Bộ sưu tập hơn 100 hiện vật tiêu biểu
 |
| Các hội viên Hội Cổ vật Hải Phòng lựa chọn hiện vật tiêu biểu để trưng bày, hưởng ứng Lễ hội Hoa Phượng Đỏ- Hải Phòng 2017. |
Để chuẩn bị cho buổi trưng bày cổ vật tiêu biểu Hải Phòng, những ngày đầu tháng 5, các thành viên Hội Cổ vật Hải Phòng tất bật với việc đưa đón hiện vật từ khắp mọi nơi về địa điểm tập kết, lựa chọn những chiếc tủ trưng bày phù hợp với mỗi hiện vật. Ông Nguyễn Bá Thanh Long, Phó chủ tịch Thường trực Hội cho biết, các hội viên của Hội mang tới bộ sưu tập hơn 100 cổ vật đại diện cho lối sưu tầm, chơi cổ vật của người Hải Phòng. Các hiện vật không chỉ phong phú về đề tài, trải dài niên đại, còn đa dạng về loại hình và chất liệu như đồ đá, đồ đồng, gốm, thủy tinh, gỗ, ngà…Nội dung hiện vật tập trung vào hai đề tài, cổ vật Việt Nam qua các triều đại từ Đông Sơn đến triều Nguyễn (đầu thế kỷ 20), nhất là thời Lý, Trần, Lê, Lê - Mạc và đồ dùng trong tín ngưỡng, sinh hoạt trong các gia đình trung lưu, quý tộc, là đặc trưng văn hóa người Việt qua các giai đoạn, thời kỳ.
Trong bộ sưu tập hiện vật tiêu biểu, có nhiều hiện vật thể hiện nét độc đáo của cổ vật Hải Phòng là gốm sứ Lê- Mạc với men lam xám và có khắc, trổ minh văn đặc trưng. Đó là các hiện vật như chân đèn, ấm, bát đĩa…Quý và hiếm nhất trong số đó là chiếc chân đèn lam xám của anh Lại Đức Hưng (quận Lê Chân), người có thú sưu tầm các chân đèn. Anh Hưng cho biết, anh được một người bạn nhượng lại chiếc chân đèn cách đây nhiều năm, giá trị hiện vật này khi ấy bằng mua cả ngôi nhà. Chiếc chân đèn cao 68 cm, đắp nổi họa tiết rồng phượng và những cánh hoa sen. Trên thân còn có minh văn ghi lại năm sản xuất Diên Thành 1585, tại lò gốm Chu Đậu (Hải Dương), do Đặng Huyền Thông chế tác- một nghệ nhân nổi tiếng trong thời kỳ nhà Mạc, chuyên sản xuất lư hương và chân đèn. Mặc dù chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn (thế kỷ 16) nhưng chất men lam xám là một đặc trưng thể hiện sự hưng thịnh của gốm sứ nhà Mạc, cũng như gốm sứ Việt Nam. Theo những người sành cổ vật Hải Phòng, chiếc chân đèn này thuộc dạng “hiếm có, khó tìm” nhất hiện nay. Cũng thuộc loại tiêu biểu cho gốm sứ nhà Mạc còn có bộ ấm hình nghê của ông Nguyễn Bá Thanh Long, với tạo dáng hình khối đẹp, hoàn thiện.
Bên cạnh những hiện vật của người Việt, trong bộ sưu tập của Hội Cổ vật giới thiệu đến người dân và du khách đợt này còn có những hiện vật đầu thế kỷ 20, có nguồn gốc chủ yếu ở châu Âu, từng được lưu giữ trong những gia đình công chức thành phố Cảng, như: các pho tượng người, tượng voi, đèn dầu, bình hoa…bằng chất liệu thủy tinh và gốm xứ. Ngoài ra còn có các cổ vật có xuất xứ từ Trung Quốc, Thái Lan, Lào, du nhập vào Việt Nam qua thông thương cảng biển Hải Phòng. Tiêu biểu như chiếc đỉnh bằng sứ, trên thân vẽ hàng trăm con phượng trong các ô tròn hoặc đôi thống xứ nhiều màu đời nhà Thanh; bức tượng Phật tam khí đang ngồi thiền, hơn 300 năm tuổi, có xuất xứ từ Lào…
Sẽ “mở chợ” để giao lưu cổ vật
Chủ tịch Hội Cổ vật Hải Phòng Phạm Hiệp cho biết, người chơi cổ vật có 4 tiêu chí: say mê sưu tầm, bảo quản, trưng bày và trao đổi, mua bán, tạo thành “guồng máy” luân chuyển cổ vật. Vì thế, cùng với trưng bày, giới thiệu cổ vật tiêu biểu của các hội viên Hội cổ vật Hải Phòng, dịp này, Hội cũng “mở chợ” để giao lưu cổ vật giữa những người yêu cổ vật cả nước và hội viên 8 hội, câu lạc bộ cổ vật các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Quảng Ninh, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hưng Yên, Phú Thọ. Đây là cơ hội để quảng bá, mời gọi du khách các nơi về tham dự, chung vui lễ hội với người dân thành phố và mua bán, trao đổi cổ vật. Ngoài phòng trưng bày chính, sẽ có 10 quầy hàng trao đổi và một quầy hàng đấu giá cổ vật. “Đây không chỉ là hoạt động văn hóa hưởng ứng Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2017, còn góp phần tôn vinh, khích lệ người dân và toàn xã hội có ý thức giữ gìn di sản văn hóa của ông cha và truyền đi thông điệp về tình yêu quê hương, đất nước”, ông Phạm Hiệp khẳng định.
Mặc khác, để đáp ứng mong muốn của Bảo tàng Hải Phòng là xây dựng phòng trưng bày chuyên đề “Đô thị Hải Phòng xưa và nay”, dịp này, Hội Cổ vật Hải Phòng còn hiến tặng Bảo tàng nhiều hiện vật quý. Đó là các hiện vật tiêu biểu cho các triều đại phong kiến Việt Nam gồm đồ gốm, đồ kim khí gắn với mảnh đất, con người miền biển và các hiện vật thời kỳ thực dân Pháp đô hộ, sản xuất trong những năm đầu thế kỷ 20, là đồ sinh hoạt của tầng lớp thị dân Hải Phòng như lọ hoa, đèn dầu, máy khâu… “Cách sưu tầm, chơi cổ vật của người Hải Phòng khá đặc biệt, đó là chuộng những hiện vật mang tính chất mỹ thuật cao và họ truyền nhau cách thưởng lãm cái đẹp chứ không nặng về yếu tố khảo cổ, xuất xứ, niên đại của mỗi món đồ. Thông qua các hoạt động diễn ra tại buổi trưng bày chuyên đề cổ vật tiêu biểu Hải Phòng, người dân và du khách phần nào cảm nhận lối sưu tầm, chơi cổ vật độc đáo của người đất Cảng”, ông Nguyễn Bá Thanh Long, Phó chủ tịch Hội Cổ vật Hải Phòng cho biết.
Bài và ảnh: Việt Hoàng
