Giảm thiểu ô nhiễm không khí: Cần sự chung tay của doanh nghiệp, người dân

Hoạt động khai thác đá gây ô nhiễm khói bụi tại xã An Sơn, huyện Thủy Nguyên. (Ảnh chụp tháng 3-2024).

Cảnh báo ô nhiễm không khí

Đầu tháng 3-2024, một số người dân ở thôn 5 xã An Sơn (huyện Thủy Nguyên) phản ánh tới Báo Hải Phòng về tình trạng không khí ô nhiễm bụi do quá trình khai thác đá của Công ty TNHH Kiên Ngọc. Theo ông Nguyễn Văn Đảng, ở thôn 5, xã An Sơn: Hoạt động khai thác đá của doanh nghiệp tại địa phương diễn ra từ nhiều năm nay. Gần đây, doanh nghiệp cho nổ mìn phá đá 2 đến 3 lần/ngày. Môi trường sống của người dân trong khu vực lúc nào cũng chìm trong bụi, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng.

Chị Nguyễn Thị Duyên, ở khu đô thị PG An Đồng, xã An Đồng (huyện An Dương) cho biết: Tuyến đường Nguyễn Văn Linh chạy qua địa bàn xã An Đồng thường xuyên có lưu lượng lớn phương tiện giao thông lưu thông nên tình trạng khói, bụi khá trầm trọng. Gần đây, quá trình thi công dự án cầu vượt khác mức tại ngã 4 đường Tôn Đức Thắng- Máng Nước (huyện An Dương) gần đó khiến bụi bặm gia tăng. Chị sử dụng phần mềm AirVisual trên điện thoại thông minh để kiểm tra mức độ ô nhiễm không khí, một số thời điểm cho thấy chỉ số chất lượng không khí nằm ở mức có hại cho sức khỏe (màu đỏ và màu tím).

Thực tế, trên địa bàn thành phố có nhiều khu vực thường xuyên trong cảnh khói bụi mù mịt như khu vực thi công các công trình, dự án; nhiều tuyến đường lớn nơi lưu lượng phương tiện giao thông đông; những điểm tập trung cơ sở sản xuất gỗ, bán hàng ăn… xả khói, bụi, mùi khó chịu ra môi trường chung quanh; các cơ sở sản xuất công nghệ lạc hậu, thải nhiều bụi, khí thải ra môi trường… Trước đó, vào cuối năm 2022, do sản xuất phát thải khí, bụi và nước thải gây ô nhiễm, Công ty cổ phần giấy Hoàng Hà (quận Hải An) bị các cơ quan chức năng đình chỉ hoạt động và buộc di dời về cụm công nghiệp thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng).

Lo ngại chất lượng không khí giảm sút, nhiều người sử dụng các ứng dụng trên điện thoại và các thiết bị thông minh kiểm tra chất lượng không khí như AirVisual, Air by Plume Labs, AirMatters… Thông số từ các ứng dụng nói trên khiến nhiều người hoang mang về nguy cơ ô nhiễm không khí ảnh hưởng tới sức khỏe của mình và người thân.

Khoản 3, Điều 24 Nghị định 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức xử phạt hành vi gây ô nhiễm không khí vượt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường không khí từ 50 triệu đồng đến 150 triệu đồng tùy hàm lượng khí thải, bụi xả ra môi trường. Tuy nhiên, theo Giám đốc Trung tâm Quan trắc Đàm Quang Quỳnh, hiện công tác đo đạc, đánh giá chất lượng không khí tại một điểm cụ thể còn thiếu trang thiết bị, nên việc phát hiện và xử lý các vi phạm gây ô nhiễm không khí còn gặp nhiều khó khăn.

Giảm thiếu các yếu tố gây ô nhiễm

Theo ông Đàm Quang Quỳnh, Giám đốc Trung tâm quan trắc (Sở Tài nguyên và Môi trường) kết quả 6 đợt quan trắc năm 2023 của đơn vị cho thấy tình trạng ô nhiễm bụi lơ lửng trong không khí ở Hải Phòng năm 2023 gia tăng so với trước đây. Tại nhiều nút giao thông như khu vực Đình Vũ (quận Hải An), ngã tư Tôn Đức Thắng- Nguyễn Văn Linh (huyện An Dương), nút giao giữa đường Lê Duẩn với đường Trần Nhân Tông (quận Kiến An), hàm lượng bụi lơ lửng vượt quy chuẩn 1,03 đến 2,19 lần. Tại một số tuyến đường trung tâm thành phố như Phạm Ngũ Lão, Lạch Tray (quận Ngô Quyền) ghi nhận hàm lượng bụi lơ lửng vượt quy chuẩn 1,03 đến 1,22 lần. Nguyên do quá trình thi công xây dựng, chở vật liệu không che chắn bụi, hoạt động sản xuất phát thải khói, mùi, bụi, hoạt động giao thông… Tuy nhiên, ông Quỳnh cho rằng, việc quan trắc không khí trên địa bàn thành phố hiện mới thực hiện thủ công với tần suất 2 tháng/lần nên chưa đủ dữ liệu để kết luận tình trạng ô nhiễm. Riêng với các ứng dụng online đo mức độ ô nhiễm không khí hiện nay sử dụng các tiêu chuẩn đánh giá mức độ ô nhiễm không khí không đồng nhất với các quy chuẩn của Việt Nam, vì vậy kết quả không thể đại diện cho chất lượng không khí chung trên địa bàn thành phố. Người dân nên sử dụng tham khảo chứ không nên quá lo lắng.

Được biết, thành phố hiện đang triển khai dự án đầu tư xây dựng Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường và lắp đặt các trạm quan trắc môi trường tự động giai đoạn 1. Theo đó, sẽ có 6 trạm quan trắc không khí hoạt động tự động, quá trình kiểm soát, đánh giá chất lượng không khí được thực hiện thường xuyên, liên tục và chính xác hơn. Tháng 12-2022, UBND thành phố ban hành Quyết định số 4715/QĐ-UBND xác định các giải pháp để quản lý chất lượng môi trường không khí thành phố Hải Phòng giai đoạn 2023 – 2025. Trong đó, tập trung ưu tiên phát triển các phương tiện vận tải công cộng; tập trung thu hút các dự án sản xuất công nghiệp công nghệ cao, thân thiện với môi trường; tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, doanh nghiệp; tập trung kiểm tra, giám sát phát hiện, xử phạt nghiêm các hành vi gây ô nhiễm không khí. Cùng với nỗ lực từ phía các cấp chính quyền, ngành chức năng, các doanh nghiệp, chủ các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ cũng cần nêu cao ý thức, quan tâm áp dụng các giải pháp giảm thiểu các nguồn phát sinh khói bụi, bảo vệ bầu không khí trong lành vì một cuộc sống an toàn, khỏe mạnh.