Giải quyết bồi thường lún, nứt do thi công các dự án xây dựng: Chủ động lập biên bản hiện trạng công trình

Dự án xây dựng Khu chung cư N1 Lê Lợi làm phát sinh nhiều kiến nghị về bồi thường lún nứt do ảnh hưởng.

- Hiện nay, pháp luật có những quy định rất cụ thể về việc bồi thường thiệt hại lún, nứt do quá trình thi công các công trình, dự án. Cụ thể, Bộ luật Dân sự, Luật Xây dựng và Thông tư số 15/2016 của Bộ Xây dựng hướng dẫn về cấp giấy phép xây dựng quy định: Nhà thầu thi công xây dựng có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do lỗi của mình gây ra; bồi thường khi vi phạm hợp đồng, thi công không bảo đảm chất lượng và các hành vi vi phạm khác do mình gây ra.

Bên cạnh đó, theo điều 3, Thông tư số 03/2018 của Bộ Xây dựng, việc bồi thường thiệt hại do chủ đầu tư và bên bị thiệt hại tự thỏa thuận. Sau khi biên bản vi phạm hành chính được lập, chủ đầu tư và bên bị thiệt hại không tự thỏa thuận được việc bồi thường và một bên có đơn yêu cầu gửi chính quyền địa phương thì được giải quyết theo trình tự. Cụ thể sau khi nhận được đơn yêu cầu, chính quyền địa phương tổ chức thỏa thuận giữa 2 bên. Trường hợp một trong 2 bên vắng mặt, chính quyền địa phương thuê tổ chức tư vấn có tư cách pháp nhân để xác định mức bồi thường thiệt hại (chi phí thuê do Chủ đầu tư công trình, dự án trả). Sau khi xác định được mức bồi thường, UBND cấp xã là người giám sát, có trách nhiệm bảo đảm việc bồi thường của bên gây ra thiệt hại (trường hợp không chấp hành bồi thường, chủ đầu tư không được tiếp tục xây dựng). Trường hợp một trong hai bên không chấp nhận mức bồi thường theo giải quyết của chính quyền địa phương có thể khởi kiện tại Tòa án.

- Người bị thiệt hại khi khởi kiện ra tòa thường gặp những khó khăn gì trong việc giải quyết?

- Cùng với sự phát triển trong xây dựng các công trình, dự án trên địa bàn thành phố, số lượng các vụ tranh chấp liên quan tới việc bồi thường lún, nứt do quá trình thi công, xây dựng tăng lên. TAND thành phố đang giải quyết 8 vụ án về yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của các hộ dân liên quan tới việc lún, nứt nhà ở do quá trình thi công công trình, dự án. Qua quá trình giải quyết các vụ việc, phát sinh vướng mắc lớn nhất trong tranh chấp này là việc xác định nguyên nhân gây ra thiệt hại cho công trình bị lún, nứt có phải do quá trình thi công hay do một yếu tố, tác nhân nào khác, như quá trình sử dụng, tự xuống cấp của công trình sau một thời gian dài tồn tại… Nhiều người dân khởi kiện không cung cấp được đầy đủ các tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu của cơ quan chức năng, Tòa án; biên bản hiện trạng nhà ở trước khi dự án là nguyên nhân gây thiệt hại được thi công… Chính thực tế này dẫn tới khó khăn trong việc xác định nguyên nhân, mức độ thiệt hại làm căn cứ để tính toán bồi thường.

- Vậy, các hộ dân có công trình liền kề và lân cận hoặc ở trong khu vực có công trình, dự án chuẩn bị xây dựng phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

- Từ thực tế trên, có thể thấy, để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, các hộ dân khi thấy có công trình hoặc dự án chuẩn bị khởi công xây dựng trong khu vực mình đang sinh sống cần chuẩn bị các bằng chứng, tài liệu liên quan tới công trình của gia đình mình. Cụ thể, người dân nên đề nghị UBND cấp xã, phường nơi có công trình thi công yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu lập biên bản về hiện trạng công trình của gia đình và khu đất lân cận hoặc đề nghị văn phòng thừa phát lại lập vi bằng hiện trạng căn nhà và khu vực. Đây là một việc làm rất quan trọng để có được các tài liệu, chứng cứ làm căn cứ giải quyết khi nhà ở của mình bị hư hỏng.

Bên cạnh đó, các hộ dân cần lưu giữ những văn bản, giấy tờ liên quan tới công trình nhà ở của gia đình như: giấy phép xây dựng, bản vẽ sơ đồ nhà ở, đất ở (nếu có), sơ đồ mặt bằng xây dựng công trình trên lô đất và các công trình liền kề nếu có do chủ nhà ở đó tự vẽ, bản vẽ thiết kế nhà ở đã được cơ quan cấp Giấy phép xây dựng chấp thuận kèm theo Giấy phép xây dựng, hồ sơ hoàn thành công trình theo quy định của pháp luật về xây dựng, các tài liệu, giấy tờ có liên quan trong việc xây dựng nhà ở… để cung cấp phục vụ quá trình giải quyết bồi thường thiệt hại sau này.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!