(HPĐT)- “Mùa thu ngày khai trường” với giai điệu rộn rã, tươi vui đã theo bước chân của nhiều thế hệ học sinh tới những cổng trường trong niềm hân hoan đón chào năm học mới. Bài hát này của nhạc sĩ Vũ Trọng Tường có sức lan tỏa qua nhiều thế hệ, lắng đọng dư âm mỗi dịp khai giảng năm học mới.
.png)
“Mùa thu ngày khai trường” được sáng tác năm 1982, khi nhạc sĩ Vũ Trọng Tường đang là cán bộ của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình (Hà Nội), trong lần dự lễ khai giảng của Trường cấp 1-2 Mạc Đĩnh Chi ở địa phương. Tiếng trống khai giảng năm học mới “đánh thức” cảm xúc trong tác giả. Ông đi lấy ngay tờ giấy và viết xong những câu đầu: “Tiếng trống trường rộn rã làm tan cái nắng hè, dịu đi những tiếng ve còn vương trên vòm cây xanh lá/ Mùa thu sang đẹp quá, xao xuyến bao tâm hồn”... Về đến nhà, nhạc sĩ hoàn thiện ca khúc rất nhanh khi nhớ đến những khuôn mặt hồn nhiên của trẻ thơ, ánh mắt rạng ngời đầy lạc quan, tin tưởng của cả thầy và trò vui đón những tháng ngày học tập sôi nổi sắp tới. Hai năm sau, bài hát là tiết mục được yêu thích đặc biệt trong Hội diễn Tiếng hát giáo viên toàn ngành Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại tỉnh Thừa Thiên Huế.
Một lần, khi đến thăm Báo Thiếu niên Tiền Phong, nhận lời đề nghị của Ban Biên tập Báo, nhạc sĩ Vũ Trọng Tường sửa lời bài hát ngay tại tòa soạn để phù hợp với tuổi thơ hơn. Lúc đầu, nhạc sĩ viết câu tiếp theo là “Vui tiếng trống tựu trường, trang giáo án đầu tiên” nhưng về sau chuyển thành “Vui tiếng trống tựu trường, trong khúc hát mùa thu”; “Xôn xao niềm vui mới, người giáo viên nhân dân” được sửa thành “Tung bay màu khăn thắm, rực rỡ trên vai em”. Lời hát sửa lại thể hiện rõ hơn niềm vui tươi, phấn khởi của cả thầy và trò, sẵn sàng bước vào năm học mới. Khi được đăng trên Báo Thiếu niên Tiền Phong, “Mùa thu ngày khai trường” được đón nhận rộng rãi, chính thức dành cho thiếu nhi từ đó, được đưa vào chương trình dạy chính khóa môn Âm nhạc lớp 8.
Nhạc sĩ Vũ Trọng Tường chia sẻ hạnh phúc và tự hào mỗi lần được nghe học sinh hát ca khúc của mình. Một trong những dịp khiến nhạc sĩ ấn tượng là năm 1998, khi ông vào Sài Gòn, được mời đến Nhà thi đấu Phan Đình Phùng xem đúng tiết mục biểu diễn ca khúc do mình sáng tác. Khi ấy, ca khúc “Mùa thu ngày khai trường” được dàn dựng công phu với sự tham gia đồng diễn của 300 học sinh. Một lần khác, khi đến thăm Trường Sa, nhạc sĩ không khỏi xúc động khi nghe các cháu nhỏ trên đảo hát vang bài hát này.
Nhạc sĩ Vũ Trọng Tường sinh năm 1946, tại thành phố Hải Dương. Từ năm 1957, ông chuyển về Hà Nội học tập và sinh sống. Năm 1964, ông đi bộ đội. Với khả năng chơi đàn và hát, nhạc sĩ tham gia văn nghệ và làm công tác chỉ đạo nghệ thuật ở Đội tuyên văn Binh chủng Ra-đa thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân. Năm 1970, ông học Cao đẳng sư phạm âm nhạc và sau khi tốt nghiệp từ năm 1973 đến năm 1993 về công tác tại ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Ban đầu, nhạc sĩ dạy âm nhạc tại trường cấp 1 - 2 Hoàng Diệu (quận Ba Đình), tới năm 1978 về Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình. Từ năm 1994, ông chuyển công tác về Hội Nhạc sĩ Việt Nam.
Nhạc sĩ Vũ Trọng Tường nhiều lần được nhận giải thưởng Hội Nhạc sĩ Việt Nam và nhiều giải thưởng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng, Hội Âm nhạc Hà Nội. Ông cũng được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Giáo dục” và được tôn vinh là một trong 50 nhạc sĩ nổi bật thế kỷ 20 với nhiều sáng tác hay dành cho thiếu nhi như “Mùa thu ngày khai trường”, “Cây bàng mùa hạ”, “Hạt nắng sân trường”, “Khi Hà Nội vào thu”, “Chơi đu”…/.
Hà Linh
