Giúp con vượt qua thất bại

Những vấp ngã đầu đời là những bài học giá trị của cuộc sống dạy con trẻ biết đứng lên tự tìm cách bước đi. 

Vấp ngã đầu đời

Phạm Linh Anh là vốn một cô bé hoạt bát, xinh đẹp học trường THPT Hải An với thành tích 12 năm luôn là học sinh giỏi. Đầu tháng 7 vừa qua, Linh Anh và các bạn cùng trang lứa sinh năm 2003 trải qua một kỳ thi đặc biệt. Các em cũng được coi là những chiến binh trẻ tuổi khi cùng lúc vừa phải “đánh vật” với đèn sách vừa phải bảo đảm an toàn phòng, chống dịch COVID-19 cho bản thân và cộng đồng. 2 ngày thi vất vả, cuối cùng cũng trải qua an toàn. Nhưng phần làm bài thi của Linh Anh không tốt, đặc biệt là các môn xét tuyển đại học, cánh cửa Trường đại học Kinh tế Quốc dân có thể không mở ra với em. Dù bố mẹ không trách mắng, nhưng cô bé 18 tuổi nhốt mình trong phòng cả tuần khiến cả gia đình lo lắng. Có lẽ với cô bé, đó là “thảm họa” chưa từng trải qua.

Với gia đình chị Hoàng Thanh Thư, ở phường Lạc Viên (quận Ngô Quyền) những ngày tháng 7 này trôi qua rất nặng nề. Con trai chị sốc nặng khi 9 năm liền đạt học sinh giỏi nhưng lại trượt lớp 10 trường công lập do điểm xét tuyển không đủ điều kiện, phải vào học trường dân lập. Dù gia đình và thầy cô, bạn bè luôn bên cạnh động viên, nhưng cậu bé buồn rầu, không ra khỏi phòng suốt thời gian dài. Vướng dịch COVID-19, chị cũng không thể cho con đi du lịch hoặc tham gia trải nghiệm ngoại khóa, giúp con có thể nguôi ngoai, lấy lại thăng bằng, mạnh mẽ hơn để chấp nhận hiện thực, xác định cố gắng hơn nữa trong sự nghiệp học hành tương lai.

Theo các chuyên gia giáo dục và tâm lý, thế hệ các các bạn trẻ sinh ra từ năm 2000 là thế hệ được hưởng tương đối đầy đủ về vật chất và điều kiện sống so với trước đây. Cũng bởi, điều kiện kinh tế phát triển, mỗi gia đình lại chỉ có một đến hai con, mọi tình yêu thương, mọi điều tốt đẹp đều dành cho các em. Các bậc cha mẹ luôn tìm mọi cách để con mình có điều kiện và môi trường học tập tốt nhất. Việc cha mẹ chọn trường tốt, chọn lớp “ngoan” là khá phổ biến. Với nhiều bậc cha mẹ, việc con luôn đạt học sinh giỏi liên tiếp các năm học phải là hiển nhiên. Cũng vì lẽ đó, cha mẹ quên đi rằng chính các cô bé, cậu bé được “nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa” bị tước đi quyền được trải nghiệm thất bại. Vậy nên, việc không đạt kết quả như mong muốn của bản thân và gia đình, trong đó có thi cử, dễ khiến trẻ bị sốc tâm lý.

Hãy giúp trẻ thấy trên con đường đi tới thành công luôn cần phải có những thất bại.

Thất bại để tiệm cận thành công

Anh Lê Văn Thắng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tâm lý 247 (quận Hồng Bàng) chia sẻ: Thống kê hoạt động sau 8 năm (2013-2021) thực hiện tư vấn, trị liệu tâm lý, trung tâm tiếp nhận hàng nghìn thiếu niên gặp khủng hoảng tâm lý, phần lớn trong số đó liên quan đến kết quả học tập và thi cử. Theo anh Thắng, để trẻ trưởng thành hơn, gia đình, nhà trường cần cho trẻ tự lập, có định hướng, bằng việc trẻ có quyền được thất bại, các bậc cha mẹ ngưng mong muốn trẻ phải hoàn hảo, phải chiến thắng trong mọi lĩnh vực học tập, thể thao v.v...

Gia đình có hai con đang theo học trường cấp hai và cấp ba Vinshool Hải Phòng, chị Lê Thị Hà Phương, ở phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) tâm sự: Chị và chồng đọc rất nhiều sách về nuôi dạy con. Chị quan niệm hãy làm cùng con chứ không làm thay con bất cứ điều gì. Các cháu nhà chị từng bị điểm kém một số môn học, từng bị nêu tên tại các buổi họp phụ huynh về học lực. Nhưng chị thấy chuyện đó nên coi là bình thường để trẻ trải nghiệm trong quá trình tích tụ tri thức, rèn luyện kỹ năng sống để trưởng thành. Sau mỗi buổi thi các môn văn hóa, chị quan tâm nhiều nhất các con có vui không, sau đó mới đến kết quả bài làm. Các con vui, khỏe là yên tâm rồi. Chị bình tĩnh cùng con “nhấm nháp” dư vị thất bại, tìm thấy những khía cạnh tích cực để cùng trẻ vượt qua. Từ đó chỉ ra nguyên nhân dẫn đến thất bại và cần làm gì để khắc phục trong tương lai.

Chuyên gia tâm lý Lê Văn Thắng cho rằng: Thất bại trong học tập, cuộc sống nhiều lúc không phải là thước đo cho sự hư hỏng hay tệ hại, kém cỏi của trẻ. Bởi còn nhiều yếu tố, như khả năng tiếp cận tri thức, chỉ số IQ và yếu tố may mắn của mỗi con người. Do vậy, gia đình và nhà trường nên cho trẻ thấy trên con đường đi tới thành công luôn phải đối mặt khó khăn, thách thức và thất bại có thể xảy ra. Hãy cho trẻ được dũng cảm tự vượt qua thất bại để sau đó vẫn thẳng chí hướng đến thành công. Điều quan trọng là giúp con em biết rằng bố mẹ, gia đình, thầy cô, bè bạn luôn ở bên cạnh, chia sẻ khó khăn, thất bại. Những vấp ngã đầu đời là những bài học giá trị của cuộc sống dạy con trẻ biết đứng lên tự tìm cách bước đi và thực hiện ước muốn của mình./.