“Giữ lửa” ca trù

Vợ chồng ca nương Thu Hương, trống chầu Nguyễn Tĩnh trong một canh hát ca trù.

Dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hoá Việt Nam (23-11) vừa qua, Giáo phường Ca trù Hải Phòng tổ chức canh hát dưới mái đình Hàng Kênh (quận Lê Chân). Hoà quyện tiếng đàn, nhịp phách trống chầu, những điệu hát ca trù vang lên khiến người nghe phiêu diêu tâm hồn. Trong canh hát ấy, vợ chồng ca nương Thu Hương (sinh năm 1986), trống chầu Nguyễn Tĩnh (sinh năm 1978) cùng biểu diễn các lối hát ca trù, hoà đam mê gìn giữ loại hình nghệ thuật của cha ông như hơi thở trong cuộc sống hằng ngày của họ.

Câu lạc bộ Ca trù Hải Phòng hình thành, phát triển gần 30 năm, đổi tên thành Giáo phường Ca trù Hải Phòng hơn 10 năm nay. Cũng chừng đó thời gian, vợ chồng ca nương Thu Hương theo đuổi điệu hát, nhịp trống chầu đến say mê. Chị cho biết: “Tôi đến với ca trù từ năm 2007 như lẽ tự nhiên. Thời điểm đó, tôi học năm thứ 2 Trường trung cấp Văn hoá nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng, chưa biết về ca trù, được các đàn anh rủ đi hát, tôi mạnh dạn thử và được Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Đỗ Quyên, chủ nhiệm Câu lạc bộ ca trù ngày ấy dìu dắt vào nghề. Giọng hát của tôi yếu, nhưng luôn được NSƯT Đỗ Quyên động viên, rèn nghề. Thấm thoắt mười mấy năm, dù cuộc sống nhiều thăng trầm, nhưng với tôi, giáo phường như ngôi nhà thứ 2. Tôi tìm đến nghệ thuật ca trù để giãi bày tâm sự trong câu hát, tìm cho mình sự lạc quan mỗi khi gặp khó khăn trong cuộc sống”.

Giáo phường Ca trù Hải Phòng cũng là nơi se duyên cho ca nương Thu Hương với trống chầu Nguyễn Tĩnh. Khác với vợ, Nguyễn Tĩnh đến với ca trù bằng đam mê từ nhỏ. Anh sinh ra và lớn lên ở vùng đất chèo Thái Bình, nên ca trù thấm vào anh tự khi nào không hay. Năm 2002, khi còn là sinh viên, anh tự mua sách về nghiên cứu. Sau này, về Hải Phòng làm việc ở Ban Tuyên giáo Quận ủy Ngô Quyền, nhưng vì đam mê ca trù, anh xin nghỉ để dành trọn thời gian theo đuổi môn nghệ thuật mà ai cũng bảo khó học, khó nghe. Đến nay, anh trở thành một trong 2 trống chầu của Giáo phường Ca trù Hải Phòng.

Hiện, Thu Hương công tác tại Đoàn Kịch nói Hải Phòng, Nguyễn Tĩnh làm nghề tự do. Điều kiện kinh tế của 2 vợ chồng không mấy dư giả, nhưng anh chị vẫn sinh hoạt đều đặn trong các canh hát ca trù của đình Hàng Kênh vào mỗi thứ 7 cuối tháng, tham gia biểu diễn ở khắp nơi trên cả nước khi có chương trình, hội diễn. Với niềm đam mê, cống hiến hết mình, cũng đến ngày anh chị hái quả ngọt. Tại Liên hoan Ca trù toàn quốc năm 2018, trống chầu Nguyễn Tĩnh đoạt giải tài năng trẻ và ca nương Thu Hương nhận giấy khen của Ban tổ chức.

Năm 2023, Giáo phường Ca trù Hải Phòng kỷ niệm 30 năm thành lập. Nói về cặp vợ chồng này, NSƯT Đỗ Quyên dành những lời trân trọng: “Vợ chồng Thu Hương – Nguyễn Tĩnh rất đam mê ca trù, đến với ca trù để được thỏa nguyện, được thể hiện mình, góp phần giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa. Không phải ai cũng theo đuổi và tâm huyết như họ. Gia đình có 4 con, nhiều canh hát ở các tỉnh, thành phố khác, hai vợ chồng phải mang con nhỏ đi theo. Vợ chồng biểu diễn bên trong, bên ngoài tiếng con khóc đòi mẹ, khiến những người trong nghề xúc động. Vì thế, chúng tôi càng trân quý sự yêu nghề, gắn bó, góp phần phát triển Giáo phường Ca trù Hải Phòng, bảo tồn, phát huy di sản dân tộc của cặp đôi ca nương Thu Hương, trống chầu Nguyễn Tĩnh”./.