Giúp học sinh nông thôn chọn đúng nghề

Mở rộng cơ hội tiếp cận việc làm, học nghề

Do điều kiện kinh tế gia đình, khoảng cách địa lý và hạn chế về nguồn thông tin, cơ hội trải nghiệm thực tế, nhiều học sinh khu vực nông thôn gặp khó khăn trong việc tìm hiểu ngành nghề, môi trường làm việc, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp để định hướng nghề nghiệp phù hợp.

Việc tổ chức các chương trình tư vấn hướng nghiệp, ngày hội việc làm ngay tại địa phương, trường học góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa học sinh nông thôn và thành thị, giúp các em có thêm cơ sở lựa chọn hướng học tập, học nghề và việc làm phù hợp sau khi tốt nghiệp.

Đầu tháng 10 vừa qua, xã Ninh Giang phối hợp với các đơn vị chức năng thành phố tổ chức chương trình kết nối việc làm, thu hút đông đảo người lao động, học sinh THPT trong và ngoài địa bàn.

Với sự tham gia của 20 doanh nghiệp, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, chương trình cung cấp thông tin về tuyển dụng, đào tạo nghề, chính sách hỗ trợ việc làm và cơ hội làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Học sinh được trực tiếp trao đổi với đại diện doanh nghiệp về nhu cầu nhân lực, yêu cầu tuyển dụng, điều kiện làm việc; đồng thời được hướng dẫn tìm kiếm thông tin, tạo tài khoản, hoàn thiện hồ sơ và ứng tuyển trên sàn giao dịch việc làm quốc gia.

Em Thiều Tiến Thành, học sinh Trường THPT Ninh Giang cho biết qua trao đổi với các doanh nghiệp, em hiểu rõ hơn về ngành nghề, cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, từ đó có thêm cơ sở lựa chọn hướng đi phù hợp với sở thích, năng lực bản thân.

“Đây là dịp để em hiểu rằng cơ hội việc làm không chỉ đến từ con đường đại học mà còn có ở giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ thuật và những công việc phù hợp với năng lực thực tế”, Thành chia sẻ.

Đầu năm nay, Trường THPT Thanh Hà (xã Thanh Hà) đã phối hợp với Trường Đại học Hải Phòng tổ chức chương trình tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh năm 2026 với chủ đề “Chọn nghề cho đáng - Sống đời cho đã” cho hơn 400 học sinh.

Tại chương trình, các chuyên gia hướng nghiệp chia sẻ phương pháp lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực, sở thích và điều kiện của bản thân; giúp học sinh nhận diện thế mạnh, tìm hiểu nhu cầu nhân lực và xu hướng việc làm trong thời gian tới.

Đại diện Trường Đại học Hải Phòng giới thiệu các ngành đào tạo, môi trường học tập, cơ hội thực tập và việc làm sau tốt nghiệp, đồng thời thông tin những điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026.

Thầy giáo Lê Xuân Nguyên, Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường THPT Thanh Hà cho biết thông qua hoạt động tư vấn, học sinh có thêm thông tin để cân nhắc, lựa chọn ngành học và cơ sở đào tạo phù hợp, tránh chọn nghề theo tâm lý đám đông hoặc chỉ dựa vào mong muốn của gia đình. Chương trình cũng tạo cơ hội để học sinh trực tiếp trao đổi, giải đáp những băn khoăn về phương thức tuyển sinh, yêu cầu đầu vào và triển vọng nghề nghiệp.

Việc lựa chọn không nên chỉ chạy theo những ngành nghề đang được ưa chuộng mà cần dựa trên năng lực, sở thích, điều kiện thực tế và nhu cầu tuyển dụng. Gia đình, nhà trường cần đồng hành, giúp các em có thêm thông tin để cân nhắc, tránh tâm lý coi đại học là con đường duy nhất dẫn đến thành công.

Gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp

Công tác hướng nghiệp ngày càng có sự tham gia của nhiều đơn vị, từ nhà trường, tổ chức đoàn đến các trung tâm dịch vụ việc làm và doanh nghiệp. Sự phối hợp này giúp học sinh tiếp cận thông tin thị trường lao động ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường, thay vì chỉ tìm hiểu khi sắp tốt nghiệp.

Thông qua các buổi tư vấn, trải nghiệm và giao lưu với doanh nghiệp, học sinh nông thôn có điều kiện tìm hiểu môi trường làm việc thực tế, yêu cầu về chuyên môn, kỹ năng và kỷ luật lao động. Đây cũng là cơ hội để các em tự đánh giá mức độ phù hợp với từng công việc, từ đó xác định mục tiêu học tập và những kỹ năng cần bổ sung.

Ông Huang Jen-Chieh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Pegatron Việt Nam cho biết doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng để đáp ứng chiến lược phát triển và hoạt động sản xuất. Doanh nghiệp đã đầu tư phòng thực hành máy tính, đồng thời phối hợp với một số trường đại học đào tạo nhân lực ở các ngành, nghề phù hợp với yêu cầu sản xuất.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Giang, khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, người học có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ, rèn luyện kỹ năng thực hành và làm quen với yêu cầu công việc ngay từ khi còn đi học. Qua đó, khoảng cách giữa chương trình đào tạo và nhu cầu tuyển dụng từng bước được thu hẹp, giúp người học thuận lợi hơn khi tìm việc sau tốt nghiệp.

Tại Kỳ họp thứ 5, HĐND thành phố Hải Phòng khóa XVII thông qua Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ đào tạo một số nghề trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030, thay thế Nghị quyết số 03/2024/NQ-HĐND.

Danh mục được hỗ trợ gồm 14 nghề, trong đó có logistics, điện tử công nghiệp, điện công nghiệp, hàn, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin (ứng dụng phần mềm), quản trị khách sạn, điều dưỡng, cơ điện tử, thương mại điện tử, tự động hóa công nghiệp và vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh.

Những chính sách này góp phần giảm bớt chi phí học nghề, mở rộng cơ hội tiếp cận đào tạo cho người học, đồng thời khuyến khích lựa chọn những ngành nghề gắn với nhu cầu nhân lực của thành phố.

Để hướng nghiệp thực sự hiệu quả, cần duy trì sự phối hợp thường xuyên giữa nhà trường, gia đình, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Hoạt động tư vấn nên được triển khai từ sớm, gắn với thông tin tuyển dụng thực tế và đặc điểm của từng nhóm học sinh, đặc biệt là học sinh vùng nông thôn.