Giữa dòng chảy chuyển đổi số, nghề giáo đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Với tôi, đổi mới để thích ứng với thời đại nhưng tình yêu nghề vẫn luôn là những giá trị vẹn nguyên.

Có những tình yêu càng đi qua năm tháng càng trở nên sâu nặng. Với tôi, tình yêu nghề giáo là một tình yêu như thế.
Tôi từng nghĩ, nghề giáo là hành trình của những điều bình dị và bền bỉ. Mỗi ngày đến trường, tôi mang theo những trang giáo án đã chuẩn bị, những kiến thức tích lũy và tình yêu thương dành cho học trò. Bảng đen, phấn trắng, tiếng giảng bài cùng những cánh tay nhỏ nhắn giơ lên trong lớp học đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Thế rồi, thế giới không ngừng vận động. Những đổi thay mạnh mẽ của khoa học, công nghệ đã len vào từng ngõ ngách của đời sống và trường học cũng không nằm ngoài dòng chảy ấy.
Chuyển đổi số đến với giáo dục như một cơn gió mới, mang theo nhiều điều lạ lẫm nhưng cũng đầy hứa hẹn. Bên cạnh bảng đen, phấn trắng là màn hình tương tác, bài giảng điện tử, kho học liệu trực tuyến và những ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Không gian lớp học được mở rộng, những trang sách trở nên sinh động hơn nhờ hình ảnh, âm thanh và những thước phim trực quan. Chỉ bằng vài thao tác, tôi có thể đưa học trò đến với những miền đất xa xôi, khám phá những hiện tượng khoa học hay ngược dòng thời gian tìm hiểu những câu chuyện lịch sử.
Tôi hiểu đó là cơ hội lớn, nhưng để đón nhận cơ hội ấy, bản thân tôi cũng phải bước qua không ít bỡ ngỡ.
Có những buổi tối, khi công việc gia đình đã tạm gác lại, tôi vẫn ngồi trước màn hình máy tính, kiên nhẫn làm quen với một phần mềm mới. Có những thao tác tưởng chừng đơn giản nhưng phải thực hiện đi thực hiện lại nhiều lần mới thành thạo. Một bài giảng điện tử đôi khi ngốn hàng giờ đồng hồ chỉ để lựa chọn hình ảnh, sắp xếp tư liệu, căn chỉnh từng hiệu ứng. Những thuật ngữ công nghệ mới mẻ, những ứng dụng liên tục được cập nhật khiến tôi không ít lần cảm thấy mình đang phải chạy theo một guồng quay quá nhanh.
Đã có lúc tôi chạnh lòng khi nhìn những đồng nghiệp trẻ thao tác công nghệ thành thạo, nhanh nhạy và đầy tự tin. Tôi tự hỏi liệu mình có đủ khả năng để thích ứng với những đổi thay ấy? Nhưng rồi, mỗi khi nghĩ đến ánh mắt háo hức của học trò trước một bài giảng sinh động, tôi lại tự nhủ không thể đứng ngoài cuộc.
Thế là tôi bắt đầu học từ những điều nhỏ nhất. Tôi học từ đồng nghiệp, từ những lớp tập huấn, từ các video hướng dẫn trên internet và đôi khi, từ chính học trò của mình. Có lúc, tôi không ngần ngại hỏi một em học sinh cách sử dụng ứng dụng mà mình chưa biết. Tôi nhận ra rằng, học hỏi không phải là điều đáng ngại, ngay cả khi người đứng trên bục giảng phải thừa nhận mình còn thiếu hụt kiến thức. Điều quan trọng là không để sự e ngại trở thành rào cản trên hành trình đổi mới.
Tuy nhiên, chuyển đổi số không đơn giản là đưa công nghệ vào lớp học hay thay thế phương pháp cũ bằng những công cụ hiện đại. Điều khó hơn cả là thay đổi tư duy, tìm ra cách sử dụng công nghệ thực sự hiệu quả. Không phải bài giảng nào có nhiều hình ảnh, âm thanh cũng sẽ hấp dẫn; không phải cứ ứng dụng thật nhiều phần mềm là chất lượng giáo dục được nâng cao. Công nghệ có thể làm cho bài giảng đẹp hơn, nhưng người giáo viên mới là người thổi hồn vào bài giảng ấy.
Càng đi sâu vào hành trình ấy, tôi càng thấm thía rằng, trong một thế giới mà công nghệ có thể làm được rất nhiều điều, những giá trị thuộc về tình người lại càng trở nên quý giá. Một phần mềm có thể chấm điểm nhanh chóng nhưng không thể thay tôi nhận ra nỗi buồn trong ánh mắt học trò. Một bài giảng trực tuyến có thể truyền tải kiến thức đến hàng nghìn người nhưng không thể thay thế lời động viên dành cho một em nhỏ đang mặc cảm, tự ti. Trí tuệ nhân tạo có thể cung cấp vô vàn thông tin, nhưng không thể thay người giáo viên gieo vào tâm hồn trẻ thơ lòng nhân ái, sự trung thực và khát vọng sống đẹp.
Vì thế, tôi không xem chuyển đổi số là cuộc chia tay với bảng đen, phấn trắng hay những phương pháp giáo dục truyền thống. Với tôi, đó là hành trình tiếp nối những giá trị cũ bằng phương thức mới. Tôi vẫn trân trọng từng trang giáo án, vẫn yêu những giờ lên lớp giản dị, vẫn tin vào sức mạnh của một lời động viên chân thành. Nhưng tôi cũng sẵn sàng mở lòng với công nghệ, học hỏi những điều mới mẻ để mỗi giờ lên lớp đều trở thành một trải nghiệm ý nghĩa.
Tôi biết, phía trước vẫn còn nhiều điều phải học, nhiều khó khăn phải vượt qua. Công nghệ sẽ tiếp tục đổi thay, những phương pháp hôm nay có thể ngày mai đã trở nên cũ kỹ. Nhưng tôi không còn quá lo lắng trước những điều chưa biết. Bởi tôi hiểu rằng, chỉ cần giữ được tinh thần cầu thị, sự kiên nhẫn và tình yêu nghề, tôi sẽ tìm được cách để thích nghi.
Giữa dòng chảy không ngừng của thời đại, tôi muốn mình vẫn là người giáo viên mang trong tim ngọn lửa của những ngày đầu đứng lớp. Ngọn lửa ấy có thể được tiếp thêm sức mạnh từ công nghệ, được thắp sáng bằng những tri thức mới, nhưng cội nguồn vẫn là tình yêu thương và trách nhiệm với học trò.
Và tôi vẫn muốn đi trên hành trình ấy, bền bỉ gieo những hạt mầm tri thức, để mỗi thế hệ học trò lớn lên không chỉ có hành trang của thời đại số mà còn mang trong mình những giá trị nhân văn làm nên vẻ đẹp của một con người.
LAM KHÊ