(HPĐT)- Theo thống kê, số người bị suy thận ở Việt Nam ước khoảng 5 triệu người. Số ca bệnh mắc mới cũng đang có chiều hướng gia tăng. Tỷ lệ người bệnh chuyển sang giai đoạn cuối chiếm đến 0,1% dân số. Bệnh suy thận không chỉ là gánh nặng sức khỏe, tinh thần, còn khiến cho kinh tế nhiều gia đình kiệt quệ.
Hội đồng chuyên môn của Bộ Y tế thẩm định tiêu chuẩn phòng ghép thận tại Khoa Gây mê hồi sức (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp).
Phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn
Ông Nguyễn Văn Trạ, 70 tuổi, ở xã Quốc Tuấn (huyện An Dương) được chẩn đoán suy thận độ 2, cách đây 3 năm. Thời gian gần đây, người bệnh chuyển sang điều trị thuốc nam nhưng bệnh không thuyên giảm, đau âm ỉ, khó thở và tiểu rát kéo dài. Đến khám tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, sau khi làm các xét nghiệm và chụp Xquang, người bệnh được chẩn đoán suy thận độ 3; sỏi thận hai bên nhiều viên và sỏi niệu quản phải kích thước lớn. Sau hội chẩn, người bệnh được kíp mổ Khoa Ngoại Thận- Tiết niệu- Nam học sử dụng 2 kỹ thuật mổ cùng lúc, gồm: tán sỏi nội soi ngược dòng bằng laser và tán sỏi qua da đường hầm nhỏ, giúp người bệnh bảo tồn chức năng thận. “Lo sợ tốn kém nên tôi không đến bệnh viện để khám, chữa bệnh định kỳ mà tự ý sử dụng thuốc nam khiến bệnh thêm nặng”, ông Trạ hối tiếc.
Theo thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Thanh Hải, Phó trưởng Khoa Ngoại Thận-Tiết niệu-Nam học (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp), thận cũng dễ bị tổn thương. Các bệnh lý toàn thân có thể gây nên các bệnh lý tại thận và ngược lại, các bệnh lý thận có thể dẫn đến các bệnh lý ở các cơ quan khác của cơ thể. Các triệu chứng của suy giảm chức năng ở thận khi mới hình thành thường không điển hình nên khó phát hiện và phát triển theo thời gian với 5 giai đoạn từ nhẹ đến suy thận hoàn toàn. Nhiều trường hợp người mắc bệnh suy thận không được phát hiện sớm và điều trị theo đúng phác đồ nên dẫn đến việc điều trị ở giai đoạn muộn, xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Bác sĩ Hải cho biết, điều quan trọng là người dân cần được trang bị kiến thức, hiểu biết và lắng nghe cơ thể mình để phát hiện ra sớm những dấu hiệu của bệnh, như: chân tay phù, thay đổi khi đi tiểu (tiểu nhiều về đêm, tiểu có nước bọt, tiểu ra máu…), người mệt mỏi, sút cân, buồn nôn, khó thở...
Thống kê của Hội Thận học thế giới, ước tính thế giới hiện có khoảng 500 triệu người có các vấn đề về bệnh lý mạn tính ở thận. Tại Việt Nam, chưa có số liệu thống kê chính thức, song ước tính có khoảng 5 triệu người bị bệnh thận và hằng năm có khoảng 8.000 ca bệnh mới. Chỉ tính riêng người bệnh suy thận giai đoạn cuối cần lọc máu là khoảng 800.000 người, chiếm 0,1% dân số. Nguyên nhân chủ yếu là do các bệnh lý tại thận, tăng huyết áp và đái tháo đường. Tiến triển của bệnh thận mãn tính dễ dẫn đến suy thận mãn tính, làm mất chức năng thận khiến cho người bệnh phải dùng các biện pháp điều trị thay thế.
Chủ động giảm nguy cơ suy thận mạn
Tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, mỗi năm đón tiếp gần 200.000 lượt người bệnh đến khám và điều trị bệnh suy thận mạn tính. Số lượt người bệnh cần lọc máu nhân tạo liên tục là hơn 300 người, chiếm 30% tổng số người phải lọc máu toàn thành phố hiện nay. Lọc máu nhân tạo thường xuyên không chỉ ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, mà còn tạo ra suy thoái lâu dài về kinh tế cho người bệnh, cũng như ngân sách nhà nước. Theo ước tính của bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Khắc Dương, Trưởng Khoa Thận nhân tạo (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp), chi phí bình quân đối với mỗi ca chạy thận nhân tạo từ 9-12 triệu đồng/tháng, trong đó, BHYT chi trả 80-95%, người bệnh đồng chi trả 5-20%, chưa kể các khoản phụ phí khác.
Theo các bác sĩ, để giúp người dân hiểu rõ hơn về cách phòng, chăm sóc và điều trị các bệnh lý thận, trước hết phải giúp họ hiểu rõ các biện pháp giảm nguy cơ bị suy thận, suy thận mạn. Bác sĩ Nguyễn Thanh Hải và bác sĩ Lê Khắc Dương đều cho biết, trước hết, người dân cần quản lý các bệnh tiểu đường, cao huyết áp nhằm giảm nguy cơ biến chứng suy thận. Đối với người có nguy cơ cao mắc bệnh thận hoặc suy thận ở giai đoạn nhẹ nên thận trọng khi dùng thuốc không kê đơn bởi dùng thuốc liều cao có thể tạo ra lượng độc tố trong khoảng thời gian ngắn, khiến cho thận bị quá tải. Mặt khác, duy trì cân nặng hợp lý; xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bao gồm ăn ít thức ăn có đường, muối và cholesterol; nên sử dụng thức ăn giàu chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả, uống đủ nước. Đồng thời, hạn chế sử dụng rượu bia, không hút thuốc lá, giảm căng thẳng; nên tập thể dục thường xuyên với các môn thể thao phù hợp với sức khỏe của mình như bơi lội, đi bộ và chạy… Nếu bị bệnh suy thận, người bệnh nên thường xuyên đến gặp các bác sĩ để được theo dõi chức năng thận và làm chậm sự tiến triển bằng các phương pháp điều trị thích hợp./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
