Giải quyết phản ánh tại di tích lưu niệm doanh nhân Nguyễn Sơn Hà

Trong đơn, con cháu gia đình cụ Nguyễn Sơn Hà trình bày: Căn biệt thự tại số 49, phố Lạch Tray được vợ chồng cụ Nguyễn Sơn Hà mua và xây dựng theo thiết kế của kiến trúc sư Phạm Bá Chi từ năm 1936. Năm 1959, cụ Nguyễn Sơn Hà có văn bản ủy quyền cho vợ là cụ Nguyễn Thị Ngọc Mùi được toàn quyền quyết định đối với căn biệt thự này. Trước khi mất vào năm 1997, cụ Mùi lập di chúc vào năm 1992 nêu rõ, căn biệt thự số 49, phố Lạch Tray để làm nhà thờ họ, nơi hội họp con cháu, giao cho ông Nguyễn Sơn Tùng là con trai của cụ Nguyễn Sơn Hà được ở phòng khách, chăm lo quản lý, tu sửa căn nhà, phụ trách cúng giỗ và con gái Nguyễn Thị Sơn Trúc ở tầng 3 để vẽ. Với những hộ con cháu chưa có nhà riêng thì được ở lại chung quanh nhà thờ. Ông Đỗ Văn Tường là con rể của cụ Nguyễn Sơn Hà, được cho ở nhờ tại căn buồng có diện tích 37 m2 thuộc tầng 1 tòa nhà chính của căn biệt thự. Từ năm 2000, ông Tường bắt đầu lấn chiếm sử dụng riêng toàn hộ 93,85 m2 là diện tích sân chung của khuôn viên nhà thờ, trong đó phần diện tích 34,45 m2 được đổ mái bằng trái phép. Sau đó, hộ ông Tường tiếp tục xây kiên cố phần diện tích 34,45 m2 đã đổ mái bằng, đồng thời không dừng lại ở đó, ông Tường tiếp tục đào móng lấn chiếm sang phần sân chiếm sử dụng riêng còn lại. Ngày 11-9-2009, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch (nay là Sở Văn hóa và Thể thao), UBND quận Ngô Quyền, Bảo tàng Hải Phòng cùng ký ban hành quy định khu vực bảo vệ di tích lưu niệm nhân vật lịch sử- cụ Nguyễn Sơn Hà ở địa chỉ số 49, phố Lạch Tray gồm 2 khu vực. Trong đó, khu vực 1 có diện tích 162,4 m2 gồm toàn bộ nhà ở và một số khoảng sân, là khu vực bất khả xâm phạm, không cá nhân, tổ chức nào được thay đổi vị trí, làm giảm giá trị của di tích. Khu vực 2 gồm phần đất còn lại, có diện tích 374 m2, việc điều chỉnh khu vực này thực hiện trên nguyên tắc tôn trọng tối đa thiết kế ngôi nhà của kiến trúc sư Phạm Bá Chi. Năm 2019, ông Tường chết. Vợ chồng người con gái ông Tường tiếp quản và sử dụng phần công trình, diện tích trong khu di tích ông Tường để lại. Từ tháng 3-2024, gia đình con gái ông Tường tiếp tục tôn nền, dựng cửa kính, đóng vách trần, chạy đường điện… đối với khu vực đang lấn chiếm. Việc tu sửa này phải khoan cắt, đục đẽo, ảnh hưởng tới kiến trúc của gian nhà thờ chính thuộc khu vực 1 của di tích. Ngoài ra, việc lợp mái tôn phần diện tích chiếm dụng của gia đình ông Tường còn làm nước mưa chảy tràn vào gây ngập lụt tầng 2 khu vực nhà trưng bày lưu niệm của di tích.

Bà Trần Thị Mai Thu (cháu ngoại cụ Nguyễn Sơn Hà) trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng chiều 15-1 cho biết: Theo trích lục bản đồ giấy sở hữu căn nhà ở số 49, phố Lạch Tray theo thiết kế của kiến trúc sư Phạm Bá Chi, diện tích mà hộ ông Tường đang lấn chiếm, sử dụng không tồn tại một công trình nào khác ngoài góc nhà cấp 4 và bể nước dùng chung. Hiện, ông Tường đã mất, các con cháu của ông Tường sở hữu nhiều tài sản nhà đất ở các nơi khác. Do đó, việc con cháu của ông Tường tiếp tục chiếm hữu, sử dụng phần diện tích đất hiện nay trong khuôn viên di tích nhà số 49, phố Lạch Tray là không đúng theo di chúc của cụ Nguyễn Thị Ngọc Mùi để lại.

Trao đổi với phóng viên sáng 20-1-2025, đồng chí Trần Đức Khánh Tùng, Phó chủ tịch UBND phường Lạch Tray cho biết: Vào năm 2013, hộ ông Tường xây dựng công trình nhà vệ sinh trong căn nhà ở thuộc khu vực 1 của di tích. Ngay khi gia đình cụ Nguyễn Sơn Hà gửi đơn kiến nghị, UBND phường đình chỉ việc xây dựng và yêu cầu gia đình ông Tường tháo dỡ công trình. Riêng đối với hoạt động xây dựng từ tháng 3-2024, UBND phường kiểm tra, xác định công trình mà con gái ông Tường đang quản lý, sử dụng được xây dựng từ năm 2009, theo giấy phép xây dựng số 389/GPXD-UBND, ngày 21-9-2009 của UBND quận Ngô Quyền. Sau một thời gian sử dụng, công trình xuống cấp, bị ngập nước và đến tháng 9-2024 thì bị tốc mái do ảnh hưởng của bão số 3. Do đó, gia đình tiến hành tôn nền, sửa lại mái là thực hiện xây sửa đối với công trình có sẵn nên không cần giấy phép.

Còn theo thông tin từ Thanh tra Sở Văn hóa và Thể thao, theo đề nghị của UBND phường Lạch Tray, thanh tra Sở khảo sát thực địa nhận thấy, công trình của gia đình ông Tường hiện đang có hoạt động xây, sửa đã tồn tại từ lâu, được xây dựng theo giấy phép xây dựng của UBND quận Ngô Quyền. Hiện nay, UBND thành phố có văn bản giao UBND quận Ngô Quyền chủ trì, phối hợp với các bên để kiểm tra, giải quyết đơn của gia đình con cháu cụ Nguyễn Sơn Hà. Thanh tra Sở chờ phối hợp theo yêu cầu từ UBND quận nên chưa tiếp cận được đầy đủ hồ sơ vụ việc.

Phóng viên nhiều lần liên lạc với lãnh đạo Phòng Quản lý đô thị quận Ngô Quyền và được thông tin: Hiện, đơn vị đang tiến hành rà soát lại hồ sơ, tài liệu vụ việc để có câu trả lời đầy đủ. Báo Hải Phòng sẽ trở lại vụ việc ngay khi có thông tin phản hồi từ UBND quận Ngô Quyền./.