(HPĐT)- 5 năm trở lại đây, thành phố tập trung nguồn lực lớn hàng chục nghìn tỷ đồng đầu tư hàng chục dự án trọng điểm, với mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, chỉnh trang, mở rộng đô thị Hải Phòng, cũng như đưa huyện Thủy Nguyên trở thành thành phố trực thuộc thành phố. Chưa khi nào việc giải phóng mặt bằng thực hiện các dự án trên địa bàn huyện Thủy Nguyên có khối lượng công việc nhiều, áp lực cao như thời điểm này. Với những quyết tâm, nỗ lực rất lớn, cả hệ thống chính trị huyện quyết liệt triển khai, hoàn thành giải phóng mặt bằng hàng chục dự án trọng điểm, đáp ứng tiến độ thực hiện. Trong thành công đó, công tác dân vận có vai trò rất quan trọng, tạo nên sự đồng thuận lớn giữa ý Đảng, lòng dân, góp phần sớm đưa Thủy Nguyên trở thành đầu tàu, hướng đột phá phát triển của thành phố.
Dự án mở rộng quốc lộ 10 từ cầu Kiền đến cầu Đá Bạc là một trong số dự án trọng điểm của thành phố được triển khai trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Ảnh: Trung Kiên
Nghị quyết Đại hội lần thứ 25 Đảng bộ huyện Thủy Nguyên nhiệm kỳ 2020-2025 xác định công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án trọng điểm là một trong 3 nhiệm vụ đột phá. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt được đưa vào chủ đề các năm của huyện để tập trung cao lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện.
Tập trung 1/4 số dự án trọng điểm của thành phố
Huyện Thủy Nguyên như đại công trường với những công trình, dự án cầu, đường, hạ tầng đô thị. Công tác giải phóng mặt bằng dự án trên địa bàn huyện không còn thực hiện theo tiến độ tháng, mà quyết liệt theo guồng quay từng ngày, từng giờ để kịp kế hoạch thi công, hoàn thành, nhanh chóng phát huy hiệu quả trong phát triển kinh tế- xã hội.
Trong đó, nhiều dự án với quy mô diện tích lớn, tác động đến hàng nghìn hộ dân. Điển hình, Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm có tổng diện tích mặt bằng phải giải phóng tới hơn 273 ha và khoảng 1.100 hộ dân xã Tân Dương phải di dời chỗ ở. Các dự án giao thông như quốc lộ 10, đường tỉnh 359, 352, đường Đỗ Mười kéo dài đến đường trục VSIP và phát triển đô thị vùng phụ cận có tổng diện tích phải giải phóng mặt bằng 165,98 ha, 7659 hộ dân phải di dời chỗ ở; các dự án đô thị, dịch vụ của Tập đoàn Hoàng Huy có tổng diện tích thu hồi, giải phóng mặt bằng 82,9 ha, liên quan tới 1916 hộ dân. Ngoài ra, huyện còn triển khai nhiều dự án lớn như dự án Khu đô thị, công nghiệp VSIP, Khu công nghiệp Nam cầu Kiền, cầu Bến Rừng nối huyện Thủy Nguyên và thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh)…
Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Huy Hoàng cho biết, 5 năm qua, số dự án triển khai trên địa bàn huyện chiếm đến 1/4 số dự án của toàn thành phố. Điều đó khẳng định sự quan tâm, đầu tư lớn của thành phố cho Thủy Nguyên, là cơ hội lớn để huyện chuyển mình mạnh mẽ theo hướng đô thị hóa hiện đại, chuyển từ chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị, nâng cao đời sống của người dân nơi đây về mọi mặt. Song, đây cũng là trách nhiệm nặng nề đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủy Nguyên. Vì vậy, huyện xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ then chốt, cần sự quyết tâm, nỗ lực lớn trong thực hiện, bảo đảm đáp ứng yêu cầu tiến độ các dự án, công trình.
Theo thống kê của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Thủy Nguyên, giai đoạn 2020-2023, huyện thực hiện giải phóng mặt bằng 62 dự án trọng điểm có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện và thành phố. Tổng diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 600 ha, liên quan tới gần 28 nghìn hộ dân và tổ chức; cần bố trí tái định cư 1.050 hộ dân.
