Giảm chi phí logistics: Cần giải pháp căn cơ hơn

Bốc xếp hàng tại Cảng container quốc tế Tân Cảng - Hải Phòng. Ảnh: Duy Thính

Nhiều yếu tố làm gia tăng chi phí

Tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics do Cục Hải quan Hải Phòng tổ chức có sự tham dự của hơn 90 đại diện doanh nghiệp là đại lý làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận tải, kho, bãi, cảng, dịch vụ logistics, đại diện hãng tàu trên địa bàn thành phố. Vấn đề được nhiều doanh nghiệp logistics quan tâm, đề cập là những khó khăn, vướng mắc, gia tăng chi phí logistics. Trong đó, nhiều doanh nghiệp phản ánh về thủ tục rườm rà, chi phí liên quan cấp, trả vỏ container, nhất là khoản tiền cược lớn. Theo thông báo của hãng tàu Nam Sung Shipping chi nhánh Hải Phòng, biểu phí cược container đối với hàng thép cuộn, nhôm, kẽm, máy công trình, máy móc, thiết bị, đá, phế liệu từ 3 đến 5 triệu đồng; hàng đi biên giới từ 20 đến 40 triệu đồng, riêng với container lạnh, chi phí cược vỏ và bảo hiểm vỏ lên tới 60 đến 80 triệu đồng. Với một số hãng tàu khác cũng có mức biểu phí cược container khác nhau, từ vài triệu đến vài chục triệu đồng/container tùy loại. Điều này ảnh hưởng đến tài chính, hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp logistics, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cũng khiến gia tăng chi phí logistics. Phó chi hội trưởng Chi hội đại lý thủ tục hải quan và dịch vụ vận tải cảng biển Hải Phòng Nguyễn Hoài Nam chia sẻ, nhờ hội nghị do Cục Hải quan Hải Phòng tổ chức, lần đầu doanh nghiệp đại lý làm thủ tục hải quan và đơn vị vận tải trên địa bàn thành phố có thể đối thoại trực tiếp với các hãng tàu lớn.

Theo phân tích của Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng Trần Tiến Dũng, phần lớn doanh nghiệp logistics ở Hải Phòng còn quy mô vừa và nhỏ, nhân lực dưới 50 người. Quy mô nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế nên việc ứng dụng công nghệ hiện đại còn hạn chế, do đó chi phí còn cao và dễ dẫn tới sự cạnh tranh chưa lành mạnh.

Hải Phòng đang định hướng phát triển trở thành trung tâm logistics trọng điểm của cả nước và thành phố có tiềm năng lợi thế lớn, vượt trội. Hải Phòng là địa phương duy nhất khu vực phía Bắc có đầy đủ 5 phương thức vận tải. Thành phố là cửa ngõ ra biển của miền Bắc với hệ thống cảng biển chiếm 17,5% số bến cảng của cả nước, chiếm 73% cảng biển của vùng đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên, Tổng giám đốc Công ty CP container Việt Nam (VICONSHIP) Bùi Minh Hưng cho rằng, hệ thống hạ tầng giao thông, nút giao thông kết nối cảng biển còn nhỏ. Tuyến đường sắt cũ, lạc hậu, thiếu tính kết nối; đường thủy nội địa chưa phát huy vai trò do chưa có tuyến vận chuyển container... Các khu kho hàng, bến bãi dịch vụ vệ tinh còn phát triển tự phát, nhỏ lẻ theo các cảng biển, chưa gắn kết với các cảng cạn tại khu vực hậu phương, các trung tâm sản xuất tiêu thụ hàng hóa chủ yếu. Những hạn chế hạ tầng, tổ chức vận tải chưa hợp lý làm tăng chi phí logistics.

Quy hoạch, hình thành trung tâm logistics hiện đại

Cuối năm 2022, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 21 quyết định giảm 50% mức thu phí đối với hàng hóa khi vào cảng và dời cảng bằng phương tiện thủy nội địa hoạt động trên các tuyến đường thủy. Đây được coi là giải pháp táo bạo, tăng tính cạnh tranh, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Song, để kéo giảm chi phí logistics cần nhiều giải pháp đồng bộ, tổng thể. Theo Tổng thư ký Hiệp hội Logistics Việt Nam Nguyễn Duy Minh, để kéo giảm chi phí, tăng tính cạnh tranh, ngoài cơ sở hạ tầng giao thông, hạ tầng logistics đóng vai trò quan trọng. Theo Quyết định 1012 của Thủ tướng chính phủ, các tỉnh, thành phố phải có trách nhiệm quy hoạch các trung tâm logistics. Trung tâm logistics là loại hạ tầng đặc biệt, đòi hỏi những yếu tố gần khu công nghiệp, các điểm, nút giao thông, để tối ưu hóa tối đa sự lưu thông hàng hóa.

Hải Phòng hiện có 4 trung tâm logistics và là một trong số ít địa phương hình thành trung tâm logistcis hiện đại, áp dụng công nghệ tiên tiến, được tiêu chuẩn hóa. Thành phố xác định cảng biển, logistics là một trong ba trụ cột phát triển kinh tế, từ đó tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, cảng biển. Hoạt động dịch vụ logistics có những bước phát triển mạnh về số lượng, chất lượng, thu hút và huy động được các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư. Mới đây, Đoàn công tác của Liên đoàn các Hiệp hội giao nhận Vận tải thế giới (FIATA) đã tới tìm hiểu để hợp tác, thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics tại Hải Phòng. Theo đồng chí Hoàng Minh Cường, Phó chủ tịch UBND thành phố, định hướng đến năm 2025 - 2030, thành phố quy hoạch 9 trung tâm logistics, với mục tiêu đến năm 2025, tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics sẽ đạt khoảng 30% - 35%/năm; tỷ trọng đóng góp vào GRDP của thành phố từ 20% - 25%; tỷ lệ dịch vụ logistics thuê ngoài khoảng 60%...

Định hướng quy hoạch này là cơ sở quan trọng để thành phố tiếp tục tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông có tính liên kết vùng, kết nối thuận lợi với các khu, cụm công nghiệp; đẩy mạnh thu hút đầu tư hạ tầng cảng biển nước sâu, cảng trung chuyển quốc tế, cũng như hình thành các trung tâm logistics hiện đại. Và mới đây, dự án Khu phi thuế quan Xuân Cầu được khởi công với quy mô lớn, hứa hẹn là trung tâm logistics mang tầm quốc gia, quốc tế. Hướng đi này là cơ sở để thành phố thực sự trở thành trung tâm logistics của miền Bắc và khu vực, có sức hấp dẫn và tính cạnh tranh cao./.