Giải bài toán nhân lực logistics chất lượng cao ở Hải Phòng

Tăng nhu cầu về "chất"

Những năm qua, hạ tầng giao thông và cảng biển của Hải Phòng có bước phát triển nhảy vọt. Sự hiện diện của các bến cảng nước sâu tại Lạch Huyện cùng hệ thống khu công nghiệp hiện đại như VSIP, DEEP C, Tràng Duệ... đã biến thành phố thành "thỏi nam châm" thu hút các tập đoàn đa quốc gia.

Tốc độ phát triển kinh tế đang đặt ra áp lực lớn về chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực ngành logistic. Theo các nghiên cứu và thống kê chuyên ngành, thành phố hiện có gần 250 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics với khoảng 175.000 lao động đang làm việc. Tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay chưa đáp ứng tốc độ phát triển của ngành.

Theo dự báo của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, đến năm 2030, ngành logistics Việt Nam dự kiến sẽ thiếu đến 2 triệu lao động. Trong khi đó, nguồn nhân lực logistics chất lượng cao tại Hải Phòng mới chỉ đáp ứng khoảng 40% - 45% nhu cầu của doanh nghiệp.

Thực tế tại các "cửa ngõ" lớn cho thấy yêu cầu về nhân sự thay đổi căn bản. Tại Chi nhánh Cảng Tân Vũ (Cảng Hải Phòng), đơn vị chủ lực trong bốc xếp hàng container miền Bắc, việc triển khai hệ thống cổng thông minh (Smart Gate) và hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin đòi hỏi đội ngũ điều độ viên, công nhân kỹ thuật phải làm chủ được phần mềm quản lý khai thác cảng (TOS) theo thời gian thực.

Tương tự, tại Cảng quốc tế Lạch Huyện (TC-HICT), nơi đón những siêu tàu container xuyên đại dương, nhu cầu về nhân sự biết vận hành hệ thống cẩu bãi tự động, điều phối chuỗi cung ứng bằng AI và am hiểu luật pháp quốc tế là rất lớn.

Việc thiếu hụt lao động logistics chất lượng cao cũng là tình trạng chung của các doanh nghiệp trong chuỗi mắt xích. Ông Đỗ Huy Hoàng, Giám đốc Công ty Logistics AOE cho biết, để đáp ứng nhu cầu mở rộng kinh doanh, hằng năm, đơn vị vẫn đăng tuyển dụng và tiếp nhận nhiều lượt hồ sơ ứng tuyển. Tuy vậy, khó tìm được nhân sự có thể làm việc ngay với các đối tác châu Âu hoặc vận hành các hệ thống quản trị kho bãi (WMS) phức tạp mà không phải đào tạo lại từ đầu.

Hải Phòng đã trở thành "mắt xích" quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu khi các hiệp định FTA thế hệ mới đi vào giai đoạn thực thi sâu rộng nhất. Theo Hiệp hội Logistics Hải Phòng, để đáp ứng nhu cầu nhân lực, doanh nghiệp cần trực tiếp đặt hàng các kỹ năng "thực chiến" với đơn vị đào tạo, thay vì đợi nhân sự tốt nghiệp mới tuyển dụng. Đặc thù của nhân lực logistics Hải Phòng thời điểm này phải là sự tổng hòa của ba yếu tố: nghiệp vụ tinh thông, ngoại ngữ chuyên ngành và tư duy phát triển bền vững.

Đổi mới để đáp ứng nhu cầu phát triển

Xác định đào tạo là gốc rễ, những năm qua, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam thực hiện cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Không còn thuần túy dạy lý thuyết, nhà trường đẩy mạnh mô hình liên kết "Nhà trường - Doanh nghiệp".

Sinh viên được thực hành tại Trung tâm Đào tạo Logistics tiểu vùng Mê Kông - Nhật Bản, tiếp cận với mô phỏng hiện trường cảng biển hiện đại tầm thế giới. PGS-TS Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng nhà trường khẳng định, mục tiêu của chương trình đào tạo là cung ứng cho thị trường những kỹ sư, cử nhân logistics “3 trong 1”: vững nghiệp vụ, giỏi ngoại ngữ và làm chủ công nghệ số. Nhà trường đào tạo sát với thực tiễn của các cầu cảng như Tân Vũ hay Lạch Huyện để sinh viên ra trường là bắt nhịp được ngay với công việc.

Sự chủ động từ phía doanh nghiệp chính là mắt xích quan trọng để giải quyết bài toán nhân lực. Nhiều đơn vị lớn tại Hải Phòng như Gemadept hay Tân Cảng Sài Gòn triển khai các quỹ học bổng và ký kết thỏa thuận tiếp nhận sinh viên thực tập có trả lương.

Đặc biệt, trong bối cảnh “logistics xanh” trở thành yêu cầu bắt buộc khi xuất khẩu sang các thị trường khó tính, các doanh nghiệp tại Hải Phòng đang chú trọng đào tạo nội bộ về quản trị xanh. Việc tối ưu hóa luồng hàng để giảm phát thải, sử dụng năng lượng tái tạo tại cảng biển đòi hỏi người lao động phải có tư duy đổi mới.

Để đáp ứng việc kết nối, thúc đẩy cung cầu lao động ngành logistics, ngày 21/3/2026 tới đây, Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam tổ chức Ngày hội việc làm Valoma 2026 – Logfair với chủ đề “Kết nối nhân lực – Dẫn lối tương lai”. Sự kiện tổ chức đồng thời tại 5 tỉnh, thành phố lớn gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng và tỉnh Đắk Lắk. Đây là hoạt động quy mô toàn quốc nhằm thúc đẩy kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp nhà trường và sinh viên, góp phần phát triển nguồn nhân lực logistics chất lượng cao cho Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong khuôn khổ ngày hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động chuyên môn đa dạng như khu gian hàng tuyển dụng và trưng bày doanh nghiệp logistics, phỏng vấn tuyển dụng trực tiếp, hội thảo và workshop chuyên đề về xu hướng phát triển ngành, chương trình tư vấn hướng nghiệp và đào tạo kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên.

Thông qua các hoạt động này, doanh nghiệp có cơ hội quảng bá thương hiệu tuyển dụng và tiếp cận trực tiếp nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao; các cơ sở đào tạo tăng cường gắn kết chương trình đào tạo với thực tiễn còn sinh viên được tiếp cận thông tin tuyển dụng, thực tập và định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn.

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành logistics đang mở ra nhiều cơ hội cho Hải Phòng trở thành trung tâm logistics hàng đầu của khu vực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần giải quyết hiệu quả bài toán nhân lực chất lượng cao.

Việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo, đổi mới chương trình đào tạo gắn với thực tiễn, cùng với sự hỗ trợ chính sách từ chính quyền địa phương sẽ là những yếu tố quan trọng để xây dựng đội ngũ nhân lực logistics đủ năng lực, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành logistics Hải Phòng trong giai đoạn tới.