Thực tế tại một số thôn, tổ dân phố cho thấy, bên cạnh những địa bàn duy trì tốt nền nếp, vẫn còn tồn tại tình trạng vi phạm diễn ra âm ỉ, kéo dài, tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và sức khỏe của người dân.
Khi các quy định, chế tài được cụ thể hóa, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân được xác định rõ ràng, mỗi khu dân cư sẽ từng bước trở thành không gian sống văn minh, an toàn và đáng sống.
Hiện nay, công tác bảo đảm an ninh trật tự, xây dựng môi trường sống an toàn tại các khu dân cư không chỉ trông chờ vào ý thức tự giác của người dân mà còn được đặt trên nền tảng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện. Khi các quy định, chế tài được cụ thể hóa, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân được xác định rõ ràng, mỗi khu dân cư sẽ từng bước trở thành không gian sống văn minh, an toàn và đáng sống.
Những vấn đề “âm ỉ” tại khu dân cư
Thực tế tại một số thôn, tổ dân phố cho thấy, bên cạnh những địa bàn duy trì tốt nền nếp, vẫn còn tồn tại tình trạng vi phạm diễn ra âm ỉ, kéo dài, tác động trực tiếp đến đời sống sinh hoạt và sức khỏe của người dân.
Anh T.T.T., trú tại phố Nguyễn Công Trứ (phường Lê Chân), phản ánh, hộ liền kề hoạt động sản xuất phát sinh tiếng ồn lớn nhiều giờ, thậm chí đến tận khuya. “Âm thanh dội sang khiến cả nhà mất ngủ. Người già, trẻ nhỏ rất mệt mỏi”, anh chia sẻ. Theo anh T., điều khiến gia đình bức xúc là đã nhiều lần góp ý nhưng tình trạng vẫn tái diễn do thiếu biện pháp xử lý đủ mạnh.
Không chỉ tiếng máy móc sản xuất, vào các dịp lễ, Tết, tình trạng mở loa công suất lớn, hát karaoke kéo dài sau 22 giờ cũng trở thành nỗi bức xúc chung tại nhiều khu dân cư. Nhu cầu vui Xuân, sum họp là chính đáng, song khi âm thanh vượt quá giới hạn cho phép, niềm vui của một gia đình có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sự nghỉ ngơi, sinh hoạt của nhiều hộ khác. Thực tế cho thấy, không ít mâu thuẫn, xích mích trong cộng đồng dân cư bắt nguồn từ những buổi karaoke thâu đêm, kéo dài quá giờ quy định.
Câu chuyện dựng rạp hiếu, hỷ lấn chiếm lối đi chung cũng xảy ra tại một số tuyến ngõ nhỏ. Ông P.V.T., cư dân phố Thiên Lôi (phường An Biên) cho biết: “Có nhà dựng rạp chiếm gần hết lối đi suốt hai ngày. Xe máy phải dắt bộ, nếu có xe cấp cứu vào chắc chắn sẽ rất khó”. Theo ông, việc tổ chức hiếu hỷ cần được tôn trọng nhưng phải bảo đảm quyền đi lại và an toàn chung của cả khu phố. Một vấn đề khác là tụ tập uống rượu bia, cãi vã gây mất trật tự; mâu thuẫn gia đình dẫn đến xô xát, đập phá tài sản. Nhiều người trước đây cho rằng đó là “chuyện riêng”, không biết căn cứ nào để phản ánh, xử lý.
Ở góc độ quản lý cơ sở, ông Bùi Văn Thơ, Tổ trưởng tổ dân phố 49 (phường Lê Chân), thẳng thắn nhìn nhận: “Khi chưa có quy định cụ thể, tổ dân phố chủ yếu hòa giải, nhắc nhở. Nếu hộ dân không hợp tác thì rất khó xử lý. Nhiều trường hợp gây mất trật tự kéo dài, ảnh hưởng môi trường sống chung”.
Xử lý từ sớm, từ gốc
Những năm gần đây, hệ thống pháp luật liên quan đến an ninh trật tự, an toàn xã hội đã được bổ sung, hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác quản lý tại địa bàn dân cư. Luật sư Lâm Bích Ngọc (Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng) phân tích: Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022 đã quy định rõ các hành vi bạo lực gia đình, bao gồm bạo lực thể chất, tinh thần, kinh tế; đồng thời, cho phép áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc, bảo vệ khẩn cấp nạn nhân. Nhờ đó, những hành vi từng bị coi là “chuyện nội bộ” nhưng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự khu dân cư đã có căn cứ pháp lý để can thiệp, xử lý kịp thời. Cùng với đó, Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở 2023 xác định rõ trách nhiệm của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự tại cơ sở trong phối hợp phát hiện, hỗ trợ xử lý vi phạm. Việc nắm bắt tình hình từ sớm giúp hạn chế các vụ việc phát sinh phức tạp. Đặc biệt, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội. Các hành vi như gây tiếng ồn vượt mức cho phép; tụ tập gây rối trật tự công cộng; lấn chiếm lối đi chung; đốt pháo trái phép; bạo lực gia đình… đều có mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả rõ ràng. Luật sư Lâm Bích Ngọc nhấn mạnh, pháp luật đặt ra nguyên tắc cơ bản: quyền của mỗi cá nhân phải được thực hiện trong giới hạn không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác. Người dân có quyền sinh hoạt, tổ chức hiếu hỉ, vui chơi trong gia đình; nhưng không có quyền gây mất trật tự, xâm phạm môi trường sống chung.
Ông Nguyễn Đông Hải, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị UBND phường Lê Chân cho rằng, điểm quan trọng là nhiều hành vi trước đây khó xử lý do thiếu căn cứ cụ thể thì nay đã được mô tả rõ trong văn bản pháp luật. “Khi xử lý dựa trên quy định rõ ràng, người dân cũng thấy minh bạch, công bằng hơn”, ông Hải nhấn mạnh. Thực tiễn cho thấy, khi quy định pháp luật được phổ biến đầy đủ đến từng thôn, tổ dân phố, mỗi người dân không chỉ hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình mà còn chủ động điều chỉnh hành vi, góp phần giữ gìn sự bình yên chung.
Giữ bình yên từ mỗi ngõ phố không chỉ là mong muốn mà đã có nền tảng pháp lý vững chắc. Khi chính quyền thực thi nghiêm minh, lực lượng cơ sở làm tròn trách nhiệm và người dân đồng thuận chấp hành, an ninh trật tự và môi trường sống tại khu dân cư sẽ được duy trì bền vững, tạo tiền đề cho sự phát triển ổn định, văn minh của địa phương.
PHẠM THANH
.jpg "Điểm thu mua phế liệu trong khu dân cư tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ")
