(HPĐT)- Vài năm trước, cán bộ khuyến nông thường hoạt động theo cách “cầm tay chỉ việc”, cùng nông dân ra đồng để hướng dẫn kỹ thuật. Nhưng trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, bền vững, vai trò của cán bộ khuyến nông cũng thay đổi theo hướng ứng dụng chuyển đổi số trong các hoạt động khuyến nông.
Thay đổi cách hoạt động “cầm tay chỉ việc”
Phiên livestream của cán bộ khuyến nông Hải Phòng tại cánh đồng trồng cà chua của nông dân phường Bàng La (quận Đồ Sơn) Hải Phòng vào cuối tháng 5-2024 thu hút hàng nghìn lượt người theo dõi, chia sẻ trên mạng xã hội facebook. Qua đó, hàng trăm đơn hàng được đặt chỉ sau thời gian ngắn, tiêu thụ được 2 tấn cà chua. Chủ tịch Hội Nông dân phường Bàng La cho biết, những ngày cuối tháng 5, nông dân trên địa bàn thu hoạch rộ cà chua vụ xuân hè, nhưng rất khó tiêu thụ. Nhờ có cán bộ khuyến nông thực hiện phiên livestream đã quảng bá, hỗ trợ tiêu thụ nông sản cho nông dân. Dù phải đi giữa đồng ruộng vào ngày nắng hè để thực hiện livestream, nhưng với cách thức chuyển giao khoa học, kết nối cung cầu ứng dụng công nghệ số của cán bộ khuyến nông là giải pháp thiết thực, đem lại kết quả rõ rệt.
Theo Phòng kỹ thuật nông nghiệp (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) vài năm trước, cán bộ khuyến nông thường hoạt động hiệu quả theo hướng “cầm tay chỉ việc”, cùng nông dân ra đồng để hướng dẫn kỹ thuật. Nhưng trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng số hóa, hoạt động khuyến nông hiện nay cũng dần thay đổi theo hướng ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số. Từ năm 2022 đến nay, hoạt động khuyến nông dần chuyển sang truyền thông nông nghiệp số; quay dựng video kỹ thuật, giới thiệu mô hình, tuyên truyền các gương điển hình, những cách làm hay chia sẻ kinh nghiệm sản xuất; tổ chức livestream để hướng dẫn kỹ thuật trực tiếp cho người dân.
Theo Phòng Thông tin - Đào tạo và Thị trường (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng), trong 2 năm gần đây, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng thực hiện gần 200 video, hơn 20 phiên livestream. Mỗi phiên livestream là cuộc trao đổi trực tiếp giữa cán bộ và bà con nông dân về một chủ đề cụ thể như trồng lúa hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh, sử dụng chế phẩm sinh học, hỗ trợ tiêu thụ nông sản... Ngoài ra, các cán bộ khuyến nông còn giúp nông dân xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả, hướng dẫn việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật số vào sản xuất nông nghiệp như mô hình xây dựng trại gà tự động hóa, gắn thiết bị thông minh giúp nông dân có thể điều khiển trang trại từ xa; nhà lưới trồng dưa vàng, dưa chuột có hệ thống tưới nhỏ giọt, hẹn giờ... Cùng với đó, tại trạm khuyến nông các huyện xây dựng 6 kênh youtube để đăng tải video cung cấp nhiều thông tin hữu ích, hướng dẫn nông dân làm nông nghiệp hiện đại ứng dụng chuyển đổi số....
Tạo điều kiện để đưa nông nghiệp hiện đại đến nông dân
Mặc dù chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông đem lại nhiều hiệu quả thiết thực cả cho cán bộ khuyến nông và bà con nông dân, nhưng việc ứng dụng luôn đứng trước thách thức về việc đầu tư hạ tầng công nghệ. Thực tế, để ứng dụng chuyển đổi số làm khuyến nông theo hướng khoa học cần đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, nhưng ngân sách dành cho hoạt động khuyến nông và xây dựng các mô hình khuyến nông ngày càng hạn chế. Cùng với đó, trình độ ứng dụng chuyển đổi số đối với cán bộ khuyến nông hiện chưa đồng đều. Tư duy của một số nông dân trong việc tiếp cận chưa thay đổi, vẫn theo hướng truyền thống phải được “cầm tay, chỉ việc” mới rõ kỹ thuật để ứng dụng trong sản xuất...
Vì vậy, để góp phần xây dựng nông nghiệp Hải Phòng hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, hoạt động khuyến nông Hải Phòng rất cần sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố. Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thị Thanh Huyền cho rằng, thời gian tới cần nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ trong việc tiếp cận chuyển đổi số để đáp ứng yêu cầu; tuyên truyền, thay đổi thói quen sản xuất của nông dân. Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng sẽ tiếp tục xây dựng dữ liệu thông tin quản lý hoạt động khuyến nông toàn diện, tối ưu hóa quá trình quản lý truy xuất dữ liệu; phát triển nền tảng tư vấn khoa học kỹ thuật trực tuyến; xây dựng và quản lý giám sát tiêu chuẩn sản xuất cho từng địa bàn; ứng dụng trí tuệ AI trong hoạt động khuyến nông phục vụ hoạt động chuyên môn; sẵn sàng cung cấp thông tin cho nông dân nhanh hơn, hiệu quả hơn. Cùng với đó, Trung tâm sẽ đặt chỉ tiêu cho trạm khuyến nông các huyện về việc xây dựng video hướng dẫn kỹ thuật nông nghiệp cho nông dân...
Tại hội thảo chuyên đề về du lịch sinh thái nông nghiệp và chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông tổ chức tại Hải Phòng cuối năm 2024, đồng chí Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia khẳng định, việc cán bộ khuyến nông đồng hành cùng nông dân tiếp cận chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Để phát triển chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông, những người làm công tác khuyến nông cần xác định vị thế hiện tại, nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của chuyển đổi số, từ đó có phương thức tiếp cận phù hợp. Trung tâm Khuyến nông quốc gia sẽ trực tiếp chỉ đạo ứng dụng công nghệ trong công tác khuyến nông, hướng đến chuyển đổi số đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số trong ngành nông nghiệp.
