Yêu “thoáng”, kiến thức “trống”
Học sinh tham gia chương trình tuyên truyền tư vấn SKSS vị thành niên năm học 2019-2020 tại Trường tiểu học và THCS Hà Sen (huyện Cát Hải).
Tại buổi truyền thông giáo dục SKSS diễn ra ở một số trường học trên địa bàn quận Ngô Quyền, Hải An, huyện Thủy Nguyên trong năm học 2018- 2019, phần lớn học sinh đều mạnh dạn, cởi mở khi đặt nhiều câu hỏi liên quan những vấn đề thường bị gắn mác “nhạy cảm”, “khó nói” như quan hệ tình dục (QHTD), biện pháp tránh thai. Đây là điều khoảng 3 năm trước, các em lứa tuổi vị thành niên còn ngại ngùng, e dè mỗi lần nhắc đến. Những thắc mắc như: “Em và bạn trai cùng đi bơi liệu có thai không”, “Chúng em “làm chuyện ấy” bên ngoài thì có an toàn không” hay “Làm thế nào để QHTD giữa chu kỳ kinh nguyệt mà không bị dính bầu”… cho thấy học sinh ngày càng có xu hướng yêu sớm, song các em lại thiếu hụt những kiến thức cơ bản về SKSS.
Trưởng khoa Vị thành niên – Thanh niên, Trung tâm Chăm sóc SKSS thành phố Trịnh Thị Thanh Viễn cho biết: “Trong các buổi tuyên truyền chăm sóc SKSS vị thành niên, nhiều bậc cha mẹ học sinh phản ánh, cảnh tượng học sinh còn mặc áo đồng phục hoặc trong độ tuổi vị thành niên 10- 19 tuổi ôm hôn trên ghế đá, giữa cánh đồng, thậm chí thể hiện tình cảm thân mật tại nơi công cộng diễn ra như “cơm bữa”. Những khái niệm như "quan hệ tình dục trước hôn nhân", "sống thử" không còn lạ lẫm trong đời sống một bộ phận giới trẻ hiện nay. Ðáng lo ngại, nhiều em khi được hỏi không ngại ngùng cho rằng, yêu bây giờ là phải QHTD, như vậy mới thể hiện được tình yêu dành cho nhau. Có những nhóm học sinh tuổi mới lớn nhưng đã có đời sống tình dục rất thoáng, trong khi kiến thức về tình dục an toàn lại nửa vời, nên phải gánh không ít hệ lụy như nạo phá thai, có con ngoài ý muốn, trở thành cha mẹ ở tuổi cắp sách đến trường. Một số em sau những lần quan hệ với bạn trai, thường sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp. Nhưng khi được hỏi về hậu quả của việc dùng thuốc tránh thai không đúng cách thì các em đều mơ hồ”.
Trong một số cuộc khảo sát của Trung tâm Chăm sóc SKSS thành phố tại Trường THPT Hải An vào cuối năm 2019 về việc “Có nên yêu ở lứa tuổi học trò”, kết quả có 100% học sinh hưởng ứng và đồng ý. Điều đó cho thấy đây là nhu cầu, cảm xúc chính đáng của các em trong độ tuổi này. Thay vì ra sức ngăn cản, cấm đoán, nhà trường, gia đình và xã hội nên trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng cần thiết về SKSS, thẳng thắn đặt ra vấn đề trẻ vị thành niên không nên quan hệ quá sớm và bảo vệ bản thân bằng các biện pháp đúng đắn, an toàn.
Hãy là bạn của con
Gần 20 năm công tác trong lĩnh vực chăm sóc SKSS vị thành niên, bác sĩ Trịnh Thị Thanh Viễn nhận được rất nhiều cuộc điện thoại, tin nhắn của các bậc cha mẹ học sinh cũng như các em trong tuổi vị thành niên nhờ tư vấn, chia sẻ. Trong đó, cuộc gọi thể hiện sự bất lực, suy kiệt tinh thần của bà mẹ có con gái mới học lớp 10 có bầu 5 tháng với bạn trai cùng lớp, con đường học tập của em bị lỡ dở vì thai to không thể can thiệp, khiến chị luôn day dứt và trăn trở. Trên thực tế, trường hợp con cái và bố mẹ sống chung dưới một mái nhà, song chỉ đến khi con có bầu quá to, không giấu được nữa gia đình mới biết không phải quá hiếm.
Em Nguyễn Lan Phương, học sinh lớp 12 Trường THPT Hồng Bàng (quận Hồng Bàng) bày tỏ: “ Bố mẹ dù rất yêu thương con, song vẫn luôn cho rằng tuổi này là tuổi ăn, tuổi học, nên khi em hỏi mẹ làm thế nào để từ chối nếu người yêu đòi hỏi “chuyện ấy” thì lập tức bị mẹ mắng té tát và cảnh cáo “đừng có linh tinh, không mẹ đuổi ra khỏi nhà”. Vì vậy, em không bao giờ nói với mẹ về những vấn đề tế nhị nữa”.
Bác sĩ Trịnh Thị Thanh Viễn nêu quan điểm: Khi nói đến việc giáo dục SKSS thì nhiều cha mẹ còn e ngại và cho rằng việc đó là "vẽ đường cho hươu chạy”. Tuy nhiên, việc các bậc cha mẹ thờ ơ, thiếu quan tâm, né tránh con cái những thông tin về SKSS, sức khỏe tình dục cũng khiến nhiều trẻ vị thành niên mang thai mà không biết hoặc biết nhưng giấu bố mẹ rồi chịu những hậu quả đau lòng. Cha mẹ nên chủ động tìm hiểu các kiến thức và kỹ năng SKSS để sẵn sàng trở thành người bạn tin cậy của con, tạo điều kiện để trẻ mạnh dạn trao đổi, chia sẻ cũng như tiếp cận tuyên truyền, giáo dục lối sống, quan niệm và cách ứng xử trong tình bạn, tình yêu, giúp các em nhận thức đầy đủ hơn về giáo dục giới tính, SKSS để tự bảo vệ mình.
Phương Linh