Nhiều khó khăn, vướng mắc
Hàng chục dự án trọng điểm được triển khai đồng loạt trong thời gian ngắn trên địa bàn huyện Thủy Nguyên ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ dân, tập trung ở các xã Tân Dương, Dương Quan, Hoa Động… Quá trình giải phóng mặt bằng, ở hầu hết các dự án phát sinh đơn thư, kiến nghị về xem xét nguồn gốc đất, hỗ trợ, bồi thường, cấp đất tái định cư. Trong đó, nhiều trường hợp không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do những năm trước, công tác quản lý đất đai tại các địa phương còn bị buông lỏng, dẫn đến việc giao đất trái thẩm quyền, cũng như xảy ra tình trạng người dân lấn chiếm đất, chuyển nhượng, xây dựng trái phép, nhưng chưa được xử lý kiên quyết. Khi Nhà nước thu hồi đất, theo quy định pháp luật, những trường hợp này không được bồi thường, cấp đất tái định cư, dẫn đến khiếu nại kéo dài, người dân chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng. Như trường hợp ông Lê Hồng Trực, ở xã Tân Dương, được Hợp tác xã Tân Dương giao đất trái thẩm quyền từ năm 1993, kiến nghị về việc không được bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi diện tích đất này.
Chủ tịch UBND xã Tân Dương Trần Đức Hùng cho biết, từ năm 2020 đến nay, trên địa bàn xã thực hiện 5 dự án trọng điểm: Khu đô thị mới Bắc sông Cấm, các tuyến đường Máng Nước, Đỗ Mười, 359 và Khu đô thị mới Hoàng Huy. Tổng diện tích đất phải thu hồi khoảng 276,4 ha, chiếm quá nửa diện tích đất tự nhiên của xã, liên quan đến 1300/3697 hộ gia đình và 11 công trình của các tổ chức phải di dời. Nơi công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn nhất là khu vực thuộc dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm, thu hồi 273,1 ha, ảnh hưởng và tác động trực tiếp đến 1100 hộ dân khi phải di chuyển chỗ ở. Trong đó, các hộ dân ở khu Bến Bính phát sinh kiến nghị về nguồn gốc sử dụng đất. Thực tế, trước năm 1984, khu Bến Bính thuộc địa phận phường Minh Khai (quận Hồng Bàng), sau đó mới được bàn giao về xã Tân Dương quản lý, không có hồ sơ liên quan đến nguồn gốc đất. Nhiều hộ dân không có việc làm ổn định, chủ yếu làm nghề chài lưới, bán hàng rong gắn với hoạt động phà Bính một thời, nên lo lắng về nơi an cư mới, chậm đồng thuận bàn giao mặt bằng dự án.
Cùng với đó, một số chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong giải phóng mặt bằng có sự thay đổi trong thời gian qua. Yếu tố này cùng với đà tăng mạnh của thị trường đất đai, bất động sản cũng làm gia tăng khó khăn, vướng mắc trong công tác thu hồi đất thực hiện các dự án phát triển kinh tế- xã hội nói chung. Trên địa bàn xã Dương Quan có 3 dự án triển khai, trong đó có dự án kéo dài trong nhiều năm như Khu đô thị và công nghiệp VSIP. Chủ tịch UBND xã Dương Quan Bùi Văn Tiến thông tin, việc thu hồi đất triển khai các dự án được thực hiện trong thời điểm khác nhau, từ năm 2016 đến năm 2023. Chỉ nói riêng xác định giá đất để bồi thường khi giải phóng mặt bằng thay đổi, dù có tăng lên nhưng vẫn không thể kịp với giá thị trường tại thời điểm thu hồi đất. Ví dụ, theo Quyết định số 3930 ngày 23-11-2022 của UBND thành phố, ở vị trí thu hồi đất phục vụ dự án tái định cư Bắc sông Cấm trên địa bàn xã Dương Quan có giá bồi thường là 6,12 triệu đồng/m2. Trong khi, giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế gấp 3 đến 5 lần tại thời điểm này … Ngoài ra, đơn giá nhà ở, vật kiến trúc thấp hơn nhiều so với số tiền thực tế mà người bị thu hồi đất đầu tư xây dựng nhà ở, nhà tạm, vật kiến trúc mới. Vì thế, liên quan dự án Khu tái định cư Bắc sông Cấm, nhiều hộ kiến nghị về giá bồi thường, hỗ trợ đất đai còn thấp.
Với tính chất phức tạp, liên quan đến đời sống nhiều hộ dân, thực tế công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư luôn là vấn đề “nóng” trên địa bàn huyện Thủy Nguyên trong thời gian qua. Trước nhiều khó khăn, vướng mắc, huyện Thủy Nguyên quyết liệt thực hiện các giải pháp khắc phục, tháo gỡ, trong đó tập trung cao độ công tác dân vận, nhất là “dân vận khéo”.
(Còn tiếp)
BÙI HƯƠNG
