Giữ vững ‘trận địa tư tưởng’ trên không gian mạng

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều quyết sách lớn về cải cách thể chế, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân.

Những chủ trương này thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng và Nhà nước trong xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, mỗi giai đoạn cải cách lớn luôn đi kèm nguy cơ bị các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị lợi dụng để xuyên tạc, bóp méo bản chất vấn đề, gây tâm lý hoài nghi trong xã hội.

Nhận diện thách thức từ AI tạo sinh với công tác tư tưởng

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI tạo sinh), nguy cơ này càng trở nên phức tạp, khó lường. Chỉ với một vài câu lệnh đơn giản, AI có thể tạo ra văn bản, hình ảnh, giọng nói, video với tốc độ nhanh, chi phí thấp và độ chân thực ngày càng cao.

Công nghệ này mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động sản xuất nội dung số, hỗ trợ chuyển đổi số báo chí, tối ưu hóa quy trình làm việc và tăng khả năng tiếp cận công chúng. Tuy nhiên, mặt trái của AI tạo sinh cũng đang trở thành thách thức lớn đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thời gian gần đây, các đối tượng chống phá như Nguyễn Văn Đài, Lê Trung Khoa và một số cá nhân, tổ chức phản động ở nước ngoài liên tục lợi dụng mạng xã hội, nền tảng video trực tuyến để đăng tải, phát tán nội dung sai sự thật, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đáng lo ngại hơn, với sự hỗ trợ của AI tạo sinh, các đối tượng có thể dựng video giả, cắt ghép hình ảnh, giả giọng nói, tạo nội dung mang tính kích động, bôi nhọ hình ảnh lãnh đạo Đảng, Nhà nước với mức độ tinh vi cao.

Các sản phẩm deepfake hiện nay đủ khả năng khiến người xem khó phân biệt thật, giả nếu thiếu kiến thức công nghệ và kỹ năng xác minh thông tin. Đây chính là nguy cơ khiến thông tin xấu độc lan truyền nhanh, tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội, gây hoài nghi, dao động trong một bộ phận người dân.

Đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hải Phòng cho biết trước đây, để tạo một video giả mạo cần trình độ kỹ thuật cao.

Nhưng hiện nay, với AI tạo sinh, việc tạo dựng nội dung giả mạo đã dễ dàng hơn rất nhiều. Đối tượng xấu lợi dụng điều này để cắt ghép phát ngôn, dựng hình ảnh hoặc tạo video giả nhằm xuyên tạc, gây hiểu nhầm, tác động tới niềm tin của người dân.

Thủ đoạn phổ biến hiện nay là đánh vào tâm lý tò mò, hiếu kỳ của người dùng mạng bằng các tiêu đề giật gân, nội dung gây sốc hoặc khai thác các vấn đề dư luận quan tâm để thu hút tương tác.

“Người dân cần bình tĩnh, không chia sẻ ngay các nội dung chưa kiểm chứng. Kiểm tra nguồn phát hành, đối chiếu với báo chí chính thống và thông tin từ cơ quan chức năng. Đây là biện pháp quan trọng để không vô tình tiếp tay cho các hoạt động chống phá”, đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao khuyến cáo.

Nâng cao “sức đề kháng số”

Không gian mạng ngày nay không chỉ là nơi trao đổi thông tin mà còn là mặt trận tư tưởng đặc biệt quan trọng. Trong bối cảnh AI tạo sinh phát triển mạnh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng càng đòi hỏi sự chủ động, tỉnh táo và đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Là thành phố cảng năng động, trung tâm kinh tế lớn của khu vực phía Bắc, Hải Phòng có tốc độ chuyển đổi số nhanh, tỷ lệ người dân sử dụng internet cao. Điều này vừa tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế số, xã hội số, vừa đặt ra áp lực lớn trong bảo đảm an ninh mạng và an ninh tư tưởng.

Thời gian qua, Hải Phòng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức thể hiện, tăng cường hiện diện trên nền tảng số nhằm cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, chính thống đến người dân. Các chuyên mục xây dựng Đảng, pháp luật, an ninh trật tự, chuyển đổi số, đời sống xã hội được đầu tư theo hướng hiện đại hơn, gần gũi hơn với công chúng trẻ.

Ông Phạm Đức Châu, Phó Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố 15, phường Tân Hưng (thành phố Hải Phòng) chia sẻ: “Hiện nay thông tin trên mạng rất nhiều, thật giả lẫn lộn. Là đảng viên, tôi luôn xác định phải giữ vững bản lĩnh chính trị, chỉ tiếp nhận thông tin từ nguồn chính thống. Tôi tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bởi thực tế đất nước đang có nhiều chuyển biến tích cực về phát triển kinh tế, đối ngoại và xây dựng, chỉnh đốn Đảng".

Mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ tự bảo vệ mình trước thông tin xấu độc mà còn cần tuyên truyền, giải thích cho người thân, đồng nghiệp, cộng đồng dân cư để tránh bị các đối tượng xấu lôi kéo.

Chị Phạm Thu Hà ở phường An Phong (thành phố Hải Phòng) cho biết bản thân từng gặp nhiều video lan truyền trên mạng với nội dung gây sốc, nhưng sau khi kiểm chứng mới phát hiện là video cắt ghép. “Bây giờ AI làm video rất giống thật nên nếu không cẩn thận rất dễ bị đánh lừa. Tôi thường kiểm tra lại qua báo điện tử hoặc các trang chính thức. Mình phải tỉnh táo, không thể tin ngay mọi thứ trên mạng xã hội”, chị Hà nói.

Để nhận diện và phản bác quan điểm sai trái, thù địch trong bối cảnh AI phát triển, đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hải Phòng lưu ý người dân cần ghi nhớ một số nguyên tắc cơ bản cảnh giác với nội dung giật tít, không tin vào nguồn tin vô danh, kiểm chứng thông tin qua báo chí chính thống, không bình luận, chia sẻ hoặc phát tán lại nội dung có dấu hiệu xuyên tạc.

Mỗi người dân cần nâng cao “sức đề kháng số” bằng cách trang bị kiến thức công nghệ, hiểu cách AI vận hành và nhận diện các dấu hiệu deepfake. Khi người dân có kỹ năng số, tin giả và nội dung xuyên tạc sẽ khó lan rộng.

Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn chỉ giới hạn trong hội trường, lớp học hay các diễn đàn truyền thống mà đã dịch chuyển mạnh mẽ lên môi trường số. Điều đó đòi hỏi báo chí chính thống phải nhanh hơn, hấp dẫn hơn, gần gũi hơn.

Lực lượng chức năng phải chủ động nắm bắt, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao trách nhiệm công dân số.

Giữ vững “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng hôm nay không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là điều kiện quan trọng để bảo đảm ổn định xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng cần tiếp tục được củng cố bằng nhận thức đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng và môi trường thông tin lành mạnh. Khi sự thật đi nhanh hơn tin giả, thông tin tích cực lan tỏa mạnh hơn nội dung độc hại, nền tảng tư tưởng của Đảng và đời sống tinh thần lành mạnh của nhân dân sẽ tiếp tục được giữ vững trên không gian mạng.