(HPĐT)- Theo kết quả điều tra của Cục Thống kê Hải Phòng, một số vụ sản xuất gần đây, diện tích và sản lượng lúa đều giảm. Nếu đà giảm như vậy tiếp diễn trong những năm tới, sẽ ảnh hưởng đến an ninh lượng thực của thành phố. Để giữ vững sản lượng lúa, các địa phương cần cơ cấu lại hình thức sản xuất, đồng thời có những giải pháp thiết thực.
Thu hoạch lúa mùa ở xã Mỹ Đức (An Lão).
Nhiều nguyên nhân khiến sản lượng lúa giảm
Là một xã thuần nông nhưng diện tích và sản lượng lúa những năm gần đây tại xã An Thọ (huyện An Lão) liên tục giảm. Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Duy Nhiêu, những năm trước, diện tích cấy lúa ở địa phương là 250 ha nhưng 3 năm gần đây (2019-2021), diện tích cấy lúa chỉ dao động 180-200 ha, giảm 50 - 70 ha so với những năm trước. Năng suất trung bình 60-62 tạ/ha/năm, sản lượng cũng giảm so với năm trước 30- 40 tấn/năm… Đây không chỉ là thực trạng ở xã An Thọ (An Lão) mà còn là tình trạng chung ở nhiều xã thuần nông khác của các huyện: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy...
Theo kết quả điều tra của Cục Thống kê Hải Phòng, sản lượng lúa vụ mùa toàn thành phố năm 2021 ước đạt 171 nghìn tấn, giảm 2,7 nghìn tấn so với vụ mùa năm trước. Vụ xuân năm 2021, sản lượng lúa đạt 199 nghìn tấn, giảm hơn 1 nghìn tấn so với vụ xuân năm trước. Sản lượng lúa vụ mùa năm 2021 tại các huyện cũng giảm tương ứng. Cụ thể, tại huyện Vĩnh Bảo, sản lượng lúa vụ mùa năm 2020 đạt 53.501 tấn, nhưng năm 2021 chỉ đạt hơn 171 nghìn tấn. Các huyện: An Lão, An Dương, Thủy Nguyên sản lượng lúa cũng giảm đáng kể.
Theo lãnh đạo các địa phương, nếu sản lượng lúa tiếp tục giảm trong thời gian tới sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực. Nếu sản lượng lúa, gạo sản xuất trên địa bàn chưa đủ đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng thành phố, sẽ phải nhập thêm nguồn gạo từ các tỉnh, thành phố bạn. Trong khi chi phí cho sản xuất nông nghiệp ngày càng lớn, sản lượng lúa lại giảm khiến thu nhập của nông dân giảm, sẽ tiếp tục tái diễn tình trạng bỏ ruộng hoang.
Theo Trưởng Phòng Trồng trọt, Chi cục Bảo vệ thực vật Hải Phòng Bùi Cảnh Đức, sản lượng lúa giảm do nhiều nguyên nhân. Hiện nay ở các địa phương, nông dân bỏ hoang nhiều diện tích ruộng. Tại huyện An Lão, diện tích nông dân bỏ canh tác trong năm 2021 là hơn 1.000 ha. Tại huyện An Dương, diện tích bỏ canh tác hơn 500 ha. Các huyện: Kiến Thụy, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo từ 300 đến hơn 500 ha. Ở một số địa phương, diện tích sản xuất lúa thu hẹp do chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phục vụ dự án kinh tế - xã hội, xây dựng các khu công nghiệp, trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản nên ảnh hưởng đến diện tích gieo cấy và sản lượng lúa. Một số địa phương do ảnh hưởng của điều kiện địa hình vùng trũng, thấp nên nông dân không sản xuất được cả 2 vụ lúa trong năm mà chỉ sản xuất được một vụ. Cùng với đó, nguồn nhân lực cho sản xuất nông nghiệp ngày càng thiếu...
Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Hải Phòng, trong điều kiện thực tế nguồn nhân lực và diện tích trồng lúa giảm, Hải Phòng rất khó để đạt sản lượng lúa cao như trước đây. Nhưng mục tiêu của ngành là giữ ổn định năng suất, từ đó không để tiếp tục giảm sản lượng trong những năm tới, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Các cơ quan chức năng cần tích cực vận động nông dân đưa các giống lúa tốt, phù hợp với đồng đất địa phương, cho giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Nông dân có thu nhập cao từ sản xuất lúa sẽ gắn bó hơn với đồng ruộng.
Để giữ vững năng suất và sản lượng lúa, các địa phương tích cực vận động nông dân thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất như: sử dụng phân bón hữu cơ, phân bón chuyên dụng thế hệ mới, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất; quy hoạch vùng sản xuất tập trung; chủ động khâu chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh…
Thành phố cần tiếp tục có cơ chế chính sách kịp thời để khuyến khích, hỗ trợ sản xuất lúa tại các địa phương như: hỗ trợ công tác diệt chuột, làm thủy lợi nội đồng, phòng trừ bệnh lùn sọc đen hại lúa. Các cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Hải Phòng hỗ trợ và hướng dẫn các địa phương quy vùng sản xuất lúa thuần, mô hình cánh đồng lớn, giống lúa mới; kết nối các doanh nghiệp liên kết với nông dân trong việc sản xuất các giống lúa chất lượng tốt, có bao tiêu sản phẩm đầu ra; chủ động giới thiệu, tổ chức các hội nghị đầu bờ giới thiệu các giống lúa chất lượng có tiềm năng cho năng suất, chất lượng cao, sản phẩm được ưa chuộng vào sản xuất.
Để tránh lãng phí đất đai, đối với các diện tích trồng lúa bị bỏ hoang hoặc các vùng trũng, thấp, khó canh tác, các cơ quan chức năng, địa phương tạo điều kiện về thủ tục, khuyến khích một số hộ có nhân lực, phương tiện sản xuất quy thành các vùng sản xuất lớn, đưa một số giống lúa có chất lượng cao vào sản xuất. Như tại huyện An Lão, vụ mùa 2021, toàn huyện giảm 100 ha ruộng bỏ hoang nhờ một số cá nhân ở các xã Chiến Thắng, An Thọ, An Thắng thuê, mượn lại ruộng của các hộ, tổ chức trồng các giống lúa chất lượng tốt./.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
