Chấp nhận bị phạt để được đỗ xe
Xe ô tô đỗ tràn lan vỉa hè đường Minh Khai (quận Hồng Bàng).
Anh Nguyễn Văn Thành, ở phố Phạm Minh Đức (quận Ngô Quyền) cho biết: Sau thời gian tiết kiệm, anh mua được một chiếc xe ô tô để phục vụ nhu cầu đi lại của gia đình. Tuy nhiên, sau 5 tháng mua xe, hiệu suất sử dụng xe ô tô thấp, chủ yếu dùng khi cả nhà về quê. Khi đi làm hay có việc trong nội thành, anh sử dụng xe máy cho tiện vì rất khó tìm được điểm đỗ ô tô trên các tuyến phố. Còn theo chị Nguyễn Thị Ngọc, ở phố Ngô Gia Tự (quận Hải An): Chị thường xuyên sử dụng ô tô đưa hai con nhỏ đi học tại Trường mẫu giáo Sao Sáng 4 và Trường tiểu học Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền) cho tiện và an toàn. Tuy nhiên, do Trường tiểu học Lê Hồng Phong nằm trên phố Nguyễn Bình vốn rất nhỏ hẹp nên lần nào chị cũng phải rất vất vả để đỗ xe. Không ít lần, chị phải chấp nhận nộp phạt khi đỗ xe đưa con gái vào trường.
Nhu cầu cấp bách về điểm đỗ xe ô tô không mới nhưng với sự gia tăng của lượng ô tô cá nhân, vấn đề ngày càng trở nên nan giải. Từ tháng 10-2017, UBND thành phố cho phép tạm thời sử dụng một phần lòng đường, vỉa hè cho việc đỗ xe ô tô. Nhờ đó, khu vực nội thành có 19 bãi đỗ xe và 2 điểm đỗ xe nhỏ lẻ với tổng diện tích gần 80.000 m2, nhưng cũng mới chỉ đáp ứng 8%-10% nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, đến năm 2018, thực hiện quy định về quản lý và bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, 11 bãi đỗ xe sử dụng các gầm cầu phải chấm dứt hoạt động trong khi lượng ô tô cá nhân tiếp tục tăng. Do đó, tỷ lệ đáp ứng nhu cầu đỗ xe giảm đi rất nhiều.
Trước nhu cầu bức xúc về bãi đỗ xe, ngày 28-5-2019, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1156/QĐ-UBND quy hoạch 22 điểm đỗ xe trên một số tuyến đường với tổng diện tích gần 2 ha. Tuy nhiên, đến nay, 5 điểm trên đường Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Trần Phú, Nguyễn Đức Cảnh và các tuyến ngang dải trung tâm chưa triển khai do quy định cấm đỗ xe khu vực dải trung tâm; 11 điểm lắp đặt biển cấm dừng đỗ. Chỉ có 6 điểm được phép dừng, đỗ xe ô tô nhưng cũng chỉ mang tính tạm thời và thay đổi phụ thuộc vào thực tế tổ chức giao thông trong từng giai đoạn. Việc thiếu điểm đỗ tiếp tục diễn ra, dẫn tới tình trạng chủ phương tiện buộc phải đỗ ô tô lên vỉa hè và chấp nhận bị xử phạt như hiện nay.
Thống kê của Sở Giao thông – Vận tải cho thấy, tính đến tháng 9-2019, toàn thành phố có hơn 64.800 ô tô dưới 9 chỗ ngồi. Trong khi đó, số lượng điểm, bãi đỗ xe công cộng giảm từ 21 xuống còn 10.
Tổ chức điểm đỗ xe và thu phí
Theo Trưởng Phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông và An toàn giao thông (Sở Giao thông – Vận tải) Vũ Thái Bình: Hiện, các quy định của pháp luật về tiêu chuẩn bề rộng mặt đường để bố trí đỗ xe không phù hợp với cơ sở hạ tầng thực tế các tuyến đường tại nhiều thành phố lớn, không chỉ riêng với Hải Phòng. Đó chính là bất cập lớn nhất trong quá trình quản lý hoạt động dừng, đỗ xe trên các tuyến đường hiện nay. Việc các cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp xử phạt hay tuyên truyền nhắc nhở người vi phạm chỉ là những giải pháp trước mắt, giải quyết phần ngọn của vấn đề.
Hiện, chính quyền một số thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh triển khai phương án cho phép sử dụng một phần lòng đường, vỉa hè ngoài mục đích giao thông cho việc đỗ xe ô tô. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất khi triển khai phương án này là bảo đảm quản lý, thu phí hiệu quả, công bằng, tránh thất thu đối với ngân sách nhà nước.
Tại Hải Phòng, Sở Giao thông – Vận tải đang hoàn thiện đề án thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố, áp dụng công nghệ quản lý, thu phí đỗ xe ô tô thông minh trình HĐND thành phố xem xét, phê chuẩn. Tuy nhiên, sau nhiều lần dự thảo, đề án vẫn chưa được HĐND thành phố thông qua do chưa đáp ứng được yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế và yêu cầu bảo đảm giao thông, quản lý đô thị.
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Minh Trí, Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hải Phòng, ở các đô thị lớn, dân cư đông, quỹ đất ngày càng thu hẹp. Vì vậy, ngành chức năng cần ưu tiên xem xét, xây dựng phương án bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng thông minh để tận dụng, khai thác tối đa quỹ đất hiện có. Cùng với đó, thành phố cũng cần nghiên cứu, phát triển hệ thống giao thông công cộng, đầu tư kết cấu hạ tầng, giảm thiểu ô nhiễm môi trường để khuyến khích người dân thay đổi thói quen đi lại, chuyển sang sử dụng các phương tiện giao thông cộng cộng như xe buýt hoặc xe đạp, đi bộ…
Đại diện Phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông và An toàn giao thông (Sở Giao thông – Vận tải) thông tin, cùng với việc hoàn thiện đề án thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố, áp dụng công nghệ quản lý, thu phí đỗ xe ô tô thông minh trình HĐND thành phố xem xét, phê duyệt trong thời gian sớm nhất, đơn vị này cũng xây dựng đề án kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân, điều tiết hợp lý các phương thức vận tải vào trung tâm thành phố và thí điểm cung cấp dịch vụ xe đạp công cộng tại một số khu vực trên địa bàn thành phố để tạo giải pháp tổng thể để giải bài toán nhu cầu đỗ xe của người dân, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, đồng thời tạo nguồn thu cho thành phố.
Bài và ảnh: Thành Lê
