Giáo dục truyền thống trên quê hương của tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn

Tự hào là được sinh ra, lớn lên ở quê hương tiến sĩ, nhà thơ yêu nước, từ mỗi người dân đến thế hệ trẻ ở xã An Hưng đều ý thức sâu sắc giá trị truyền thống lịch sử quý giá đó.

Nét đẹp truyền thống ở ngôi trường mang tên tiến sĩ

Vào dịp cuối tuần, trong nắng vàng trải rộng những ngày đầu thu, học sinh Trường tiểu học và THCS Lê Khắc Cẩn chia thành từng tốp nhỏ tham gia dọn dẹp cảnh quan ngôi đền thờ tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn ở thôn Hạnh Thị, xã An Hưng. Ngôi đền có vị trí đẹp, phía trước quay ra cánh đồng lúa trải rộng. Bên trong đền có nhiều thảm cỏ, cây cảnh, cây bóng mát.

Thầy giáo Nguyễn Văn Toàn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, từ năm 2023, ngôi trường này hợp nhất từ Trường tiểu học xã An Thọ và Trường THCS Lê Khắc Cẩn và được vinh dự mang tên tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn. Vì vậy, thầy và trò nhà trường luôn khắc ghi những giá trị truyền thống, đồng thời có nhiều hoạt động thiết thực để giáo dục học sinh thêm hiểu về giá trị truyền thống lịch sử của quê hương...

Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn (1833 - 1870) quê ở thôn Hạnh Thị, xã An Thọ (huyện An Lão cũ), nay là xã An Hưng. Theo các tư liệu lịch sử và thư tịch cổ, năm Ất Mão (1855), ông đỗ đầu kỳ thi Hương tại trường thi Nam Định. Kỳ thi Hội năm Nhâm Tuất niên hiệu Tự Đức thứ 15 (1862), ông tiếp tục đỗ đầu; vào thi Đình, đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân đệ nhị danh (Hoàng giáp).

Dưới triều Nguyễn, ông không chỉ là tiến sĩ duy nhất mà còn được phong là Song nguyên Hoàng giáp duy nhất của vùng đất Hải Phòng trong hơn 100 năm khoa cử của triều đình Huế. Sinh thời, ông sáng tác nhiều văn thơ bày tỏ nỗi lòng yêu nước, thương dân, căm thù giặc Pháp xâm lược nên người đời gọi ông là Trạng thơ.

Đền thờ Tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn được xây dựng trên chính mảnh đất quê hương ông ở thôn Hạnh Thị, được công nhận di tích lịch sử cấp thành phố năm 2019, di tích cấp quốc gia năm 2024. Đây là một công trình kiến ​​trúc văn hóa hóa, tín ngưỡng quý giá của dòng họ Lê và địa phương, hiện nay còn bảo tồn nhiều hiện vật có giá trị truyền thống...

Đền không chỉ là nơi tưởng niệm danh nhân Lê Khắc Cẩn mà còn là trung tâm văn hóa tín ngưỡng, giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ sau và điểm du lịch tâm linh cho khách thập phương.

Khi học môn lịch sử địa lý, giáo dục địa phương, học sinh Trường tiểu học và THCS Lê Khắc Cẩn đều được tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của tiến sĩ, nhà thơ Lê Khắc Cẩn gắn với những trải nghiệm lịch sử. Có thời điểm, nhà trường phát động cuộc thi tìm hiểu và viết về thân thế, sự nghiệp của nhà thơ gắn với giá trị truyền thống trên quê hương...

Thầy Nguyễn Văn Toàn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, vào đầu năm học, thầy và trò đều thành kính dâng hương tại đền thờ. Sau khi kết thúc năm học lại báo công cùng tiến sĩ những kết quả nổi bật của nhà trường.

Đáng chú ý, từ năm 2023, sau Tết Nguyên đán, thầy và trò nhà trường là lực lượng nòng cốt, phối hợp các trường học trên địa bàn các xã lân cận thực hiện nghi thức khai bút đầu xuân tại đền thờ. Trong không khí linh thiêng, thầy và trò nhà trường kính cẩn dâng lên tiến sĩ những nét thư pháp độc đáo với mong ước một năm mới bình an, phong trào học tập đạt được nhiều thành tích nổi bật...

Lan tỏa niềm tự hào

Trải qua nhiều đời, thế hệ người dân sinh sống trên quê hương tại xã An Hưng, nhất là ở thôn Hạnh Thị hiện nay còn nhiều con cháu các đời họ Lê của tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn luôn tự hào và trân trọng giá trị lịch sử của quê hương. Trưởng thôn Hạnh Thị Đỗ Văn Tấn thông tin, đã thành truyền thống, vào các dịp lễ, Tết, hay tổ chức sự kiện tại đền thờ tiến sĩ, không chỉ con cháu trong dòng họ Lê, mà toàn thể dân làng đều nhiệt tình tham gia dọn dẹp, hướng dẫn du khách đến tham quan, vãn cảnh đền... Mỗi người dân góp phần đem thông điệp lịch sử quê hương lan tỏa đến du khách.

Phó trưởng Phòng Văn hóa xã An Hưng Hoàng Minh Hùng cho biết, di tích lịch sử đền thờ tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn thuộc xã An Thọ (cũ). Sau khi hợp nhất 3 xã An Thọ, An Thái, Chiến Thắng thành xã An Hưng, mỗi cán bộ văn hóa đều tích cực tuyên truyền, lan tỏa giá trị truyền thống của di tích đến người dân trong toàn xã mới. Ở mỗi thôn, thông qua các cuộc họp chi bộ, họp quân dân chính, các đồng chí bí thư chi bộ, trưởng thôn đều giáo dục truyền thống lịch sử của quê hương, tư tưởng yêu nước của tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn cho cán bộ, đảng viên, người dân.

Phó chủ tịch UBND xã An Hưng Ngô Thị Hải Ninh khẳng định, xã có di tích lịch sử cấp quốc gia gắn với thân thế, sự nghiệp, đóng góp của tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn là điểm nhấn nổi bật. Để lan tỏa giá trị tuyền thống tốt đẹp trên quê hương, UBND xã chỉ đạo Phòng Văn hóa và các thôn có hoạt động thiết thực để giáo dục truyền thống cho người dân địa phương, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trên địa bàn xã sau hợp nhất có 7 trường học các cấp, UBND xã chỉ đạo các nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống về di tích lịch sử, trong đó có tổ chức các hoạt động chuyên đề tìm hiểu thân thế, kho tàng giá trị văn hóa truyền thống mà tiến sĩ, nhà thơ yêu nước Lê Khắc Cẩn để lại. Thời gian tới, địa phương tiếp tục duy trì, nhân lên nét đẹp khai bút nhân dịp đầu xuân mới, hướng tới hoạt động biểu dương học sinh, sinh viên có thành tích cao trong học tập gắn với trải nghiệm truyền thống lịch sử tại đền thờ tiến sĩ, nhà thơ Lê Khắc Cẩn...