(HPĐT)- Từ những bức ảnh gia đình được “tạo ra” bởi trí tuệ nhân tạo, đến hình ảnh được in trên kính rồi đập vỡ, những nghệ sĩ được vinh danh bởi Giải thưởng nhiếp ảnh gia mới nổi London x Nikon 2024 sử dụng nhiều biện pháp sáng tạo để đạt hiệu quả ấn tượng.
Độc đáo và sâu sắc
Vượt qua 8 đề cử khác, Charlie Tallott giành chiến thắng giải thưởng năm nay với những bức ảnh miêu tả đời sống sau những sự chuyển mình của nền kinh tế và tác động của sự thay đổi tới tâm lý con người. Ảnh của Tallott giản dị, với chủ thể đa dạng nhưng gần gũi, từ con người với muôn vàn cảm xúc, động vật sống yên bình giữa thiên nhiên, đến sự tiếc nuối trước những công trình trở nên cũ kỹ và bị bỏ rơi dù từng một thời nhộn nhịp.
Ngoài ra, một số nhà nhiếp ảnh được đề cử mang đến những bức ảnh độc đáo, sử dụng phương pháp sáng tạo để kể những câu chuyện nhiều sắc màu của đời người. Nổi bật, Sander Coers với chùm ảnh “Post” được áp dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo nên bức ảnh. Coers đã “đào tạo” một AI để mở rộng bộ ảnh gia đình chụp từ thập niên 40 đến 90 của thế kỷ trước, rồi in ảnh lên gỗ ép. Những bức ảnh trong “Post” mang màu ảnh cũ kỹ, đường nét cảm giác chân thực, tưởng chừng như được chụp từ nhiều năm trước, nhưng thực ra được tạo ra bởi AI. Giữa những tranh cãi chung quanh sử dụng AI trong nghệ thuật, Sander Coers cố tình dùng AI để đặt câu hỏi về vai trò của nhiếp ảnh trong định hình góc nhìn của con người về quá khứ, sự mong manh của ký ức, mức độ chân thực của nhiếp ảnh trong thời đại chuyển đổi số.
Ở phương thức dùng nhiều “tác động vật lý” hơn, nhà nhiếp ảnh Ali Tahayori được đánh giá cao với bộ ảnh “Archival Longing”. Tahayori dùng những bức ảnh được truyền lại qua nhiều thế hệ của gia đình, cắt gọt và phóng to để chỉ lộ ra một phần chủ thể, in ảnh lên thủy tinh rồi đập vỡ những bức ảnh này, tạo nên ảo giác 3D trên các bức ảnh 2D. Phương pháp này được sử dụng để miêu tả cảm xúc cô đơn, mong mỏi tìm về những khoảnh khắc trong quá khứ, khám phá những đề tài như văn hóa, xã hội Iran và bản dạng cá nhân.
Khuyến khích nghệ sĩ trẻ sáng tạo
Giải thưởng do công ty Photo London kết hợp cùng nhà tài trợ Nikon tổ chức với mục tiêu thúc đẩy sự sáng tạo của những nhà nhiếp ảnh trẻ. Sau 5 năm tổ chức, Photo London giữ vững mục tiêu là khuyến khích các nghệ sĩ trẻ chụp ảnh theo đúng bản sắc riêng của mình, có thể giản dị và chân thực như Charlie Tallott, nhưng cũng không ngần ngại phá cách như Sander Coers hay Ali Tahayori. Tự do vùng vẫy trong biển cả sáng tạo của nghệ thuật là điều nhiều người trẻ đang cố gắng làm. Với sự tài trợ từ hãng máy ảnh nổi tiếng Nikon, họ có thêm nền tảng để thể hiện và phát triển tài năng, đưa những tên tuổi này đến với công chúng rộng rãi hơn.
Bên cạnh khuyến khích sự đa dạng về cách thể hiện, sự cởi mở của giải thưởng Photo London x Nikon trong đề tài cũng khiến giải thưởng này ngày càng giành được nhiều sự chú ý. Những câu hỏi “hóc búa” về bản dạng giới tính, sức khỏe tâm thần, hậu quả của chế độ thực dân trên nhiều quốc gia… được mạnh dạn thể hiện. Như cách Heather Agyepong, người thắng giải năm 2021, sử dụng hình ảnh những nghệ sĩ biểu diễn người da màu để khám phá những chủ đề về giá trị bản thân và những khó khăn người da màu vẫn gặp phải trong xã hội văn minh. Các tác phẩm được Photo London x Nikon lựa chọn trao giải là định hướng để các nhà nhiếp ảnh trẻ không ngần ngại thể hiện tiếng nói cá nhân với mục tiêu chung hướng tới nét đẹp nhân văn cần có trong nghệ thuật./.
Trần Ngọc (tổng hợp)
