Giữ nguồn nhân lực sau đại dịch

Thí sinh giới thiệu món ăn trong hội thi sáng tạo mẫu quà Tết và món ngon Hải Đăng do Công ty cổ phần Tập đoàn Du lịch Hải Đăng tổ chức.

- Đồng chí có thể cho biết, dịch bệnh COVID-19 ảnh hưởng thế nào đối với ngành du lịch thành phố, đặc biệt về vấn đề nguồn nhân lực phục vụ du lịch?

- Dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp khiến du lịch thế giới, cả nước nói chung, Hải Phòng nói riêng đều phải chịu ảnh hưởng nặng nề. Tính riêng từ đầu năm đến nay, phần lớn doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch của thành phố phải tạm dừng hoạt động hoàn toàn trong gần 9 tháng. Đối với lưu trú, tính đến tháng 9-2021, trước thời điểm thành phố đồng ý cho mở cửa trở lại đối với hoạt động du lịch nội tỉnh, 412/541 cơ sở lưu trú của thành phố phải đóng cửa. Số cơ sở lưu trú còn lại chỉ đạt công suất trung bình là 30%, bao gồm cả hoạt động phục vụ lưu trú của chuyên gia, người lao động đang làm việc tại thành phố Hải Phòng và phục vụ cách ly y tế. Dự báo công suất sử dụng phòng của các cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố cả năm chỉ đạt trung bình 15%.

Các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành cũng không thoát khỏi ảnh hưởng từ dịch bệnh. 17/67 doanh nghiệp lữ hành bị thu hồi giấy phép hoạt động, chiếm 25%. 3 doanh nghiệp kinh doanh vận chuyển khách du lịch bằng đường bộ chuyển từ hoạt động quốc tế sang nội địa. Toàn bộ các doanh nghiệp lữ hành đóng cửa suốt trong khoảng 9 tháng. Ở thời điểm dừng hoạt động này, ước tính số lao động thuộc lĩnh vực du lịch phải nghỉ việc là hơn 10 nghìn người. Số còn duy trì được việc làm hoặc làm việc bán thời gian là khoảng hơn 5 nghìn người, chỉ bằng 34% so với tổng lao động tại thời điểm năm 2019 (khi dịch COVID-19 chưa bùng phát, ngành Du lịch Hải Phòng đạt mục tiêu đón 9 triệu lượt khách du lịch). Từ tháng 10-2021, du lịch nội tỉnh được phép “mở cửa”. Các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch hoạt động trở lại. Tuy vậy, các doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn, không chỉ dừng ở việc lượng khách còn thấp, mà còn phải đối mặt với sự thiếu hụt nguồn lao động. Nhiều lao động buộc phải nghỉ việc trong thời gian du lịch đóng cửa tìm kiếm công việc mới ổn định hơn. Khi du lịch được hoạt động trở lại, nhiều người trong số đó không còn muốn quay lại với nghề.

Bảo đảm nhân lực ngành du lịch là bài toán cần giải trong thời điểm hiện nay. (Ảnh chụp trước tháng 5-2021)

- Vậy ngành du lịch thành phố có giải pháp nào để giải quyết bài toán giữ chân người lao động cũng như bảo đảm việc hạn chế thiếu hụt nhân lực trong thời gian tới?

- Để giải bài toán này, trước hết cần tìm lời giải tổng thể trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch dịch vụ. Bởi các doanh nghiệp phải tồn tại, “khỏe mạnh” hơn mới có thể nghĩ đến việc giữ chân lao động cũng như hạn chế thiếu hụt nhân lực.

Trong 2 năm qua, ngành du lịch thành phố có nhiều kiến nghị, đề xuất các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động. Có thể thấy, cùng với các chính sách ban hành trước đó, trong năm 2021, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, thành phố tiếp tục ban hành và triển khai thêm các chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người lao động nói chung và ngành du lịch nói riêng. Trong đó, giảm giá bán điện cho cơ sở lưu trú du lịch từ mức giá bán lẻ điện áp dụng cho kinh doanh bằng mức giá bán lẻ điện áp dụng cho các ngành sản xuất; giảm 50% phí thẩm định cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, lữ hành nội địa; phí thẩm định cấp thẻ hướng dẫn viên du lịch; hỗ trợ kinh phí cho các hướng dẫn viên du lịch… Điều này một phần giúp các doanh nghiệp bớt gánh nặng chi phí, một phần giúp người lao động có thể có đủ điều kiện gắn bó với nghề. Trong vai trò cơ quan quản lý nhà nước, Sở Du lịch thành phố tích cực đẩy nhanh, thẩm định đưa các chính sách, sự hỗ trợ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp, người lao động trong ngành vào thực tế.

Sở Du lịch thành phố sẽ rà soát thực trạng nguồn nhân lực du lịch, tiếp tục đề xuất xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích, thu hút người lao động du lịch làm việc trở lại. Cùng với đó, nghiên cứu quy hoạch tổng thể chung về nhân lực trong ngành du lịch cũng như dự báo trong những năm tiếp theo để có phương án cụ thể hơn, từ đó đề xuất giải pháp tăng cường năng lực của hệ thống các cơ sở đào tạo du lịch, điều chỉnh và mở rộng quy mô đào tạo, linh hoạt trong xác định chỉ tiêu tuyển sinh… để bảo đảm nguồn nhân lực du lịch. Trước mắt, trong giai đoạn này, để nâng cao chất lượng, số lượng nguồn nhân lực, Sở Du lịch xây dựng, triển khai các chương trình bồi dưỡng, tập huấn cho người lao động, doanh nghiệp về giải pháp thích ứng trong giai đoạn dịch bệnh; chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh, chuyển đổi số; tập huấn nghiệp vụ phục vụ khách du lịch…

- Đối với các doanh nghiệp, ông có lời khuyên nào để các doanh nghiệp giải quyết bài toán này?

- Trước những khó khăn trong thời gian qua, việc buộc phải cắt giảm nhân lực du lịch là điều phải thông cảm với các doanh nghiệp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần lựa chọn nhân sự kỹ trước khi cắt giảm, chỉ nên tinh giản bộ máy, sắp xếp lại vị trí việc làm, cố gắng giữ lại những nhân sự cốt cán để không mất nhiều thời gian tìm kiếm, đào tạo lại. Du lịch là ngành đặc thù, đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, cần thời gian dài tích lũy kinh nghiệm và đào tạo bằng thực tế trải nghiệm qua công việc hằng ngày. Vì vậy, các doanh nghiệp nên cố gắng tùy tình hình thực tế để có đãi ngộ tốt hơn với người lao động, giữ chân người lao động, tạo môi trường làm việc hấp dẫn trở lại.

Cùng với đó, bên cạnh các lớp tập huấn bồi dưỡng đào tạo chuyên môn của Sở Du lịch thành phố tổ chức, các doanh nghiệp cũng nên chủ động tìm tòi, dành một phần kinh phí nhất định để bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn riêng cho người lao động, có thể đào tạo trực tuyến để sẵn sàng bảo đảm chất lượng dịch vụ trong thời gian tới, khi du lịch khởi sắc trở lại./.

- Trân trọng cảm ơn ông!