Cảnh trong vở kịch cổ trang “Cẩm Tú Đài” – vở kịch vừa ra mắt khán giả phía Nam.
(HPĐT)- Nghệ thuật sân khấu nước ta gần đây có nhiều vở diễn cổ trang tạo được dấu ấn, thu hút người xem tới rạp. Các vở diễn cổ trang đều có tầm vóc về tư tưởng, nghệ thuật, tính thời sự, cách làm mới lạ...nên đem đến “làn gió mát” cho sân khấu Việt Nam.
Mới đây, đạo diễn Quốc Thảo ra mắt người xem phía Nam vở kịch cổ trang “Cẩm Tú Đài” chuyển thể từ vở kịch “Lôi vũ”, buổi diễn không còn ghế trống. Đạo diễn Quốc Thảo bày ra cuộc chơi khá tốn kém, khiến diễn viên trẻ - cũng là học trò của anh phải lao tâm khổ trí để tìm cách hóa thân. Với nội dung xoay quanh quyền lực và địa vị, dục vọng và sắc đẹp, âm mưu và tình yêu, “Cẩm Tú Đài” dệt nên bức tranh hậu cung huyền bí, nhưng rất đời. Vở diễn này có sân khấu khá nhỏ, nhưng được thiết kế đẹp mắt. Với hình thức thể hiện 4D, người xem trở thành trung tâm của sân khấu, tạo nên sự tương tác giữa diễn viên và người xem. Các diễn viên khi bước lên sân khấu đều phải dùng giọng thật của mình, không dùng micro, diễn xuất khớp hiệu ứng âm thanh, bối cảnh thay đổi liên tục trên nền sân khấu nên “Cẩm Tú Đài” hoàn toàn chinh phục người xem khó tính nhất.
Trong khi đó, Sân khấu kịch 5B của NSƯT Mỹ Uyên mới đây tạo tiếng vang lớn với vở kịch “Công lý như mặt trời” của tác giả Vương Huyền Cơ. “Công lý như mặt trời” mang màu sắc dân gian, mở đầu bằng buổi đón tân quan tri huyện. Lưu tri huyện tự nhận mình là thiên tài phá án, bất cứ vụ việc nào ông chỉ cần 3 ngày là có thể phá án. Ngay ngày đầu ông nhậm chức, trong huyện xảy ra vụ giết người mà mọi nghi ngờ đổ dồn vào A Ngưu. Từ hành trình phá án của Lưu tri huyện, vở kịch dần phơi bày những thối nát của quan chức. Ép cung, sắp bày chiêu trò để vụ án đi theo ý mình, mặc kệ oan sai. Quan bất tài, háo sắc nghe theo lời xúi giục để rồi tự đẩy mình vào cái bẫy tình - tiền. Xã hội đảo điên, đồng tiền làm chủ. Quan quyền, chức sắc truy đuổi nhau trên bàn cờ thế cuộc. Nghênh ngang làm tướng đó rồi cũng có ngày trở tay không kịp, chỉ là con tốt thí thê lương...
Thiết kế sân khấu, lối dàn dựng mang nhiều tính sáng tạo và những câu thoại nóng hổi tính thời sự, dẫu được đặt trong bối cảnh xưa là một trong những dấu ấn, mang lại cho “Công lý như mặt trời” diện mạo khác biệt so với nhiều vở diễn sân khấu kịch nói hiện nay. Vở kịch cổ trang nhưng đậm hơi thở hiện đại không chỉ bởi những vấn đề thời sự, mà còn bằng những câu nói, trào lưu thịnh hành trên mạng xã hội, hay những ca khúc gắn liền giới trẻ. Nhờ đó, vở kịch dù mang tính chính kịch nhưng không quá nặng nề. Những thói hư tật xấu của xã hội như tham nhũng, oan sai, rượu chè, bài bạc, mua quyền bán chức, háo sắc, vô cảm... được khắc hoạ nhẹ nhàng nhưng sâu sắc với tiếng cười châm biếm, dí dỏm.
