Sau hơn 8 tháng chuyển giao về UBND cấp xã quản lý, 113 trạm y tế và 280 điểm trạm tại Hải Phòng còn thiếu cơ sở vật chất, nhân lực và thiết bị.
Trạm Y tế xã Kiến Minh trung bình mỗi ngày khám và điều trị cho hơn 10 người, chủ yếu là các trường hợp mắc bệnh mạn tính và sơ cấp cứu ban đầu. Tuy nhiên, từ sau khi sáp nhập đến nay, trạm vẫn chưa bảo đảm đủ nhân lực có chuyên môn về khám, chữa bệnh chuyên khoa, xét nghiệm, cận lâm sàng, điện tim và quản lý hành chính.
Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Kiến Minh Phạm Thị Loan cho biết, bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, y tế cơ sở hiện phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ khác. Trong khi đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa bảo đảm để đáp ứng yêu cầu tổ chức các khoa, phòng chuyên môn và thực hiện chuyển đổi số.
Bên cạnh trang thiết bị, số lượng phòng làm việc, phòng chức năng tại một số trạm y tế hiện vẫn chưa đáp ứng quy định. Trong lĩnh vực y tế, việc thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn là yêu cầu cần thiết, nhưng hiện công tác này vẫn gặp nhiều khó khăn.
Theo bác sĩ Vũ Đình Trường, Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế xã Kiến Hưng, sau khi được chuyển giao về UBND xã, trạm có nhiều thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn về chuyên môn. Trước đây, hằng tháng, trạm tổ chức giao ban về tiêm chủng, điều trị và được tham gia các đợt tập huấn chuyên môn thường xuyên hơn.
Hiện, tổng số nhân lực tại các trạm y tế là 3.105 người, trong đó có 393 bác sĩ đang công tác tại các trạm, bảo đảm 100% trạm y tế đều có bác sĩ. Tuy nhiên, chỉ có 50 trạm có từ 4 bác sĩ trở lên, trong đó trạm có nhiều nhất 11 bác sĩ; 62 trạm còn lại có từ 1-3 bác sĩ.
Nhân lực tại các trạm y tế hiện vẫn thiếu so với yêu cầu nhiệm vụ, đặc biệt là đội ngũ bác sĩ và nhân lực khối hành chính.
Bác sĩ Đào Văn Ngân, Phó Giám đốc phụ trách điểm Trạm chính Trạm Y tế xã Hà Đông cho biết, trạm đang thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho hơn 33.000 người dân trên địa bàn. Địa bàn rộng, trong khi đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt còn thiếu nhân lực một số chuyên khoa cận lâm sàng.
Sau hơn 8 tháng các Trạm Y tế đi vào hoạt động dưới sự quản lý của UBND cấp xã, thực tế cho thấy đây là hướng đi đúng đắn, phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp. Trong bối cảnh ngành y tế đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng như khám sàng lọc sức khỏe toàn dân, đồng bộ và làm sạch dữ liệu..., công tác lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền cơ sở cần được thực hiện sát sao, quyết liệt và đồng bộ. Thực tế cho thấy cấp ủy, chính quyền địa phương đang thực hiện khá tốt nhiệm vụ này.
Tuy nhiên, nhiều địa phương hiện vẫn duy trì từ 2 đến 5 điểm trạm là các Trạm Y tế cũ. Riêng phường Hồng Bàng có 8 trạm, đặc khu Cát Hải có 13 trạm, trong khi đặc khu Bạch Long Vĩ không có trạm y tế. Các điểm trạm được bố trí tại nhiều vị trí khác nhau, có nơi cách xa trung tâm hành chính, gây khó khăn cho công tác tổ chức, quản lý, bố trí nhân lực cũng như việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.
Việc duy trì nhiều trạm y tế nhỏ lẻ trong cùng một xã, phường, đặc khu cũng dẫn đến phân tán nguồn lực, khó tập trung đầu tư, nâng cấp đồng bộ. Trong khi đó, nhu cầu thực tế đặt ra là xây dựng 1 Trạm Y tế trung tâm đạt chuẩn để phục vụ người dân trên toàn địa bàn.
Để khắc phục những khó khăn trước mắt, các địa phương tăng cường kết nối, phối hợp với các bệnh viện. Điển hình, Bệnh viện Mắt Hải Phòng và UBND xã Tiên Minh đã ký kết chương trình hợp tác về chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe mắt toàn diện cho cộng đồng giai đoạn 2026-2030.
Với đội ngũ y, bác sĩ có trình độ chuyên môn cao cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, các chương trình khám sàng lọc được triển khai hiệu quả. Bên cạnh đó, Bệnh viện Mắt Hải Phòng phối hợp tổ chức tập huấn cho đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng tại các trạm y tế, nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán và xử trí ban đầu các bệnh lý thường gặp, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Tương tự, Bệnh viện Kiến An và UBND xã Kiến Hải ký kết chương trình phối hợp chăm sóc sức khoẻ nhân dân giai đoạn 2026 - 2030 nhằm đưa các dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân hơn. Bệnh viện cam kết hỗ trợ Trạm Y tế xã Kiến Hải thông qua các hoạt động hội chẩn, cấp cứu, chuyển tuyến, đào tạo và cập nhật kiến thức chuyên môn cho đội ngũ y tế cơ sở.
Theo các chuyên gia y tế, y tế cơ sở giữ vai trò then chốt trong hệ thống chăm sóc sức khoẻ nhân dân, đảm nhiệm chức năng khám, chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khoẻ, triển khai công tác y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh… Việc tăng cường hỗ trợ chuyên môn có ý nghĩa quan trọng trong củng cố năng lực hoạt động của các trạm y tế. Tuy nhiên, về lâu dài, trạm y tế xã cần được đầu tư đồng bộ, toàn diện về cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Mục tiêu đặt ra là phấn đấu tỷ lệ người dân được quản lý sức khỏe tại trạm y tế đạt trên 65% trong năm 2026, trên 95% vào năm 2029 và 100% từ năm 2030. Đồng thời, phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại trạm y tế cấp xã đạt trên 20%.
Từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm. Công tác kiểm soát, quản lý các bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, COPD tại trạm y tế được thực hiện 1 lần/năm. Đối với người cao tuổi thuộc diện chính sách, bảo trợ xã hội, hộ nghèo, cận nghèo, người cô đơn, khuyết tật, tàn tật..., việc khám và quản lý các bệnh này được thực hiện miễn phí.
HOÀNG XUÂN
