(HPĐT)- Trong những ngày đầu tháng 3, khi học sinh nghỉ học phòng, chống dịch COVID-19, các vụ bạo lực học đường lại xảy ra tại một số tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng. Thực tế này cho thấy, cần có sự ngăn chặn quyết liệt, hiệu quả hơn từ gia đình, nhà trường và xã hội.
Học sinh Trường THCS An Đà (quận Ngô Quyền) trình diễn tiểu phẩm trong chuyên đề tuyên truyền phòng, chống bạo lực học đường.
Vẫn từ lệch lạc về nhận thức, tâm lý
Sáng 5-3, 1 học sinh nữ Trường THCS Tô Hiệu (quận Lê Chân) bị nhóm học sinh nữ của Trường THCS Phan Bội Châu (quận Hồng Bàng) quây chung quanh để đánh, kèm theo những lời xúc phạm. Trong khi đó, một số học sinh khác đi xe đạp điện chung quanh, có em còn cười đùa, quay clip mà không can ngăn. Nguyên nhân của vụ việc là do mâu thuẫn giữa các học sinh khi sử dụng mạng xã hội trong thời gian nghỉ học do ảnh hưởng của dịch COVID-19.
Chỉ sau đó 1 ngày, tại Hà Nội, một vụ “đánh hội đồng” khác giữa các nữ sinh xảy ra tại Trường THCS Sen Phương (huyện Phúc Thọ). Vẫn cảnh tương tự khi 1 nữ sinh bị 4 nữ sinh khác quây, đánh trong tiếng reo hò vô cảm của không ít các học sinh chứng kiến. Tuy nhiên, cả hai vụ việc trên đều xảy ra ngoài trường học. Còn vụ việc một nam sinh THPT tại tỉnh Đắk Lắk bị các nam sinh khác “đánh hội đồng” và quay lại clip diễn ra ngày 3-3 lại xảy ra tại nhà vệ sinh của trường. Đáng chú ý, không chỉ các em học sinh nam mà khá nhiều học sinh nữ đánh nhau, thậm chí số vụ bạo lực học đường của học sinh nữ còn nhiều hơn học sinh nam. Điều lo ngại hơn nữa là trước những hành vi bạo lực ấy, nhiều học sinh và một số người lớn tỏ ra thờ ơ, vô cảm, không những không can ngăn mà còn sử dụng điện thoại di động quay lại rồi đăng lên mạng xã hội để “câu view, câu like”.
Tiến sĩ tâm lý Đoàn Minh Tỵ, nguyên Trưởng Khoa Tâm lý- Giáo dục (Trường đại học Hải Phòng) phân tích: Bạo lực học đường xuất phát từ nhiều nguyên nhân song nguyên nhân chủ yếu vẫn xuất phát từ sự lơ là, thiếu quan tâm, quản lý, giáo dục con cái của các bậc cha mẹ. Qua thống kê cho thấy, các vụ ẩu đả giữa các học sinh thường diễn ra ở các gia đình không hòa thuận, cha mẹ ít quan tâm đến con, không thường xuyên theo dõi, nắm bắt tâm tư và những diễn biến tâm lý, tình cảm của con để kịp thời uốn nắn những biểu hiện lệch lạc. Một số vụ ẩu đả vừa qua diễn ra trong thời điểm học sinh nghỉ học do ảnh hưởng của dịch COVID-19, nhà trường không thể sâu sát được việc quản lý cũng như theo dõi tâm tư của học sinh. Trong khi đó, những tác động mặt trái của mạng xã hội, các trò chơi bạo lực trên mạng internet ảnh hưởng mỗi ngày đến các em, nếu không có sự quản lý sát sao từ gia đình, sẽ gây hậu quả khó lường.
Gia đình, nhà trường phối hợp
Việc học sinh dùng bạo lực để giải quyết các mâu thuẫn như hiện nay cần sớm được ngăn chặn, giải quyết triệt để. Hằng năm, Sở Giáo dục- Đào tạo ban hành nhiều văn bản yêu cầu các nhà trường tăng cường quản lý học sinh, giáo dục các kỹ năng sống, tuyên truyền pháp luật nhằm hạn chế tối đa các vụ bạo lực học đường. Với những vụ việc vừa qua, các học sinh vi phạm nhận lỗi, cam kết không tái phạm, đồng thời cha mẹ học sinh và nhà trường rút kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục học sinh. Tuy nhiên, để giảm thiểu tối đa tình trạng bạo lực học đường cần xử lý phần “gốc”, chứ không chỉ phần “ngọn”, trên tinh thần “rút kinh nghiệm” theo cách như trên.
Phó giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý thành phố (Sở Tư pháp) Nguyễn Thị Bích Liên cho biết: Trung tâm trợ giúp pháp lý tiếp nhận nhiều vụ việc gây thương tích xảy ra ở lứa tuổi vị thành niên. Qua các vụ việc cho thấy, trong các giải pháp phòng, chống bạo lực học đường, đối với trẻ vị thành niên thì giải pháp từ phía gia đình là quan trọng nhất bởi gia đình là nền tảng để giáo dục và quản lý con em mình. Theo đó, cha mẹ cần quan tâm nhiều hơn tới con cái, hiểu con, đặc biệt chú trọng quản lý việc sử dụng mạng xã hội hiện nay để định hướng và tránh tác động xấu từ các trang mạng này. Đối với các trường, việc giáo dục, tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường cần đa dạng và sát thực tế hơn. Đơn vị nhiều lần phối hợp với các trường như Trường THPT Lê Quý Đôn (quận Hải An), THPT Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng) tổ chức các phiên tòa hình sự giả định. Hình thức tuyên truyền pháp luật này phát huy hiệu quả tốt, khi các em học sinh được trực tiếp thấy hậu quả của các hành vi vi phạm pháp luật. Qua đó nâng cao nhận thức, phòng, chống bạo lực học đường hiệu quả hơn.
Để phòng, chống bạo lực học đường đang có xu hướng diễn ra phức tạp như hiện nay, cần sự chung tay phối hợp chặt chẽ của gia đình và nhà trường. Việc giáo dục tại gia đình và nhà trường cần linh hoạt, đa dạng theo hướng sát nhu cầu thực tế, tâm lý của từng độ tuổi học sinh. Bên cạnh đó, pháp luật có quy định cụ thể về việc không bán các chất kích thích, thuốc lá, rượu bia cho các em ở độ tuổi vị thành niên. Các cửa hàng cần thực hiện nghiêm những quy định này. Đồng thời, các cơ quan chức năng thắt chặt kiểm soát, xử phạt nghiêm những đối tượng đăng tải các nội dung, video, trò chơi, phim ảnh có tính bạo lực trên internet… qua đó làm “sạch” môi trường mạng xã hội hiện nay. Rõ ràng, bạo lực học đường có nhiều nguyên nhân nên rất cần sự chung tay phối hợp của nhà trường, gia đình và xã hội với nhiều giải pháp thì mới có thể ngăn chặn, đẩy lùi vấn nạn này một cách hiệu quả./.
Bài và ảnh: TUệ MINH
