Đoàn thanh niên Hội doanh nghiệp trẻ Hải Phòng làm sạch bãi biển ở đảo Bạch Long Vỹ.
(HPĐT)- Ngày 23 tháng Chạp vừa qua (tức 4-2-2021) bên các bờ sông, hồ nước và các cầu bắc qua sông trên địa bàn thành phố tràn ngập rác thải túi ni-lông. Cùng với đó, dịp cuối năm khi nhu cầu mua bán hàng hóa gia tăng, lượng tiêu thụ túi ni-lông tại chợ dân sinh tăng đột biến. Có thể thấy tình trạng lạm dụng túi ni-lông dùng một lần vẫn chưa được cải thiện.
Lạm dụng sản phẩm nhựa dùng một lần
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Biển và hải đảo thành phố (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Văn Lăng: Những chiếc túi ni-lông, chai nhựa, hộp nhựa, ống hút nhựa… đang là lựa chọn hàng đầu để bao, gói, chứa đựng đồ dùng, bởi sự tiện dụng. Tuy nhiên, loại rác thải này có thể tồn tại hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, trở thành mối đe dọa không chỉ đối với môi trường, hệ sinh thái, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Tại Việt Nam, tỷ lệ tiêu thụ chất dẻo bình quân tăng từ 3,8 kg/người năm 1990 lên 63 kg/người vào năm 2017. Giai đoạn từ 2012 đến 2017, ngành nhựa Việt Nam tăng trưởng trung bình 11,6% /năm, trong khi tăng trưởng của thế giới là 3,9%/năm. Với đặc tính mỏng, nhẹ, bền, túi ni-lông không chỉ tồn lưu trong đất mà còn theo dòng chảy, gió, xâm nhiễm vào các con suối, dòng sông, đổ ra biển. Dự báo đến năm 2050, rác thải nhựa trong đại dương có thể nhiều hơn khối lượng cá.
Rác thải nhựa đã, đang làm tổn hại nghiêm trọng đến hệ sinh thái và môi trường biển của thành phố. Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Lân, Viện trưởng Viện Tài nguyên- Môi trường biển Việt Nam: Hải Phòng hiện có 61/132 loài san hô, bị suy giảm nghiêm trọng. Sự suy giảm của rạn san hô có nhiều nguyên nhân, trong đó, ô nhiễm môi trường là yếu tố đầu tiên. Đặc biệt, các chất thải rắn từ tàu, thuyền, với tỷ lệ lớn bao bì ni-lông, các thùng phao xốp bè nuôi trồng thủy sản khó phân hủy, tích tụ tại các bãi triều, làm hỏng và mất đi môi trường sống của các sinh vật sống ở tầng đáy như: san hô, rong rêu. Những mảnh vi nhựa này sẽ lẫn vào môi trường nước, đất, không khí… khiến cho các sinh vật biển ăn phải. Con người ăn các loại sinh vật này sẽ gián tiếp đưa hạt vi nhựa vào cơ thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe. Thời gian qua, thành phố triển khai nhiều giải pháp phòng, chống rác thải nhựa, có được kết quả bước đầu. Hiện nay, hầu hết các cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn thành phố hạn chế sử dụng rác thải nhựa dùng một lần, túi ni-lông thông thường. Tuy nhiên, trong phần lớn các gia đình việc tiêu thụ túi ni-lông chưa giảm. Có thể nói, nguyên do, việc sản xuất và phân phối sản phẩm bao bì thân thiện với môi trường hiệu quả chưa cao. Giá sản phẩm bao bì thân thiện môi trường cao so với túi ni-lông thông thường. Bên cạnh đó, các giải pháp để hạn chế việc tiêu thụ túi ni-lông thông thường chưa được triển khai sâu rộng.
Khuyến khích sản xuất, sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Biển và hải đảo thành phố (Sở Tài nguyên-Môi trường) Phạm Văn Lăng, để thực hiện kế hoạch hành động quản lý rác thải nhựa đại dương đạt hiệu quả thực chất cần kết hợp hoạt động tuyên truyền và giải pháp về mặt cơ chế, chính sách, kỹ thuật và công nghệ. Nhất là cần có giải pháp đưa các sản phẩm nhựa thân thiện môi trường vào thực tế đời sống với mức giá hợp lý để người dân có thể tiếp cận. Theo đó, thành phố cần có cơ chế, chính sách mạnh mẽ hơn để khuyến khích sản xuất, sử dụng các sản phẩm thân thiện môi trường; đầu tư về nhân lực và tài chính cho công tác phân loại rác thải tại nguồn, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải nhựa trên địa bàn thành phố; thu hút đầu tư công nghệ “xanh” mới trong sản xuất công nghiệp nói chung và trong xử lý ô nhiễm môi trường nói riêng. Đồng thời hoạt động tuyên truyền cần tiếp tục được đẩy mạnh và đi trước một bước, nhằm tạo thay đổi căn bản trong nhận thức và hành vi của người dân, từ đó tạo tiền đề triển khai các giải pháp về cơ chế, chính sách và kỹ thuật.
Ngay trong năm 2021, Chi cục Biển và hải đảo thành phố đẩy mạnh tần suất, đa dạng hình thức và mở rộng diện tuyên truyền, đồng thời, tăng cường kiểm tra, rà soát các nguồn gây ô nhiễm môi trường vùng biển và ven biển, trên cơ sở đó đề xuất thành phố những giải pháp kiểm soát, hạn chế phát thải rác nhựa ra biển sát thực tế hơn./.
Huy Vũ
