(HPĐT)- Theo Quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 của Thủ tướng Chính phủ, khu đô thị cũ với những giá trị lịch sử, văn hóa to lớn sẽ được gìn giữ, bên cạnh nét hiện đại, nhịp phát triển mạnh mẽ của thành phố năng động. Do đó, bảo tồn và phát huy giá trị của các công trình kiến trúc cũ, nhất là các công trình kiến trúc thời Pháp là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng.
Bưu điện thành phố - công trình kiến trúc Pháp với vẻ đẹp cổ điển. Ảnh: Thanh Tùng
Vẻ đẹp từ những công trình kiến trúc cũ
Là một trong những đô thị lớn, hình thành sớm nhất trên cả nước, Hải Phòng mang những nét đẹp đô thị riêng biệt, độc đáo, nhất là các công trình kiến trúc Pháp. Theo kiến trúc sư Võ Quốc Thái, Chủ tịch Hội Kiến trúc Hải Phòng, đáng quý là thành phố còn giữ được nhiều công trình, khu phố, với kiến trúc khá nguyên vẹn từ thời Pháp thuộc, tập trung chủ yếu ở địa bàn các quận: Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân. Với giá trị cao về lịch sử, kiến trúc, những công trình này tạo nên vẻ đẹp cổ điển, sang trọng, mang tính mỹ thuật cao, bên cạnh các kiến trúc hiện đại xây dựng những năm gần đây. Có lẽ, đó chính là sức hút lớn của Hải Phòng đối với du khách gần xa.
Không riêng với du khách, những công trình kiến trúc Pháp luôn có sức hút, trở thành niềm tự hào của người dân Hải Phòng. Chị Nguyễn Thị Thu Trang, ở ngõ 8B, phố Cù Chính Lan, phường Minh Khai (quận Hồng Bàng) chia sẻ, mỗi khi bạn bè về thăm Hải Phòng, chị đều giới thiệu với bạn các công trình kiến trúc Pháp, mọi người rất ấn tượng và thích thú. Còn theo nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Đại Thắng, Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Nhiếp ảnh trẻ Hải Phòng, các công trình kiến trúc cũ, nhất là kiến trúc Pháp là điểm đến được nhiều bạn trẻ lựa chọn chụp ảnh kỷ niệm. Như tòa nhà Bưu điện thành phố mang phong cách tân cổ điển đơn giản, khai thác đặc điểm của bố cục đối xứng, thể hiện tính bề thế và hoành tráng qua các mặt chính có những hình khối vuông vức, được trang trí, nhấn nhá bởi các đường viền và những mảng tường gạch xen kẽ. Hay như Bảo tàng Hải Phòng là công trình mang phong cách kiến trúc Gothic nổi tiếng của châu Âu. Với vẻ đẹp kiến trúc độc đáo, những công trình này mang tới điểm nhấn đẹp, ấn tượng của bức ảnh…
Nhiều nỗ lực bảo tồn
Nhận thức rõ giá trị của các công trình kiến trúc cũ, nhất là các công trình kiến trúc Pháp tại khu vực trung tâm thành phố, thời gian qua, các cấp chính quyền có nhiều nỗ lực để bảo tồn, khai thác tốt giá trị của những công trình này trong quá trình phát triển.
Theo đó, các công trình kiến trúc có giá trị cao sẽ được bảo tồn, tôn tạo, gìn giữ nguyên vẹn để truyền lại thế hệ sau. Sự quan tâm, phát huy giá trị của các công trình này còn được thể hiện rõ nét qua việc từ năm 2019 đến nay, có tới 3 cuộc hội thảo đánh giá giá trị của các công trình kiến trúc cũ, nhất là kiến trúc Pháp trong đô thị Hải Phòng vào các năm 2019, 2022 và 2023. Gần nhất, tọa đàm khoa học “Bảo tồn và phát huy giá trị các công trình kiến trúc Pháp tại Hải Phòng – Cơ hội, thách thức và giải pháp do Hội hữu nghị Việt – Pháp, Sở Xây dựng, Sở Văn hóa và Thể thao Hải Phòng phối hợp tổ chức, với sự tham gia của các chuyên gia Viện Hàn lâm kiến trúc Pháp (AAFV), các nhà chuyên môn am hiểu sâu sắc về kiến trúc, quy hoạch đô thị và các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài thành phố, nhận được nhiều ý kiến đóng góp giá trị.
Kiến trúc sư Võ Quốc Thái cho biết, hiện Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị liên quan khảo sát, đánh giá 300 công trình kiến trúc cũ, xác định gần 200 công trình kiến trúc có giá trị cao đưa vào danh sách bảo tồn, tôn tạo. Trong khi đó, Sở Du lịch Hải Phòng phát hành ấn phẩm “Hải Phòng lòng vòng check in” trong đó giới thiệu tới du khách nhiều công trình kiến trúc cũ nổi tiếng của Hải Phòng như: Ga Hải Phòng, Bưu điện thành phố, trụ sở Ngân hàng Nhà nước, Bảo tàng Hải Phòng… nhằm giới thiệu tới du khách những công trình kiến trúc độc đáo của thành phố, những điểm “check in” ấn tượng, tạo nên sức hút của du lịch nội đô. Đó cũng là cách để những công trình kiến trúc cũ, đặc sắc tiếp tục “sống”, phát huy giá trị trong nhịp sống phát triển của thành phố./.
Thành Lê
