Giải pháp 'mềm' quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên

Kiên trì thay đổi nhận thức

Sau khi tham gia hội nghị tuyên truyền pháp luật do Đoàn Thanh niên và Công an xã An Khánh tổ chức vào cuối tuần vừa qua, em Nguyễn Văn Duy ở thôn Nguyệt Áng 3 chia sẻ, những kiến thức về thủ đoạn tinh vi của tội phạm ma túy, lừa đảo trên không gian mạng cùng kỹ năng bảo đảm an toàn giao thông rất thiết thực đối với người trẻ vừa đi học, vừa đi làm. Đây là những cảnh báo giúp các em nhận biết nguy cơ, chủ động phòng tránh, tự bảo vệ bản thân và hạn chế những điều đáng tiếc khi tương lai còn ở phía trước.

Kết thúc buổi tuyên truyền, Thiếu tá Đỗ Ngọc Tân, Phó trưởng Công an xã cho biết, với phương châm “Tuyên truyền gần gũi - Kiến thức thiết thực - Kỹ năng thực tế”, cán bộ đơn vị tập trung truyền tải những quy định của pháp luật và kỹ năng cần thiết, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh và lành mạnh.

Mới đây, trong Chiến dịch hè 2026, Công an phường Gia Viên phối hợp Ban Thanh niên (Công an thành phố) tổ chức chương trình giáo dục pháp luật phòng ngừa thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật trên địa bàn. Cán bộ các Phòng Cảnh sát giao thông, Cảnh sát Hình sự,

Điều tra tội phạm về ma túy đã tuyên truyền các quy định về trật tự, an toàn giao thông; nhận biết các loại ma túy mới và tác hại của ma túy đối với giới trẻ; cảnh báo tội phạm đường phố cũng như những hành vi vi phạm pháp luật xuất phát từ tâm lý bồng bột, sĩ diện của tuổi trẻ. Sau buổi tuyên truyền, thanh, thiếu niên cùng cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên tham gia dọn vệ sinh, chỉnh trang khuôn viên và dâng hương tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ của địa phương.

Không chỉ An Khánh hay Gia Viên, trong 2 tháng hè vừa qua, công an các địa phương như Tứ Minh, Lê Đại Hành, Ngô Quyền, Vĩnh Bảo, An Phú... đã tích cực tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt bổ ích dành cho thanh, thiếu niên.

Đáng chú ý, lực lượng công an tập trung tiếp cận những trường hợp có nguy cơ cao như thanh, thiếu niên có bố mẹ đi làm ăn xa, bố mẹ ly hôn, sống với ông bà hoặc người thân; những gia đình quá nuông chiều con; hoặc thanh, thiếu niên có biểu hiện nghịch ngợm, thích thể hiện, có hành vi giao, độ xe mô tô, xe máy điện.

Phòng ngừa, ngăn chặn từ gốc

Sau khi rà soát các trường hợp thanh, thiếu niên có biểu hiện tụ tập, nghịch ngợm, chưa chấp hành nghiêm quy định khi tham gia giao thông, Trung tá Đặng Quốc Bảo, Phó Trưởng Công an phường Ngô Quyền, trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với các em.

Theo lãnh đạo đơn vị, do buổi sinh hoạt được tổ chức tại trụ sở công an phường nên ban đầu nhiều em còn e dè. Tuy nhiên, thay vì phê bình hay trách phạt, cán bộ, chiến sĩ lựa chọn cách tiếp cận gần gũi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, đặt mình vào vị trí của những người anh, người chị để chia sẻ và định hướng cho các em.

Thông qua hình thức tuyên truyền trực quan, sinh động, lực lượng công an phổ biến các quy định của pháp luật, tác hại của ma túy, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm, quy định về trật tự, an toàn giao thông và những nguy cơ có thể xảy ra nếu không chấp hành pháp luật.

Đặc biệt, lãnh đạo Công an phường trực tiếp trao những phần quà nhỏ nhưng ý nghĩa cho các em có chuyển biến rõ nét trong học tập, lao động và sinh hoạt. Những món quà tuy không lớn về giá trị nhưng là sự động viên, khích lệ kịp thời, giúp các em tiếp tục nỗ lực, trở thành người con ngoan và công dân có ích.

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, phần lớn thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật đều từng trải qua giai đoạn thiếu sự quản lý, định hướng từ gia đình hoặc chịu tác động tiêu cực của môi trường xã hội và các mối quan hệ trên không gian mạng.

Nếu chỉ xử lý bằng chế tài, nguy cơ tái phạm vẫn hiện hữu. Vì vậy, bên cạnh các biện pháp “cứng”, rất cần những giải pháp “mềm” để chủ động phát hiện sớm, tiếp cận, cảm hóa và hỗ trợ các em thay đổi nhận thức trước khi vi phạm xảy ra.

Theo Thiếu tá Bùi Ngọc Hùng, Trưởng Ban Thanh niên (Công an thành phố), cùng với nỗ lực của lực lượng công an, các đoàn thể ở địa phương cần tích cực đồng hành trong công tác giáo dục pháp luật; tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, hướng nghiệp và tạo sân chơi lành mạnh để thanh, thiếu niên phát huy năng lực, hạn chế tiếp xúc với các yếu tố tiêu cực.

Bởi khi mỗi thanh, thiếu niên được quan tâm đúng lúc, được trao cơ hội sửa sai và đồng hành trên hành trình trưởng thành, công tác phòng ngừa sẽ đạt hiệu quả bền vững từ gốc, góp phần xây dựng môi trường xã hội an toàn, kỷ cương và giàu tính nhân văn.