Với diện tích cây ăn quả gần 26 nghìn ha, Hải Phòng cần quy hoạch vùng sản xuất tập trung và hỗ trợ kỹ thuật giúp nông dân tránh cảnh 'được mùa, rớt giá'.

Trong số 26 nghìn ha diện tích trồng cây ăn quả toàn thành phố, khu vực phía Tây thành phố có diện tích đất đai rộng lớn, nông dân có truyền thống canh tác cây ăn quả trên diện tích 21.750 ha. Cây ăn quả nổi tiếng và trồng nhiều đặc sản là vải với tổng diện tích trồng khoảng 8.800 ha, tập trung chủ yếu ở các xã, phường: Thanh Hà, Hà Đông, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi.
Bên cạnh đó là vùng trồng ổi có diện tích khoảng 2.600 ha, tập trung chủ yếu ở các xã, phường: Hà Nam, Hà Bắc, Hà Tây, Ninh Giang, Bắc An Phụ. Diện tích na khoảng 1.050 ha, trồng tại các xã, phường: Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi. Diện tích chuối hằng năm khoảng 2.700 ha, tại các xã: Thanh Hà, Hà Tây, Lạc Phượng, Nguyên Giáp, Chí Minh. Ngoài ra còn một số xã, phường như: Hà Đông, Nam Thanh Miện, Nguyễn Trãi, Bắc An Phụ... trồng một số diện tích cây có múi như mít, bưởi, cam...
Ở khu vực phía Đông thành phố, nông dân chủ yếu trồng cây ăn quả ở vườn nhà với diện tích hơn 5.000 ha. Một số địa phương có diện tích trồng cây ăn quả ở vùng chuyển đổi từ ruộng lúa chủ yếu là thanh long, mít, vải, táo… Anh Phạm Văn Kiên ở thôn Thái Hưng, xã Hùng Thắng trồng cây đại táo. Đến mùa thu hoạch, gia đình cũng thu nhập 500 - 600 triệu đồng. Ban đầu anh chỉ có 100 gốc táo quanh khu vực vườn nhà, nhưng sau đó nhận thấy giá bán cao (40 - 50 nghìn đồng/kg), gần đây anh thuê đất ruộng của bà con nông dân chuyển đổi sang trồng đại táo.
Hiện nay, tại các vùng trồng cây ăn quả, phần lớn bà con trồng tự phát, không theo quy hoạch vùng tập trung, chưa có hợp đồng liên kết hay bao tiêu sản phẩm. Thực tế, chỉ có một số diện tích trồng vải hay na có hợp đồng liên kết tiêu thụ sản phẩm còn nhiều loại cây ăn quả khác, đặc biệt là ổi, nhãn, thanh long, bưởi, cam… vào đúng vụ thu hoạch thường rơi vào tình trạng "được mùa, rớt giá".
Trong khi sản xuất nông nghiệp gặp nhiều rủi ro, chi phí nông nghiệp tăng cao, đặc biệt là phân bón, thuốc bảo vệ thực vật khiến nông dân không yên tâm sản xuất… Chưa có nhiều cây ăn quả sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, truy xuất nguồn gốc nên sản phẩm chưa vào được các cửa hàng nông sản thực phẩm an toàn hay siêu thị, chủ yếu mới tiêu thụ trên thị trường truyền thống, sản lượng xuất khẩu còn khiêm tốn…

Sau khi hợp nhất với tỉnh Hải Dương cũ, thành phố Hải Phòng có lợi thế vùng trồng cây ăn quả rộng lớn hơn, nông dân có kinh nghiệm sản xuất đa dạng các loại cây ăn quả. Vì vậy, trong thời gian tới, với các địa phương có tiềm năng, lợi thế phát triển vùng cây ăn quả, chính quyền cần tập trung rà soát lại quỹ đất có thể quy hoạch phát triển vùng cây ăn quả chuyên canh, kết nối với các nhà khoa học, sở, ngành chức năng, hướng dẫn, định hướng nông dân địa phương ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tăng hiệu quả kinh tế từ các vùng trồng cây ăn quả, đặc biệt tăng cường kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Vườn trồng thanh long của anh Nguyễn Khắc Thùy ở thôn Trực Trang, xã An Trường được chuyển đổi từ diện tích trồng lúa, ban đầu anh Thùy cũng chỉ sản xuất theo phương pháp truyền thống nhưng nhận thấy với khí hậu miền Bắc, nếu sản xuất theo phương pháp này thanh long ra quả nhỏ, chu kỳ thu hoạch không kéo dài.
3 năm gần đây, được sự hỗ trợ của Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng, anh Thùy ứng dụng mô hình thắp điện cho cây thanh long, kéo dài chu kỳ thu hoạch quả. Nhờ vậy, trước đây chỉ đến tháng 8 hằng năm là vườn thanh long đã thu hoạch hết quả, nhưng với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật như hiện nay, phải đến dịp gần Tết Nguyên đán, vườn thanh long của anh Thùy mới cho thu hoạch hết quả.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm, giai đoạn tới, ngành Nông nghiệp thành phố đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, hiệu quả và bền vững. Vì vậy, với các vùng trồng cây ăn quả phải định hướng ứng dụng cơ giới hóa, nông nghiệp thông minh, quy trình sản xuất an toàn vệ sinh thực phẩm, đạt tiêu chuẩn VietGAP - GlobalGAP - hữu cơ, phấn đấu đến năm 2030, hơn 80% diện tích vùng sản xuất được quản lý bằng nhật ký số, minh bạch truy xuất nguồn gốc; xây dựng và phát triển thương hiệu, nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.
Bà Ngô Thị Minh Hà, Chủ tịch Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng cho biết, Hội làm vườn thành phố và Hội cấp xã tiếp tục chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng thuộc ngành Nông nghiệp và Môi trường, các doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, phổ biến tiến bộ kỹ thuật mới, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để làm vườn hiệu quả; vận động hội viên nông dân nhân rộng phong trào xây dựng vườn mẫu hữu cơ tuần hoàn, mô hình sản xuất tiên tiến hiệu quả với những cây ăn quả cho giá trị kinh tế cao…
HƯƠNG AN