Nhắc đến sân khấu cổ trang không thể không nhắc đến vở nhạc kịch “Tiên Nga” (tác giả NSND Nguyễn Thành Châu, Nguyễn Thị Minh Ngọc, Nguyễn Hồng Dung; biên kịch và đạo diễn: NSƯT Thành Lộc). Vở nhạc kịch được phóng tác từ tác phẩm văn học “Lục Vân Tiên” của Nguyễn Đình Chiểu. Tác phẩm sân khấu này không đơn thuần chỉ là vở kịch, mà còn là tác phẩm thể hiện tình yêu nước của các nghệ sĩ sân khấu kịch. NSƯT Thành Lộc thay đổi số phận của nhân vật Kiều Nguyệt Nga, thay vì cô nhảy xuống biển tự vẫn thì đạo diễn để cô sống, tiếp tục tham gia bảo vệ đất nước.
“Tiên Nga” trở thành vở diễn thuần Việt từ âm nhạc dựa trên âm hưởng của âm nhạc tài tử và thang âm ngũ cung, đến từng câu chữ và vũ đạo của các diễn viên cũng đều toát lên phong thái của người Nam Bộ xưa. Đặc biệt, vở diễn lột tả được cốt cách của người Việt không chịu áp bức, không sợ hiểm nguy, quyết hy sinh để gìn giữ giang sơn. Mỗi nhân vật, từ Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, Kim Liên, Vương Tử Trực… đều thể hiện được tố chất trung - hiếu - tiết - nghĩa của người Việt và sự hào sảng vốn có của người dân Nam Bộ. Xem “Tiên Nga”, công chúng có thể cảm nhận chất văn học đậm đặc, nhận ra những giai điệu mang tính dân tộc nhưng vẫn mới, hiện đại. Và khi màn nhung khép lại, mỗi người như được củng cố thêm niềm tin, về lòng yêu nước, ý chí quyết tâm giữ gìn bờ cõi nước nhà.
Ngoài ra, vở “Thái hậu Dương Vân Nga” của NSƯT Hoa Hạ được khoác “tấm áo mới” nhưng vẫn bám sát kịch bản gốc của tác giả Hoa Phượng, Chi Lăng, Hoàng Việt, Thể Hà Vân (phỏng theo kịch bản chèo của tác giả Trúc Đường). “Thái hậu Dương Vân Nga” là kịch bản rất hay từ cấu trúc nội dung tới lời thoại, ca từ, từng gây tiếng vang một thời qua sự thể hiện của những nghệ sĩ cải lương lừng danh và để lại ký ức đẹp trong lòng người xem. Bản dựng mới có sự gọn gàng, tiết tấu nhanh, không gian sân khấu đa sắc, nhiều hành động, phù hợp tâm lý, nhu cầu thưởng thức nghệ thuật cải lương của người xem hôm nay.
Ở bản dựng mới, NSƯT Hoa Hạ cố gắng khắc phục hạn chế trên qua việc đào sâu tâm lý các trung thần triều Đinh, lý giải những mâu thuẫn nội bộ là do những quan điểm khác nhau về việc giữ nước cũng như lòng trung thành của những bậc “khai quốc công thần” không muốn thấy cảnh “thay triều đổi ngôi”. Nhưng cuối cùng, mọi người gạt bỏ những bất đồng, sự vị kỷ cá nhân để sát cánh cùng Thập đạo tướng quân Lê Hoàn chống quân xâm lược nhà Tống vì đất nước đâu chỉ của riêng dòng họ nào. Sự hòa hợp của lòng người trong việc chuyển giao quyền lực từ triều Đinh sang triều Lê cũng là điểm nhấn nổi bật của “Thái hậu Dương Vân Nga”. Việc khoác áo long bào, trao ấn kiếm cho Lê Hoàn là thuận theo lòng dân, là biểu tượng của ý chí độc lập tự cường, và là bài học muôn đời trong dựng nước và giữ nước: quyền lợi quốc gia dân tộc là trên hết!
Những vở diễn cổ trang kể trên đều có điểm chung là luôn bám sát đời sống, phản ánh các vấn đề mang tính thời đại với nhiều tìm tòi mới mẻ, hấp dẫn. Do đó, các tác phẩm truyền cảm hứng mạnh mẽ đến công chúng.
Hoàng Anh
