(HPĐT)- Hiện trên địa bàn Hải Phòng có 184 sản phẩm được UBND thành phố cấp Giấy chứng nhận “đạt chuẩn” chương trình “Mỗi xã 1 sản phẩm” (OCOP). Trong đó, 117 sản phẩm đạt 3 sao, 57 sản phẩm đạt 4 sao; 5 sản phẩm đạt trên 90 điểm được gửi tham gia đánh giá, phân hạng cấp quốc gia. Tuy số lượng sản phẩm OCOP tăng nhanh, nhưng theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) thì chưa bền vững. Điều đó thể hiện ở việc một số địa phương chạy theo thành tích, tập trung vào những sản phẩm đã được hình thành, không phải là sản phẩm có lợi thế, đặc sắc riêng; chưa chú trọng việc nâng cao chất lượng. Vì vậy, sản phẩm đặc thù của địa phương còn mang tính manh mún, nhỏ lẻ, tự cung tự cấp. Do xây dựng theo kiểu phong trào, sản phẩm dù được công nhận nhưng chất lượng không ổn định... Một số chủ thể chưa tâm huyết, chưa chủ động nâng tầm thương hiệu, có dấu hiệu “hụt hơi”. Hiện khoảng 5% số sản phẩm OCOP sau 3 năm đánh giá lại bị tụt hạng.
Bên cạnh đó, còn có nỗi lo về “đầu ra”. Không ít sản phẩm OCOP dù đạt chứng nhận, được xếp hạng sao, nhưng vẫn loay hoay trong khâu tiêu thụ. Một trong những nguyên nhân là hệ thống các chính sách, cơ chế, nguồn lực hỗ trợ chủ thể phát triển sản phẩm chưa đồng bộ, dẫn đến các địa phương và người dân gặp lúng túng, khó khăn. Nhiều chủ thể tham gia OCOP chưa chủ động trong hoạt động xúc tiến thương mại, chưa đa dạng kênh bán hàng, tiếp thị sản phẩm, đặc biệt là ứng dụng thương mại điện tử.
Mục tiêu đến năm 2025, Hải Phòng phát triển hơn 335 sản phẩm OCOP. Để chương trình phát triển bền vững, thành phố yêu cầu các địa phương đẩy mạnh xây dựng sản phẩm OCOP trên cơ sở cung - cầu, gắn với điều kiện, tiềm năng, lợi thế mỗi nơi; dựa vào giá trị đặc sắc bản địa, không làm theo phong trào hoặc lối mòn. Thành phố sẽ tăng cường giám sát sau khi công nhận sản phẩm OCOP, để kiểm soát chặt chẽ chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, giữ gìn, nâng cao uy tín cũng như xây dựng thương hiệu trong lòng người tiêu dùng; chú trọng các loại hình kinh tế tham gia chương trình, trong đó lấy HTX và doanh nghiệp là “đầu tàu” trong việc liên kết nông dân sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm. Ngành chức năng phối hợp địa phương chú trọng tập huấn nâng cao năng lực, hiểu biết của cán bộ các cấp và cộng đồng, người sản xuất; tổ chức kết nối giao thương cho chủ thể cung ứng sản phẩm OCOP; tích cực tôn vinh, bảo hộ sản phẩm OCOP. Cùng với đó là đẩy mạnh quảng bá, triển khai các hoạt động truyền thông, tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, tổ chức hội chợ, nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, HTX, các tổ chức, cá nhân phát triển sản phẩm OCOP…
Quy trình đánh giá sản phẩm OCOP theo Quyết định 148 của Thủ tướng Chính phủ có nhiều điểm mới, trao quyền phân cấp, phân hạng sản phẩm 3 sao cho cấp huyện với thủ tục, hồ sơ được rút gọn, thang điểm có biến động. Hiện Sở NNPTNT đang đẩy mạnh công tác tập huấn để các huyện của Hải Phòng thực hiện việc đánh giá phân hạng, nâng hạng sản phẩm OCOP bảo đảm đúng quy định. Từ thực tế triển khai chương trình OCOP hiện nay, các địa phương và chủ thể sản phẩm cần ý thức rõ, chứng nhận OCOP không phải một “bảo chứng” lâu dài cho bất kỳ sản phẩm nào. Cần nỗ lực liên tục để giữ vững, nâng cao chất lượng sản phẩm, làm nổi bật được nét đặc trưng riêng, xây dựng câu chuyện văn hóa gắn kết để gia tăng giá trị sản phẩm. Có như vậy, sản phẩm OCOP mới giữ và nâng được hạng “sao”, phát triển bền vững./.
HOÀNG YÊN
