Trọng Nhân
Cùng với đó, việc thực hiện quy định về quản lý biên chế ở một số bộ, ngành, địa phương chưa nghiêm. Việc sử dụng vượt quá số biên chế được giao còn xảy ra ở một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Theo báo cáo của Chính phủ, hiện 11 địa phương (Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Dương, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Bình Thuận, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Long An sử dụng vượt 7.951 người, (vượt 5%) so với số biên chế công chức được giao. Trong đó, thành phố Hồ Chí Minh, chỉ tính riêng số biên chế làm việc tại các đơn vị hành chính trực thuộc cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố nhiều hơn 1.007 người/4.822 biên chế (vượt 20,88%). Đáng chú ý, giai đoạn từ năm 2015 đến ngày 31-12-2016, mặc dù thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị, nhưng số biên chế sự nghiệp vẫn tăng 5.401 người (tăng 0,24%), trong đó tăng mạnh ở các đơn vị sự nghiệp thuộc các bộ, ngành ở Trung ương. Tình trạng sử dụng lao động hợp đồng làm công việc chuyên môn không đúng quy định tại các bộ, ngành, địa phương vẫn diễn ra khá phổ biến với số lượng tính đến 30-11-2016 là 144.914 người. Có tình trạng nhiều bộ, ngành mặc dù dư biên chế chưa thực hiện, nhưng vẫn tiếp tục đề nghị bổ sung.
Trong khi đó, việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế chưa đi vào thực chất, không theo đúng quy định và chưa đạt mục tiêu đề ra. Tổng số đối tượng được giải quyết tinh giản biên chế trong 2 năm 2015 và 2016 là 17.694 người, trong đó các cơ quan hành chính 2.253 người/tổng số 272.952 biên chế (đạt 0,83%); các đơn vị sự nghiệp công lập 11.206 người/tổng số 2.093.313 biên chế (đạt 0,54%). Cá biệt, ở một số bộ, số lượng tinh giản biên chế năm cao nhất mới đạt 41,51% chỉ tiêu tinh giản biên chế công chức và 17,24% chỉ tiêu tinh giản biên chế viên chức. Tình trạng này gây áp lực rất lớn cho các năm còn lại (từ nay đến năm 2021, mỗi năm phải giảm khoảng 2,5% biên chế mới thực hiện được mục tiêu tỷ lệ tinh giản biên chế đạt tối thiếu 10% biên chế so với năm 2015 theo Nghị quyết số 39). Chưa kể, việc tinh giản biên chế mới chỉ tập trung về số lượng, mà chưa chú trọng tới cơ cấu lại đội ngũ công chức, viên chức theo đề án vị trí việc làm.
Những con số này cho thấy, giải bài toán “phình biên chế” thật không đơn giản. Trên diễn đàn Quốc hội, các đại biểu phân tích, mổ xẻ rất kỹ, nguyên nhân được xác định. Nhưng để giảm biên chế đòi hỏi phải có sự chuyển biến thực sự từ trung ương tới địa phương cả về tư duy, nhận thức và hành động. Với Nghị quyết số 18 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả mới ban hành, với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, mục tiêu giảm 400.000 biên chế được đưa ra với rất nhiều giải pháp. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức, áp lực khi 2 năm 2015-2016 mới tinh giản được vẻn vẹn 17.694 người.
Hải Phòng tuy luôn sử dụng biên chế thấp hơn chỉ tiêu được giao; việc tinh giản biên chế cơ bản được thực hiện theo lộ trình, nhưng chất lượng một bộ phận cán bộ công chức chưa đáp ứng yêu cầu, chưa theo kịp nhiệm vụ, kiến thức pháp luật, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng hành chính cũng hạn chế. Thực tế này cho thấy, giải bài toán “phình biên chế” không chỉ là số lượng mà còn phải hướng tới chất lượng, tuyển và giữ được người tài mới đáp ứng được yêu cầu xây dựng bộ máy hành chính Nhà nước thật sự tinh, gọn, hiệu quả.
