(HPĐT)- Lạc vào thế giới của nhiếp ảnh đơn sắc tại Giải thưởng nhiếp ảnh Black&White 2024 do tạp chí LensCulture tổ chức, người xem không khỏi xúc động trước những bức ảnh truyền tải nhiều cảm xúc sâu lắng về giá trị của cuộc sống.
Những mảnh ghép tinh tế
38 nhiếp ảnh gia đến từ 22 quốc gia vừa được tạp chí LensCulture (Mỹ) xướng tên. Nhiều cảm xúc, nhiều số phận, từ con người đến thiên nhiên, từ thế giới chung đến phản chiếu nội tâm, mỗi tác phẩm được vinh danh tại giải thưởng này là mảnh ghép trong bức tranh toàn cảnh về cuộc sống.
Giành giải thưởng cao nhất ở hạng mục Ảnh đơn là tác phẩm “Shadow child” của nhiếp ảnh gia người Sudan Hozifa Mahmmed, ghi lại chân dung cậu bé làm việc trong ngành tàu thủy ở cảng biển Sudan. Đội trên đầu cậu bé là miếng ván gỗ tạo bóng đổ xuống một nửa gương mặt, khiến nửa đôi mắt cậu bé rực sáng trên nền bóng đen. Sự đối lập giữa mảng sáng và mảng tối luôn là điểm thu hút của ảnh đen trắng, và ở tấm ảnh này, việc thiếu vắng màu sắc không giúp người xem tập trung hơn vào ánh mắt, sự kham khổ của đứa trẻ dù còn nhỏ đã phải lao động trong một ngành nghề vất vả.
Nỗi đau của con người tiếp tục hiển hiện rõ nét trong ảnh “Emma’s journey” của tác giả người Thụy Điển Martina Holmberg – giành giải ba hạng mục Ảnh đơn. Câu chuyện của Emma – người phụ nữ mất em gái sinh đôi bởi bệnh ung thư để rồi cũng qua đời bởi căn bệnh tương tự, không phải để gợi lòng trắc ẩn, mà để thể hiện sự kiên cường, dũng cảm của những người bệnh ung thư. Cũng là ảnh chân dung, đại diện từ Mỹ Tom Zimberoff giành giải ba hạng mục Chùm ảnh với “Drag/Strip” – 10 bức ảnh chụp các nghệ sĩ drag trong hình dạng đời thường.
Một số bức ảnh lại mang đến những góc nhìn sâu sắc về các vấn đề toàn cầu, như: sự ảnh hưởng của đô thị hóa lên thiên nhiên trong “Alterations” của Drew Waters; bản dạng văn hóa trong thế giới hiện đại như trong chùm ảnh “Another island in LA called Koreatown” của Sangjin Kim; hay tình yêu vô biên giới trong chùm ảnh “When we close our eyes and ask: What is love?” của Luiza Kons…
Kích thích sự sáng tạo
Một trong những yếu tố tạo nên sự đặc biệt của các tác phẩm năm nay là tính hình tượng cao, thể hiện qua kỹ thuật độc đáo được một số nhiếp ảnh gia sử dụng để phát huy sức mạnh của hình ảnh đơn sắc. Ở hạng mục Chùm ảnh (Series), nhiếp ảnh gia người Trung Quốc Zhang Wei giành chiến thắng với bộ ảnh “Puppet archive”. Bộ ảnh về nhà máy búp bê kỳ quái, xóa mờ ranh giới giữa hư cấu và thực tế, khi tác giả dùng kỹ thuật đặc trưng để lắp ghép những hình ảnh con người thật với các yếu tố tự tạo dựng. Mỗi bức ảnh kèm theo câu chuyện hư cấu được viết theo dạng tin tức báo chí, càng nhấn mạnh sự vô lý và dễ bị thao túng của nghệ thuật hình ảnh.
Nổi bật trong số các chùm ảnh được vinh danh là “Augumented Reality” của nhiếp ảnh gia người Italy Norberto Pezzotta với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo AI – công cụ bị nhiều nghệ sĩ coi như “kẻ thù”. Nhưng ở đây, nghệ sĩ chỉ kết hợp hình ảnh do AI tạo ra vào một phần của tấm ảnh, để cho thấy sự đối lập trong nét ảnh sắc nét nhưng hoàn hảo một cách cứng nhắc của AI với đường nét nhiều khiếm khuyết nhưng rất thực tế của cơ thể con người bằng xương bằng thịt.
Đây cũng chính là một trong những mục tiêu của nhiếp ảnh đen trắng, khi sự tối giản về màu sắc thách thức cách nhìn nhận nghệ thuật của người xem. Được sử dụng đúng cách, đây trở thành một phương tiện hoàn hảo để nhấn mạnh vào cảm xúc, không gian và chiều sâu của câu chuyện, kích thích sự sáng tạo không biên giới của các nhiếp ảnh gia cũng như khơi dậy trí tưởng tượng của người xem.
TRẦN NGỌC (tổng hợp)
