Giảm thiệt thòi với lao động nữ

Chị em tham gia buổi tư vấn do công đoàn tổ chức tại Công ty Advanced Technology Hải Phòng. Ảnh: Đỗ Thu

Chị Nguyễn Phương Liên ở quận Hải An làm việc cho công ty dược khá uy tín trên địa bàn thành phố. Chị Liên được ký hợp đồng lao động chính thức từ ngày 1-3-2015, có giá trị đến ngày 31-12-2017. Tuy nhiên, trong thời gian này, chị Liên có thai và sinh em bé. Chị nghỉ chế độ thai sản 6 tháng (từ ngày 15-8-2016 đến 15-2-2017). Sau 3 tháng trở lại làm việc, chị được công ty thông báo cho nghỉ việc dù không vi phạm kỷ luật lao động hay làm việc thiếu trách nhiệm.

Câu chuyện của chị Liên không phải là việc ít gặp. Do vừa làm việc, vừa thực hiện thiên chức làm mẹ nên quyền lợi của nhiều chị em bị ảnh hưởng. Không tính thời gian, cường độ làm việc không khác nam giới, khối lượng công việc và các yêu cầu bảo đảm chất lượng, tiến độ đều bình đẳng với lao động nam. Trong khi, nhiều quyền lợi của chị em so với anh em còn khoảng cách khá xa. Đơn cử, việc đi làm trở lại sau nghỉ thai sản của chị Liên, chị sẽ gặp khó trong sắp xếp thời gian, sức khỏe để làm việc. Cùng với đó là khó khăn bảo đảm năng suất, hiệu quả lao động để hoàn thành kế hoạch và nhiệm vụ được giao. Theo quy định của pháp luật lao động (cụ thể là Bộ luật Lao động 2012), những lao động nữ như chị Liên được đơn vị sử dụng lao động hỗ trợ để hoàn thành công việc đúng yêu cầu, nhất là trong thời kỳ thai sản và nuôi con nhỏ bằng việc lắp đặt ca-bin vắt, trữ sữa, tạo điều kiện về thời gian nghỉ giữa giờ, đi làm muộn, về sớm, sắp xếp công việc nhẹ nhàng trong giai đoạn thai kỳ và nuôi con thơ...

Quy định của pháp luật như vậy, nhưng trên thực tế, việc thực hiện các hoạt động hỗ trợ lao động nữ vẫn là ước muốn xa vời của đông đảo công nhân nữ, nhất là khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Nguyên nhân chủ yếu là do các đơn vị không nắm bắt đầy đủ thông tin, quy định của pháp luật nên việc thực hiện chưa đầy đủ. Ngoài ra, hoạt động công đoàn ở một bộ phận đơn vị còn hời hợt, không dám đứng ra bảo vệ quyền lợi người lao động. Đó cũng là lý do câu chuyện về bình đẳng giới vẫn được đặt trong số những nhiệm vụ cơ bản của các cấp công đoàn thành phố.

... đến mục tiêu giảm thiệt thòi với lao động nữ

Những năm gần đây, Hải Phòng đón nhận làn sóng đầu tư của nhiều doanh nghiệp nước ngoài và một số tập đoàn kinh tế lớn trong nước. Các doanh nghiệp bên cạnh việc sử dụng hệ thống máy móc, thiết bị, công nghệ hiện đại, chấp hành tốt luật pháp còn quan tâm tạo điều kiện về việc làm, từng bước nâng cao chất lượng đời sống và môi trường làm việc của người lao động. Tuy nhiên, tại một số doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất cá thể, tình trạng công nghệ thiết bị lạc hậu, lao động thủ công, nặng nhọc và độc hại vẫn chiếm tỷ lệ cao. Phương tiện bảo vệ cá nhân thiếu và kém chất lượng. Không ít lao động nữ vẫn phải làm việc trong điều kiện môi trường bị ô nhiễm, không bảo đảm các điều kiện về vệ sinh, an toàn lao động. Mức ăn giữa ca của người lao động thấp, chất lượng an toàn thực phẩm bữa ăn không bảo đảm dẫn đến ngộ độc thực phẩm tập thể với số lượng hàng trăm người. Bên cạnh đó, nhiều đơn vị chưa quan tâm đến những chính sách dành cho lao động nữ, chưa đưa các nội dung về lao động nữ trong thỏa ước lao động tập thể, trong ký kết hợp đồng lao động, những cơ chế đặc thù với lao động nữ cũng chưa được chú trọng.

Vì vậy, các cấp công đoàn đặt mục tiêu giảm thiệt thòi với lao động nữ trong thực hiện chương trình bình đẳng giới hằng năm. Với mong muốn thu hẹp khoảng cách chênh lệch về quyền lợi giữa lao động nam và lao động nữ, hệ thống công đoàn triển khai thường xuyên Kế hoạch thực hiện chương trình bình đẳng giới mỗi năm. Theo đó, quý 4 năm 2017, LĐLĐ thành phố tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ nữ công nhân, viên chức, lao động (CNVCLĐ) nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần, trong đó, chú trọng tuyên truyền về chính sách lao động nữ, bình đẳng giới, công tác gia đình, pháp luật liên quan đến lao động nữ, chăm sóc sức khỏe và sức khỏe sinh sản. Cùng với đó, những mô hình về phòng chống bạo lực gia đình, giáo dục đời sống gia đình, nam giới chia sẻ việc nhà trong các cấp công đoàn được nhân rộng và duy trì.

Việc thực hiện các nội dung chương trình bình đẳng giới trong hệ thống công đoàn được cụ thể hóa thành các hoạt động thiết thực từ đầu năm đến nay. Trong thời gian này, LĐLĐ thành phố tổ chức sinh hoạt chuyên đề công tác nữ công. Cùng với đó, phối hợp công đoàn cùng cấp chỉ đạo, hướng dẫn công đoàn cơ sở tăng cường thương lượng, ký kết, sửa đổi, bổ sung thỏa ước lao động tập thể với những nội dung có lợi hơn đối với lao động nữ theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của chị em, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nữ CNVCLĐ toàn thành phố.

Đức Minh