Giảm “gánh nặng” sách giáo khoa

Ảnh minh họa.

Lý giải giá sách tăng cao, theo NXB, do số cuốn trong mỗi bộ nhiều hơn. Sách sử dụng giấy tốt, in đẹp, nhiều hình ảnh, tranh vẽ, kích cỡ, số trang tăng. Ngoài ra, giá sách tăng còn do chi phí công tác biên soạn, phát hành, trả nhuận bút tác giả, chi phí truyền thông, giới thiệu sách... tăng, mỗi thứ thêm một tí. Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, dù viện dẫn lý do nào thì giá SGK chương trình mới tăng gấp 2-3 lần so với chương trình cũ cũng tạo áp lực đối với nhiều gia đình. Đây cũng mới chỉ là những đầu sách cơ bản, nếu mua trọn bộ, số tiền có thể lên tới cả triệu đồng. Như vậy, quả là gánh nặng kinh tế với những gia đình đông con, ở vùng nông thôn, miền núi, hải đảo điều kiện kinh tế khó khăn…, trong bối cảnh tác động tiêu cực do dịch bệnh COVID- 19 kéo dài hơn 2 năm qua chưa khắc phục hết.

Điều khiến dư luận bức xúc, “xót của” không chỉ ở giá sách đội lên quá cao, mà còn bởi sự lãng phí trong cách thiết kế, sử dụng sách. Hiện, NXB biên soạn để học sinh làm bài tập trực tiếp trên SGK, hoặc giáo viên ghi nhận xét lên sách, do vậy dù anh chị em trong gia đình cũng khó sử dụng lại SGK. Theo dự tính, năm học tới, Hải Phòng có hơn 93.000 học sinh ở các khối lớp 3, 7, 10. Trước đó, hơn 110.000 học sinh khối lớp 1, 2 và lớp 6 của thành phố triển khai chương trình GDPT 2018. Nếu không tận dụng được sách cũ thì số tiền người chi mua sách mới hàng năm có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng. Nhìn rộng ra cả nước, con số này có thể lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Giá sách do các NXB tự xây dựng, tự chịu trách nhiệm về giá bán và thực hiện kê khai giá theo quy định Luật Giá. Tuy nhiên, để giảm gánh nặng kinh tế đối với các gia đình, nhất là ở vùng nông thôn, miền núi, hải đảo điều kiện kinh tế khó khăn, thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần xem xét, bổ sung SGK vào danh mục Nhà nước định giá trong trường hợp cần thiết để điều tiết phù hợp. Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định SGK chỉ là tài liệu truyền tải kiến thức, không in cùng bài tập/bài giải để học sinh khoá sau có thể sử dụng sách cũ nếu cần. Mặt khác, Nhà nước và các địa phương có sự quan tâm hỗ trợ thích đáng bằng cơ chế trợ giá, vận động các nguồn lực xã hội hoá hỗ trợ in/phát hành SGK, mua sách trang bị cho các thư viện trường để học sinh mượn, tận dụng lâu dài. Tuy nhiên, giải pháp căn cơ nhất vẫn là việc các nhà xuất bản tiết giảm chi phí trong quy trình biên soạn, in ấn, phát hành, hạn chế tình trạng dùng một lần rồi bỏ rất lãng phí như hiện nay; tăng cường chính sách hỗ trợ, tặng sách cho học sinh khó khăn, xây dựng tủ sách dùng chung trong các nhà trường. Có như vậy gánh nặng SKG với nhiều gia đình mới được san sẻ.