(HPĐT)- Hiện trung bình mỗi ngày thành phố phát sinh hơn 940 tấn rác thải sinh hoạt đô thị; hơn 820 tấn rác thải sinh hoạt nông thôn, chưa kể các loại chất thải công nghiệp, chất thải y tế hoặc chất thải đặc thù từ hoạt động xây dựng hoặc sản xuất nông nghiệp. Việc thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải cơ bản được bảo đảm. Song theo dự báo, chỉ 3 năm nữa, đến năm 2025, tỷ lệ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt tăng từ 10 đến 16% thì tất cả phương án xử lý rác trên địa bàn thành phố sẽ đều quá tải. Do đó, việc lựa chọn hình thức đầu tư, công nghệ xử lý rác thải hiện đại, mang lại hiệu quả tối đa, bảo đảm môi trường để triển khai thực hiện là yêu cầu vừa cấp thiết, vừa lâu dài.
Xử lý rác tại xã Đoàn Xá, huyện Kiến Thụy.
Chính vì vậy, thực hiện sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND thành phố xây dựng Đề án tổng thể thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022- 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Trong đó đề xuất sử dụng công nghệ hiện đại là đốt rác phát điện, theo phương thức đầu tư đối tác công tư (PPP).
Mục tiêu đến năm 2025, thành phố sẽ xây dựng các trạm trung chuyển rác; đóng cửa, cải tạo phục hồi môi trường 85 bãi rác tạm khu vực nông thôn hiện nay; dừng hoạt động các lò đốt rác nhỏ không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Cùng với đó, đầu tư xây dựng 2 nhà máy đốt rác phát điện với công nghệ hiện đại từ nguồn của doanh nghiệp tại khu vực Đình Vũ (quận Hải An) và xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo). Dự kiến đề án được trình để HĐND thành phố khóa 16 xem xét, thông qua tại kỳ họp sắp tới. Mục tiêu là vậy, song để triển khai là công việc nhiều khó khăn, vướng mắc. Dù đốt rác phát điện là công nghệ xử lý hiện đại đang được nhiều quốc gia sử dụng, song ở nước ta chưa có mô hình đốt rác phát điện hiệu quả cao.
Như nhà máy đốt rác phát điện tại Cần Thơ gặp khó khăn trong xử lý, chôn lấp chất thải tro bay; hay nhà máy đốt rác phát điện xây dựng tại huyện Sóc Sơn (Hà Nội) kéo dài 4 năm chưa hoàn thiện. Phát biểu ý kiến tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa 15, đại biểu Lã Thanh Tân, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố nêu lên thực tế, hiện trình tự, thủ tục đầu tư dự án xử lý đốt rác thải phát điện rất phức tạp, kéo dài, nhiều chồng chéo, chưa có sự thống nhất trong các quy định của pháp luật về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đất đai, xây dựng... Có thể thấy, xử lý rác thải đạt hiệu quả cao là bài toán khó không chỉ với thành phố, mà là vấn đề chung của các địa phương, đòi hỏi Chính phủ sớm chỉ đạo các bộ, ngành quan tâm rà soát, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn về trình tự, thủ tục, giải pháp công nghệ để các địa phương, doanh nghiệp xem xét, lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế; có chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư trong nước tiếp cận, tham gia đầu tư, chuyển giao, tiến tới làm chủ công nghệ hiện đại, bảo đảm an ninh về môi trường.
Tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 8 vừa qua, khi đề cập một số nội dung nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, đối với vấn đề thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố, đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng nhấn mạnh yêu cầu: dù khó càng phải quyết tâm; quá trình thực hiện đòi hỏi thận trọng, nhưng không thể chậm trễ. Bởi giải quyết bài toán môi trường sẽ giúp nâng cao vị thế của thành phố, cải thiện môi trường, điều kiện sống của nhân dân, thu hút đầu tư mạnh mẽ hơn. Vì thế, cần sự “tăng tốc” của các cấp, ngành, tìm giải pháp vượt qua những khó khăn cả chủ quan và khách quan, hiện thực hóa thành công mục tiêu đề ra./.
HOÀNG MINH
