(HPĐT)- Tôi trở về quê khi mùa hè đang thì cùng lúc mùa gặt đang lao xao thơm hương lúa mới. Lúc xuống xe đợi bố ra đón, nơi tiếp giáp con đường cái thông ra cánh đồng lớn của làng, tôi như bị khựng lại bởi những làn gió đồng thổi ngược. Trời nóng bức, nhưng tâm hồn tôi như được tưới mát bởi ngọn gió đồng thân thương. Ngẩn ngơ ngược về quá khứ. Hai mươi năm trôi qua như chớp mắt trong giấc ngủ hè.
![]()
Nhà tôi ở bên mép cánh đồng làng. Thuở ấy, điện lưới quốc gia chưa về làng. Như một cơ duyên nhà tôi làm bạn với cánh đồng, với những cơn gió mát lịm, ngọt ngào. Tôi nhớ những đêm mùa hè, bố thường mang cái chõng tre ra sân, cả nhà quây quần bên nhau để hóng từng cơn gió ít ỏi từ đồng thổi vào. Nội tôi sợ gió không thổi đủ, tay còn kè thêm chiếc quạt mo cau phe phẩy. Gặp đợt thu hoạch khoai mới, mẹ luộc một nồi khoai to, ra đầu ngõ gọi thêm mấy cô chú hàng xóm qua ăn cùng. Trong câu chuyện tình làng, nghĩa xóm rôm rả bên nồi khoai lang ngọt lừ, bở tơi, có ngọn gió đồng thi thoảng mang theo cả hương bùn ngai ngái, hương lúa mới thanh tao… Đó là nỗi nhớ ngọt ngào với những người con khi lớn lên và xa quê như tôi.
Lũ trẻ chúng tôi vẫn thường gọi gió đồng là gió trời. Thứ gió chỉ có ở vùng quê khiến ai nấy đều mê mệt. Ký ức dắt tôi về thuở lên chín, lên mười, chân trần lội cỏ, băng ngang qua đồng tìm bắt châu chấu, cào cào hay những lần mò cua, bắt ốc. Gió đồng khiến cái nắng hè dịu đi phần nào. Tôi quệt vội giọt mồ hôi đang thi nhau lăn trên trán, ngả lưng xuống vạt cỏ nơi cánh đồng, chung quanh tôi được bao bọc bởi làn gió đồng mát rượi. Gió mơn man vào da thịt, gió phất phơ lọn tóc hoe cháy và hòa cùng tiếng cười nói trong trẻo của đám trẻ mục đồng. Cầm chú châu chấu trong tay, nhìn đôi mắt long lanh tròn xoe, tôi soi bóng mình trong đó, tôi thấy mình hòa tan trong gió, bay đi tới khắp mọi miền…
Nhắc tới gió đồng, tôi lại không quên được những mùa đốt đồng. Rơm rạ phơi khô được người dân vun lại thành đống và đốt lấy tro làm phân bón cho vụ sau. Gió đồng bốc thổi những ngọn lửa bùng lên, khói tỏa đi trăm ngả. Quanh đó, lũ trẻ chúng tôi đứa thả diều, đứa vắt vẻo trên lưng trâu ê a với chiếc sáo trúc tự chế. Bóng chiều lấp lóa với ánh nắng trải dài. Mùi khói quyện mùi gió mênh mang nhắc nhớ tuổi thơ yên bình.
Quê nhà trong tôi là nẻo về, càng trưởng thành lại càng muốn được trở về nơi xưa. Mùa hè tuổi thơ của tôi, của bạn, của những đứa trẻ từng sinh ra và lớn lên ở quê, hằn sâu trong ký ức có ngọn gió đồng thân thương./.
Đào Thanh Tùng