Vào dịp 23 tháng Chạp tại các cầu trên địa bàn thành phố như: cầu Niệm, An Dương 1, An Dương 2, An Đồng… tràn lan hình ảnh người dân đứng trên cầu thả cá xuống sông. Người thì đổ, người thì hất cá, có người thả cá xong thì quăng, ném cá túi xuống sông. Các loại túi ni-lông, hộp nhựa đựng cá người dân vứt luôn xuống sông hay trên bờ. Vào dịp này, nhiều gia đình dọn dẹp, thay sửa bàn thờ. Những đồ thờ, bát hương cũ, chân nhang, tro hóa vàng cũng được mang ra sông thả cùng với cá. Việc phóng sinh bằng cách đổ, ném, quăng cá, hoặc ném luôn cả túi chứa nước và cá xuống sông, ao hồ… vừa làm mất ý nghĩa tâm linh, kéo theo những hệ lụy môi trường. Thực tế, cá phóng sinh bé tí, khi thả xuống môi trường lạ thì khó có thể thích nghi. Hơn nữa, kiểu thả cá phóng thẳng từ trên cao xuống mặt nước khiến cá khó sống nổi…
Tuy nhiên, những hình ảnh này lặp đi lặp lại nhiều năm nay. Hai năm gần đây, vào dịp cúng ông Công, ông Táo, tại khu vực có nhiều người phóng sinh cá, chính quyền địa phương đặt các bao, túi và thông báo yêu cầu người dân bỏ túi đựng cá đúng nơi quy định, song cũng chỉ hạn chế phần nào tình trạng vứt bừa bãi các túi đựng.
Ngày 22-5-2019, Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên - Môi trường) và Trung ương Giáo hội Phật giáo tổ chức hội thảo về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Trong đó, nhiều ý kiến đưa ra về việc phóng sinh không đúng cách đang gây hại cho môi trường sống của các sinh vật. Cục phó Cục Bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học Nguyễn Thanh Vĩnh cho rằng việc phóng sinh nếu không thực hiện đúng cách, đúng chỗ sẽ trở thành sát sinh. Trong khi, theo quan niệm của Phật giáo, phóng sinh là kéo dài sự sống cho sinh vật đang gặp nạn, giải thoát các loài sinh vật khỏi việc giam cầm, giết mổ.
Để việc phóng sinh thực sự có ý nghĩa, người phóng sinh cần phải tìm hiểu rõ môi trường sống của các loài vật để có thể đưa chúng đến nơi phù hợp và an toàn, tạo cơ hội sống sót cho các loài sinh vật được phóng sinh. Chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và nhất là các cơ sở tín ngưỡng chú trọng công tác truyền thông để mỗi người hiểu và thực hiện đúng việc phóng sinh, để bảo tồn nét đẹp tập tục truyền thống của ông cha.
Bảo Châu
