đứng ngoài thơ ca mà "suốt đời đứng bên ngoài văn học" – theo lời Bằng Việt – "thơ cũng như hoa, hoa nở có mùa, không thể nở quanh năm suốt tháng. Thơ hay cũng có thời, không thể gượng ép". Con người Vũ Đình Liên trong đời thường và trong sáng tạo có nhiều nét tương đồng như vậy.
Bài "Ông đồ" đăng trên báo Tinh Hoa năm 1936 và sau đó bài thơ trở nên nổi tiếng bởi những dòng viết mang đậm chất tự sự nuối tiếc hoài cổ qua hình ảnh của ông đồ xưa trong dịp Tết cổ truyền ngồi "thảo những nét, như phượng múa rồng bay". Ngoài bài thơ "Ông đồ", ít ai biết Vũ Đình Liên còn có chùm thơ về người đàn bà điên gồm "Người đàn bà điên ga Lưu Xá", "Gặp lại người đàn bà điên" và "Người điên - Nàng điên". Ông cũng có một bài thơ tên là "Thân tàn ma dại".
Các chủ đề về những con người nghèo khổ, tàn tạ, thuộc về một thời đã qua là lựa chọn của Vũ Đình Liên khi sáng tác, dù thơ ông được xếp vào phong trào Thơ Mới - nổi tiếng với những vần thơ ca ngợi tình yêu, tuổi trẻ./.
Hà Linh
