theo Thông tư 17 (có hiệu lực từ 1-1-2019) của Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội quy định về tự kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động của doanh nghiệp, mỗi năm, người sử dụng lao động phải tổ chức tự kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại cơ sở của mình ít nhất một 1 lần, nhằm đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật lao động và có giải pháp cải tiến việc tuân thủ. Theo đó, doanh nghiệp thực hiện trực tuyến bằng biểu mẫu có sẵn trên trang thông tin điện tử http://tukiemtraphapluatlaodong.gov.vn của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội. Trên cơ sở các loại hình doanh nghiệp, Thanh tra Sở Lao động-Thương binh và Xã hội sẽ lựa chọn và yêu cầu một số doanh nghiệp tự kiểm tra. Theo đánh giá của Chánh Thanh tra Sở Lao động-Thương binh và Xã hội Tăng Tiến Sơn, qua thực hiện năm 2019 và những tháng đầu năm 2020 cho thấy, việc tự kiểm tra tác động tích cực đến doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp chủ động, tự giác và nâng cao hơn ý thức chấp hành pháp luật về lao động.
Với 12 nội dung tự kiểm tra theo yêu cầu, ít nhất liên quan đến 4 luật, bộ luật như: Bộ luật Lao động, Luật An toàn vệ sinh lao động, Luật Công đoàn, Luật Bảo hiểm xã hội…., tự kiểm tra là cơ hội để doanh nghiệp tự rà soát lại toàn bộ việc chấp hành các quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất- kinh doanh. Qua theo dõi thông tin các doanh nghiệp tự kiểm tra và kết quả trả phiếu trên hệ thống điện tử cho thấy, khoảng 80% số doanh nghiệp điền đầy đủ thông tin mọi lĩnh vực theo yêu cầu, có kết quả phân tích chấp hành tốt các quy định pháp luật. Khoảng 20% số doanh nghiệp có vi phạm ở các lĩnh vực khác nhau được hệ thống tự động lọc thông tin, kiến nghị doanh nghiệp bổ sung, khắc phục. Tuy nhiên, kết quả có thực chất hay không còn phụ thuộc vào ý thức và sự nghiêm túc báo cáo của doanh nghiệp khi tự kiểm tra.
Theo Giám đốc Xí nghiệp Xăng dầu K31 Hoàng Thanh Hải, qua tự kiểm tra, đối chiếu với các quy định pháp luật tương ứng từng nội dung tự kiểm tra phân tích, so sánh doanh nghiệp sẽ biết mình tuân thủ pháp luật ở mức độ nào, những mặt nào còn thiếu sót cần khắc phục bổ sung, nhất là trong lĩnh vực an toàn vệ sinh lao động, thực hiện quyền lợi của người lao động. Do đó, doanh nghiệp nên chủ động tự kiểm tra thường xuyên thay vì phải đợi yêu cầu của Thanh tra Sở Lao động- Thương binh và Xã hội. Theo ý kiến của nhiều doanh nghiệp, so với việc kiểm tra trực tiếp, hình thức tự kiểm tra trực tuyến tránh gây phiền hà và doanh nghiệp cũng cảm thấy bớt áp lực hơn. Mới đây, ngày 9-4, UBND thành phố có văn bản yêu cầu các sở, ngành, đoàn thể, UBND các quận, huyện, đơn vị, doanh nghiệp tăng cường các biện pháp nhằm hạn chế tai nạn lao động, trong đó có nội dung tự kiểm tra pháp luật về an toàn vệ sinh lao động nhằm tăng cường thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, giảm thiểu các vụ tai nạn lao động, nhất là tai nạn lao động nghiêm trọng dẫn đến chết người.
Nội dung tự kiểm tra pháp luật lao động bao gồm: Việc thực hiện báo cáo định kỳ; việc tuyển dụng và đào tạo lao động; việc giao kết và thực hiện hợp đồng lao động; việc đối thoại, thương lượng và ký kết thỏa ước lao động tập thể; thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; việc trả lương cho người lao động; việc tổ chức, thực hiện công tác an toàn, vệ sinh lao động; việc thực hiện các quy định đối với lao động nữ, lao động là người cao tuổi, lao động chưa thành niên, lao động là người khuyết tật, lao động là người nước ngoài; việc xây dựng và đăng ký nội quy lao động; xử lý kỷ luật lao động, bồi thường trách nhiệm vật chất; việc tham gia và trích đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế hằng tháng cho người lao động thuộc đối tượng phải tham gia; việc giải quyết tranh chấp và khiếu nại về lao động; nội dung khác mà người sử dụng lao động thấy cần thiết.
Huyền Chi
