Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình quy định vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình.

Năm 2020, chị A. và anh H. kết hôn. Đến nay, vợ chồng anh chị đã có 1 cô con gái. Thời gian đầu chung sống, anh H. chăm chỉ làm ăn, thương vợ, yêu con. Tuy nhiên, do công việc làm ăn khó khăn, anh H. sinh ra chán nản, chơi bời, rượu chè mà cứ uống rượu về thì anh H. lại mượn cớ lôi chị A. ra chửi bới… khiến chị cảm thấy bị xúc phạm, cuộc sống ngày càng bế tắc.
Đỉnh điểm đến cuối tháng 6/2023, sau khi vợ chồng cãi vã nhau, anh H. bực bội bỏ đi uống rượu. Khi trở về nhà nhìn thấy chị A, trong cơn bực tức, anh H. lại to tiếng quát mắng rồi lao vào túm tóc, đánh đập chị A.
Vụ việc chỉ dừng lại khi bố mẹ anh H. phát hiện và can ngăn. Sau sự việc này, tình cảm của hai vợ chồng rạn nứt, hai người sống ly thân. Đến tháng 12/2023, chị A. chính thức làm đơn ly hôn gửi tòa án nhân dân. Khi thụ lý vụ án, tòa án đề nghị anh, chị nên tiến hành hòa giải ở cơ sở.
Vì vậy chị A. làm đơn đề nghị tổ hòa giải ở cơ sở hòa giải việc ly hôn của chị với anh H.
Sau khi tiếp nhận đơn của chị A., tổ hòa giải thôn đã họp và thống nhất phân công hòa giải viên chủ động gặp gỡ, trao đổi riêng với anh H. và chị A. để tìm hiểu nội dung, nguyên nhân mâu thuẫn, tâm tư, nguyện vọng của hai bên. Hòa giải viên còn gặp gỡ, trao đổi với bố, mẹ đẻ và người thân của anh H., chị A., hàng xóm để tìm hiểu vụ việc.
Hòa giải viên cũng dành thời gian để tìm hiểu các quy định của pháp luật về dân sự, về hôn nhân và gia đình… để đối chiếu quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của anh H. và chị A. trong quan hệ vợ, chồng.
Hòa giải viên đã nắm được trong quan hệ vợ chồng, anh H. và chị A. ai là người đúng, ai là người sai và sai đến đâu và đúng ở mức độ nào, pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào, vấn đề này sẽ giải quyết như thế nào theo quy định pháp luật?
Hơn nữa, để tìm ra các quy định pháp luật thích hợp áp dụng cho giải quyết vụ việc này, hòa giải viên đã tham khảo ý kiến của công chức tư pháp xã. Sau đó, hòa giải viên thống nhất với vợ chồng anh H., chị A. về thời gian và địa điểm thực hiện hòa giải, thành phần tham dự hòa giải, việc hòa giải tiến hành công khai hay không công khai.
Tại buổi hòa giải, qua nghe ý kiến của anh H. và chị A., hòa giải viên đã tổng hợp lại các vấn đề mâu thuẫn, phân tích vụ, việc, giải thích ai là người đúng, ai là người sai và sai đến đâu và đúng ở mức độ nào, pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào, vấn đề này sẽ giải quyết như thế nào theo quy định pháp luật.
Theo quy định của khoản 1 Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình: “Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình”.
Mỗi người nên tự biết điều chỉnh, hạ bớt cái tôi xuống một chút, sống có trách nhiệm với gia đình và xã hội. Khi có mâu thuẫn, xung đột xảy ra cần bình tĩnh, khéo léo giải quyết; nói không với những tệ nạn xã hội, sống thủy chung và điều quan trọng nhất là phải biết nghĩ về con cái, tôn trọng những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam.
Đồng thời, đại diện hai bên gia đình, dòng họ và trưởng thôn đều cùng phân tích, tham gia góp ý và động viên hai vợ chồng. Nếu ly hôn, cả hai vợ chồng đều thiệt thòi nhưng người bị thiệt thòi, bất hạnh nhất sẽ là con trẻ, tương lai của chúng sẽ ra sao nếu không có một gia đình trọn vẹn, thiếu vắng sự chăm sóc, giáo dục của cha, mẹ...
Vì vậy, vợ chồng cần tự nhìn lại để xem xét, đánh giá lại những lỗi lầm, thiếu sót, khuyết điểm của bản thân để sửa chữa và nên có lòng bao dung, vị tha, thông cảm cho nhau. Nếu vợ chồng trẻ mà vượt qua được những khó khăn trước mắt, biết lắng nghe, chia sẻ, động viên an ủi lẫn nhau thì cuộc sống mới thực sự hạnh phúc, bền lâu. Như thế, gia đình, dòng họ mới trong ấm ngoài êm và làng xóm, xã hội mới gắn kết, phát triển tốt được.
Sau khi nghe ý kiến của hòa giải viên và những người tham gia hòa giải, anh H. đã hiểu ra lỗi lầm của mình, thành thật xin lỗi chị A. và hai bên gia đình.
Anh mong bố mẹ hai bên bỏ qua và chị A. cảm thông rút đơn ly hôn mà quay lại với anh, để anh có cơ hội sửa chữa lỗi lầm của mình, vợ chồng cùng nhau xây dựng gia đình, nuôi dạy con cái.
Về phía chị A. cũng xin lỗi bố mẹ vì đã làm cho hai bên gia đình phải phiền lòng, cảm ơn tổ hoà giải và cũng nhất trí với những lời khuyên của tổ hoà giải, đồng ý tha thứ cho anh H. để cùng nhau xây dựng hạnh phúc gia đình, cùng nhau nuôi dạy con cái khôn lớn, trưởng thành. Buổi hòa giải kết thúc với việc văn bản hòa giải thành được lập có chữ ký của vợ chồng anh H., chị A.
VĂN QUANG