Ông Kháng đặt tờ báo xuống bàn, nói với ông bạn già hàng xóm đang cùng ngồi uống trà:

Ảnh minh họa.
- Mấy hôm nay chuyện một số ứng viên đề nghị xét phong giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) ngành Y, Dược bị tố “gian lận” về tiêu chí có bài báo, công bố khoa học đăng trên tạp chí khoa học danh tiếng, uy tín đang “nóng” trên báo chí và nhiều diễn đàn mạng xã hội. Theo dư luận, có người lấy cả bài đăng trên tạp chí uy tín thấp, thậm chí theo kiểu “thu tiền - in bài” như với thông tin PR, để đăng ký. Những tạp chí này không có hệ thống kiểm duyệt, đánh giá chặt chẽ, nên bài đăng thường có chất lượng thấp, không xứng để xét tiêu chuẩn chức danh GS, PGS. Không hiểu sao mà vẫn “lọt” qua “cửa” các hội đồng xét duyệt được nhỉ ?
Ông Đức trầm tư:
- Tôi được biết là vừa có kết quả rà soát của các Hội đồng Giáo sư ngành Y và ngành Dược về các trường hợp ứng viên bị tố có vi phạm. Đúng là “không có lửa làm sao có khói”. Qua rà soát, có ứng viên phải chờ để xem có hội đủ điều kiện để được đưa vào danh sách xét duyệt trình cấp tiếp theo hay không; có ứng viên tự xin rút … Qua sự việc trên, tôi thực sự thấy buồn vì đây không phải lần đầu xảy ra “sự cố” tương tự trong việc này. Còn nhớ cách đây 2 năm, cũng chỉ vì những “bùng nhùng” liên quan đến chuyện điều kiện, tiêu chuẩn xét chức danh này mà Hội đồng Giáo sư nhà nước phải hoãn đợt công nhận chức danh GS, PGS năm 2018.
- Chức danh GS, PGS là đỉnh cao về học hàm đối với những người làm công tác nghiên cứu và tham gia giảng dạy, đào tạo. Họ được xem là tinh hoa của nền học thuật đất nước. Tôi nghĩ, vinh dự này cần đạt tới bằng tài năng thực lực trong nghiên cứu khoa học cũng như giảng dạy. Bên cạnh đó, đội ngũ này phải là tấm gương mẫu mực về sự trung thực, minh bạch. Thầy có tài, có tâm mới đào tạo ra trò giỏi, vừa có tâm vừa có tầm, mới góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng như xây dựng nền tri thức nước nhà vươn tới tầm thế giới, chinh phục đỉnh cao nhân loại. Còn nếu cố gắng bằng mọi cách, kể cả gian lận để “ngồi nhầm chỗ” thì thực sự là nỗi lo.
- Ông nói chí phải- ông Đức gật gù đồng tình- Những lình xình không đáng lặp nhiều lần trong việc xét phong học hàm GS, PGS tạo dư luận không hay trong xã hội về chất lượng đội ngũ GS, PGS, từ đó lo ngại về chất lượng đào tạo nước nhà. Từ sự việc này, tôi cho rằng quy trình, điều kiện xét phong chức danh GS, PGS cần chặt chẽ, cụ thể, rõ ràng hơn. Bên cạnh sự công tâm, khách quan, minh bạch, tuân thủ đúng quy định trong các khâu xét duyệt, điều quan trọng nhất là bản thân ứng viên phải trung thực, giữ gìn “danh dự khoa học”. Làm được như vậy, những người xứng đáng nhận chức danh này mới nhận được sự tôn vinh đầy đủ, để cảm thấy hãnh diện, tự hào và tiếp tục có những đóng góp trí tuệ nhiều hơn cho xã hội./.
Dương Thanh