Giải quyết tranh chấp di sản thừa kế ở đường Đông Khê 2 theo thủ tục phúc thẩm

Căn nhà tạm dựng trên đất của cụ Triệu để lại, đang phát sinh tranh chấp. Ảnh: THANH TÙNG

Theo đơn thư ông Tiến trình bày: Khi còn sống, vợ chồng cụ Nguyễn Văn Triệu (mất năm 1996) và cụ Vũ Thị Cư (mất năm 1982) không có con đẻ mà chỉ có duy nhất 2 người con nuôi là bà Nguyễn Thị Hiên, sinh năm 1954 và ông Tiến, sinh năm 1975. Bà Hiên và ông Tiến có giấy khai sinh đăng ký lại theo số quản lý gốc được các cơ quan quản lý cấp theo quy định, ghi tên cha là cụ Nguyễn Văn Triệu, mẹ là cụ Vũ Thị Cư. Năm 1986, cụ Triệu được UBND huyện An Hải cấp giấy chứng nhận đăng ký sử dụng ruộng đất đối với 480 m2 đất thổ cư mà gia đình sử dụng tại xã Đằng Giang, huyện An Hải (nay là phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền). Năm 1992, cụ Triệu bán một phần đất cho người khác, diện tích còn lại do bà Hiên quản lý, sử dụng. Năm 2021, UBND quận Ngô Quyền thu hồi 110 m2 diện tích đất tại thửa đất nêu trên, thực hiện dự án đường Đông Khê 2. Bà Hiên được hỗ trợ bồi thường 1 suất tái định cư tại phường Thành Tô (quận Hải An) và gần 1,64 tỷ đồng hỗ trợ bồi thường khi thu hồi đất. Theo ông Tiến, thửa đất rộng 480 m2 đất nói trên là tài sản riêng của cụ Triệu vì được cấp giấy chứng nhận năm 1986, trong khi cụ Cư (vợ cụ Triệu) mất năm 1982. Tại thời điểm cụ Triệu mất, bố mẹ cụ Triệu, cụ Cư đã mất trước đó nên ông Tiến và bà Hiên là hàng thừa kế thứ nhất. Ngày 24-9-2021, ông khởi kiện tới TAND quận Ngô Quyền yêu cầu chia di sản thừa kế do cụ Triệu để lại gồm: 170 m2 đất tại địa chỉ số 7A/31/70 phố An Đà Nội hiện do gia đình bà Hiên cùng các con quản lý, sử dụng (có nguồn gốc đất do cụ Triệu để lại), số tiền gần 1,64 tỷ đồng do Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất (có nguồn gốc do cụ Triệu để lại) để làm dự án đường Đông Khê 2 và quyền sử dụng 1 lô đất tái định cư tại phường Thành Tô (quận Hải An) được quận cấp cho gia đình bà Hiên sau khi thu hồi đất nói trên. Ngày 18-9-2023, Hội đồng xét xử (TAND quận Ngô Quyền) xét xử sơ thẩm vụ án trên, tuyên bác toàn bộ yêu cầu chia di sản thừa kế của ông Tiến. Lý do không chấp thuận việc ông Tiến là con nuôi của 2 cụ Triệu và cụ Cư. Ông Tiến cho rằng Hội đồng xét xử tuyên án chưa khách quan, chưa bảo đảm các quy định pháp luật nên kháng cáo, đề nghị TAND thành phố sớm xét xử phúc thẩm vụ án trên, bảo đảm quyền lợi của ông theo đúng quy định pháp luật.

Ngày 8-1-2024, phóng viên Báo Hải Phòng liên hệ làm việc với bà Nguyễn Thị Hiên về vụ việc trên. Bà Hiên khẳng định: Bà là con duy nhất của 2 cụ Triệu và cụ Cư. Từ khi bà ra đời cho tới khi lấy chồng năm 1972, cho tới nay bà đều sống cùng 2 cụ tại thửa đất nêu trên. Năm 1996, trước khi mất, cụ Triệu viết giấy viết tay, nội dung là để lại toàn bộ tài sản cho bà Hiên. Năm 2006, bà đến UBND phường Đằng Giang làm thủ tục chia đất cho các con và được cán bộ phường hướng dẫn nộp tất cả giấy tờ liên quan gồm cả giấy viết tay của cụ Triệu nêu trên. Trên cơ sở đó, UBND phường Đằng Giang lập biên bản xác nhận bà Hiên là con độc nhất của cụ Triệu và cụ Cư (đã mất) được hưởng tài sản thửa kế đất đai do các cụ để lại và tạm trích lục, chia thửa đất thành 3 phần theo yêu cầu của bà Hiên cho con trai và con gái cùng quản lý, sử dụng, dựng nhà ổn định, không tranh chấp với ai. Đến năm 2021, khi thực hiện dự án đường Đông Khê 2, diện tích 110 m2 đất do bà Hiên quản lý, sử dụng bị thu hồi, được Nhà nước bồi thường suất tái định cư, mới phát sinh tranh chấp với ông Tiến. Về việc ông Tiến cho rằng mình là con nuôi của cụ Triệu và cụ Cư, bà Hiên cho biết thêm: Bố đẻ của ông Tiến là em trai của cụ Cư. Thời điểm sinh ông Tiến, năm 1975, bố mẹ ông Tiến khó khăn, đông con nên nhờ cụ Triệu, cụ Cư cho ông Tiến nhập khẩu để hưởng suất gạo trợ cấp hằng tháng lúc đó. Thực tế, ông Tiến luôn ở cùng và được bố mẹ đẻ nuôi dưỡng, gọi cụ Triệu và cụ Cư là bác. Khi 2 cụ mất, ông Tiến tham gia tang lễ với vai trò là cháu, không thờ cúng hay chăm sóc, nuôi dưỡng cụ Triệu và cụ Cư ngày nào. Việc ông Tiến nhận là con nuôi của 2 cụ là không có căn cứ. Những người sinh sống chung quanh khu vực đều khẳng định và làm chứng cho việc này.

Chiều ngày 8-1, thông tin về việc này, cán bộ địa chính phường Đằng Giang Phạm Tiến Mạnh xác nhận: Trong toàn bộ hồ sơ, quản lý tại phường, cũng như thời điểm đo đạc, kiểm kê tài sản thửa đất trên đều xác định, bà Hiên là con duy nhất của 2 cụ Triệu và cụ Cư, quản lý, sử dụng đất ổn định từ những năm thập niên 1980. Ông Tiến có hộ khẩu, sinh sống, ổn định cùng bố mẹ đẻ và các anh chị em ruột ở gần đó, cùng phường Đằng Giang, nhưng chưa bao giờ có thông tin việc là con nuôi của 2 cụ cho tới khi phát sinh tranh chấp sau thu hồi, đền bù đất thực hiện dự án đường Đông Khê 2.

Ngày 5-1, Phó chánh án TAND quận Ngô Quyền Nguyễn Ngọc Cường cho biết: Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án trên thực hiện đúng chức năng, xem xét vụ án khách quan, căn cứ theo quy định pháp luật.

Để bảo đảm quyền lợi của các bên trong vụ việc, khi đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm theo quy định, TAND thành phố xem xét đầy đủ chứng cứ các bên cung cấp, trong đó xem xét giấy khai sinh của ông Tiến, mang tên cha mẹ là cụ Cư và cụ Triệu để có phán quyết phù hợp nhất.