Với sự bùng nổ thông tin, mạng xã hội như hiện nay, nhiều gia đình nên thay đổi tư duy trong giáo dục giới tính cho con nếu không muốn đối mặt với những hậu quả tiêu cực...
Những câu chuyện dở khóc dở cười
Hoảng hốt, bối rối, lo lắng là tâm trạng suốt đêm của chị Phạm Thị Ng. ở ngõ 261 đường Trần Nguyên Hãn (phường An Biên) khi vô tình đọc đoạn trò chuyện của con gái với bạn. Con gái chị năm học tới sẽ lên lớp 8, lành tính, ít nói, ở nhà mọi người vẫn gọi biệt danh “Tồ”. Vậy mà 23 giờ đêm qua, thấy điện thoại của con nhấp nháy, chị tò mò mở xem thì thấy bạn gửi cho con nhãn dán biểu thị sự kinh ngạc. Chị Ng. lần ngược đoạn chát thì thấy chập tối, bạn gửi cho con đoạn phim hoạt hình gần một phút diễn tả cảnh trai gái thân mật. Điều khiến chị Ng. bị sốc là câu trả lời của con gái “tưởng gì, xem từ lâu rồi”. Không làm ầm ĩ nhưng hình ảnh clip và câu trả lời của con gái như tảng đá nặng khiến chị Ng. trằn trọc suốt đêm. Trước nay trong suy nghĩ, con vẫn là cô bé con ngờ nghệch, vậy mà nay còn dám xem phim người lớn...
Không chỉ riêng chị Ng. rơi vào tâm trạng choáng váng khi phát hiện “góc khuất” của con, gia đình anh Đỗ Đình D. ở ngõ 193 đường Văn Cao (phường Hải An), mọi việc còn đi xa hơn khi anh phát hiện con gái đang học lớp 11 “đang yêu” bạn cùng lớp. Trong các tin nhắn qua Zalo, cả hai gọi nhau là “vợ, chồng”. Trong đó, “chồng” thường chia sẻ cảm xúc, mong muốn được gần gũi và gửi cho “vợ” nhiều hình ảnh, clip nhạy cảm. Lo mọi việc có thể đi quá đà dẫn đến hậu quả đáng tiếc, anh liền thu điện thoại, mắng con rồi gọi cho gia đình bên kia “mách tội”. Tưởng sau trận "lôi đình" mọi việc sẽ trở lại bình an, không ngờ con gái anh trở nên lì lợm, không chịu đi học, đóng cửa phòng tuyệt thực. Vợ anh vừa lo con nghỉ học, vừa lo con khóa cửa phòng sẽ làm điều dại dột cứ sụt sịt, không khí gia đình căng như sợi dây đàn. Anh D. than thở: "Cháu không có biểu hiện gì khác lạ, không tụ tập đàn đúm, đi học đúng giờ, kết quả học ổn định nên gia đình rất yên tâm. Nếu không vô tình phát hiện tin nhắn con chát với bạn thì gia đình không thể biết được...".
Là người có nhiều năm kinh nghiệm trong công tác tư vấn các vấn đề giáo dục giới tính lứa tuổi học đường, bà Nguyễn Thị Ngọc Bích, chuyên viên Phòng Phòng chống tệ nạn và Bảo trợ xã hội (Sở Y tế) cho rằng, tìm cách ngăn chặn, “trấn áp” như mắng mỏ, quy kết con hư hỏng, tịch thu các phương tiện, cắt đứt liên lạc với “nguồn độc hại”… là phản ứng thông thường của nhiều bậc cha mẹ khi phát hiện con có những hành động “ chuẩn”. Tuy nhiên, đây không phải cách làm hiệu quả, thậm chí có thể phản tác dụng, làm nảy sinh tâm lý phản kháng, chống đối hoặc thu mình của trẻ. Xung đột này nếu không được giải tỏa kịp thời có thể đẩy câu chuyện ngày càng đi xa, vượt tầm kiểm soát và để lại những hậu quả đáng tiếc...
Trang bị kiến thức giới tính cho trẻ từ sớm
Theo bà Ngọc Bích, những câu chuyện khó xử của các gia đình trên không phải hiếm và thường bắt gặp ở lứa tuổi 12 - 18. Đây là giai đoạn các em đang dậy thì, thể chất phát triển mạnh mẽ, tâm sinh lý có nhiều thay đổi. Thời kỳ này, các em bắt đầu tò mò về giới tính, bị hấp dẫn bởi bạn khác giới, nảy sinh những cảm xúc mới lạ, có nhu cầu tìm hiểu về cơ thể, tình yêu, tình dục. Đây là hiện tượng hoàn toàn tự nhiên, là nhu cầu bình thường của mỗi cá nhân trong quá trình trưởng thành. "Cha mẹ cần hiểu, giáo dục giới tính đúng cách không chỉ giúp trẻ hiểu rõ cơ thể, giới hạn bản thân mà còn là “lá chắn” vững chắc ngăn ngừa những hậu quả nghiêm trọng như xâm hại tình dục, mang thai ngoài ý muốn, rối loạn tâm lý và bệnh lây truyền qua đường tình dục", bà Ngọc Bích nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, bà Phạm Thị Tố Quyên, chuyên gia tâm lý và phát triển kỹ năng giáo dục đặc biệt cho biết, có một quan niệm sai lầm khá phổ biến cho rằng giáo dục giới tính khiến trẻ tò mò và sớm quan tâm đến tình dục. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Khi được giáo dục bài bản, trẻ phát triển nhận thức lành mạnh, biết tự bảo vệ, hiểu về quyền riêng tư và ranh giới cá nhân tốt hơn là để các em tự mày mò trong mớ thông tin hỗn độn trên mạng. Bà Quyên cho rằng, giáo dục giới tính nên bắt đầu từ lứa tuổi mầm non với cách truyền đạt phù hợp mức độ nhận biết, như: tìm hiểu bản thân; quy tắc 5 ngón tay, nhận biết những ai không được đụng chạm cơ thể… Thực tế, những vụ việc đau lòng xảy ra với trẻ em bị lạm dụng thường do các em thiếu kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ. Các em không nhận biết được hành vi xâm hại, không dám nói ra sự việc do sợ hãi hoặc thấy xấu hổ. Nếu được giáo dục bài bản, các em biết nói “không”, biết tìm kiếm sự giúp đỡ. Giáo dục giới tính không đơn thuần là dạy trẻ về cơ thể hay sinh sản, đó là quá trình giúp trẻ hiểu về tình bạn, tình yêu, sự đồng thuận, tôn trọng lẫn nhau và cả trách nhiệm trong các mối quan hệ. Đây là nền tảng để trẻ xây dựng lối sống lành mạnh, an toàn và văn minh khi trưởng thành.
BÙI HẠNH
