69% lượng rác thải sinh hoạt tại Hải Phòng vẫn được xử lý theo hình thức chôn lấp. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn.
Ngày 13/4/2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 450/QĐ-TTg, yêu cầu tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được xử lý theo phương pháp chôn lấp trực tiếp trên tổng lượng chất thải thu gom đến năm 2025 là dưới 30%, đến năm 2030 là dưới 10%.
Thực hiện quyết định trên, thời gian qua, Hải Phòng đã có nhiều giải pháp xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị. Tuy nhiên, theo số liệu thống kê của UBND thành phố, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được xử lý bằng công nghệ chôn lấp trực tiếp trên tổng lượng chất thải rắn được thu gom vẫn chiếm tới 69%. Trong đó, khu vực phía tây thành phố là 39% và phía đông thành phố là 85%.
Tại Hải Phòng, rác thải sinh hoạt hiện được xử lý bằng các hình thức: tái chế, đốt không thu hồi năng lượng, chôn lấp hợp vệ sinh và chôn lấp tại các bãi rác nhỏ. Có 3 doanh nghiệp vận hành 5 khu xử lý chất thải sinh hoạt bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh, trong đó Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng vận hành 3 khu xử lý là Đình Vũ, Tràng Cát và Gia Minh; Công ty CP Thương mại và Dịch vụ kho vận Phú Hưng vận hành khu xử lý Minh Tân và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng đặc khu Cát Hải vận hành khu xử lý chất thải rắn Áng Chà Chà. Tại khu vực phía tây thành phố rác thải được chôn lấp tại 405 bãi rác và 3 nhà máy xử lý bằng phương pháp đốt.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh tại Hải Phòng hiện đạt khoảng 3.300 tấn/ngày và dự báo sẽ chạm mốc 4.500 tấn/ngày vào năm 2030. Phần lớn rác thải tại Hải Phòng hiện nay vẫn là chôn lấp hoặc đốt rác công nghệ cũ, vừa làm lãng phí tài nguyên rác, vừa trực tiếp làm gia tăng chỉ số phát thải khí nhà kính, tạo áp lực đảo ngược lên cam kết xanh của thành phố.
Đáng lo, lượng rác ngày càng gia tăng, trong khi quỹ đất ngày càng thu hẹp. Khu xử lý rác thải Đình Vũ, diện tích 15,65 ha, được chia làm 5 ô. Trong đó, 4 ô hoạt động từ ngày 14/9/2004 đến 5/5/2009 đóng cửa. Hiện còn 1 ô, đưa vào hoạt động ngày từ 15/10/2009 đến nay trữ lượng còn khoảng hơn 328.000 tấn. Năm 2018, khu vực này phải xây thêm ô rác mở rộng với quy mô 4,5 ha, tiếp nhận 350 - 450 tấn rác/ngày.
Khu xử lý Gia Minh có tổng diện tích 36,5 ha, với 6 ô chôn lấp chất thải sinh hoạt trên diện tích 17,9 ha; hoạt động từ tháng 10/2022 với lượng rác tiếp nhận 40 tấn/ngày. Từ tháng 5/2023 đến nay, khu vực này nâng công suất tiếp nhận lên 150 tấn/ngày.
Tại khu vực phía tây hiện có 405 bãi rác, trong đó 49 bãi chôn lấp có tỷ lệ lấp đầy đến 95% - 100% không còn khả năng lưu chứa, 173 bãi rác lấp đầy 70% - 95%, số còn lại lấp đầy dưới 70%.
Theo đồng chí Phạm Văn Thuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ thực tế quản lý rác thải sinh hoạt thời gian vừa qua, Hải Phòng cần đổi mới quản lý chất thải rắn theo chuỗi khép kín từ phát sinh, phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý, tái chế, chôn lấp an toàn phù hợp với định hướng phát triển đô thị xanh. Song song với đó là chuyển mạnh từ mô hình chôn lấp sang giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế, thu hồi năng lượng, phù hợp với kinh tế tuần hoàn.
Theo đó, cần tăng cường tuyên truyền, thực hiện phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt phân loại tại nguồn, xã hội hóa dịch vụ môi trường, áp dụng trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất EPR theo Luật Bảo vệ môi trường.
Vấn đề tái chế được doanh nghiệp quan tâm, nhất là doanh nghiệp cung ứng dịch vụ xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Kho vận Phú Hưng có bãi chôn lấp rác thải 2,1 ha, công suất xử lý 100 tấn/ngày. Ngoài ra, đơn vị có hệ thống sản xuất phân hữu cơ 60 tấn/ngày.
Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng đầu tư công nghệ tái chế, nhà máy phân mùn compost công suất 200 tấn/ca, dây chuyền xử lý chất thải cồng kềnh, sơ dừa, dây chuyền sơ chế chất thải nhựa.
Còn Công ty CP Môi trường APT - Seraphin Hải Dương đang vận hành hai lò đốt rác thải sinh hoạt với tổng công suất 120 tấn/ngày, hệ thống ủ mùn compost 200 tấn/ngày. Bên cạnh đó, dự án Nhà máy xử lý rác thải theo công nghệ đốt rác phát điện Seraphin Hải Dương, công suất 1000 tấn/ngày đang được khẩn trương thực hiện; phấn đấu đi vào hoạt động từ năm 2027.
Cán bộ kỹ thuật Công ty CP Môi trường APT - Seraphin Hải Dương Nguyễn Tùng Lâm cho biết công ty thực hiện việc phân loại rác thải, rác vô cơ, hữu cơ và rác thải nhựa. Thời gian tới, công ty tiếp tục tối ưu hóa việc phân loại rác thải sinh hoạt.
Thành phố đang nghiên cứu dự án đốt rác phát điện tại địa điểm tiếp giáp khu xử lý chất thải rắn Gia Minh, phường Bạch Đằng thay nhà máy đốt rác phát điện tại Đình Vũ.
Việc khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xây dựng nhà máy tái chế, xử lý rác công nghệ cao là mô hình kinh tế tuần hoàn, rác thải trở lại thành nguyên liệu đầu vào cho sản xuất; đây là giải pháp cần thiết để Hải Phòng giảm dần tỷ lệ rác thải cần chôn lấp.
BẢO CHÂU
.jpg "Ngăn chặn các bãi rác tự phát ven đường sắt Hà Nội - Hải Phòng")
